Trong huấn thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Hội nghị kiểm thảo Chiến dịch Đường số 18 đăng trên Báo Quân đội nhân dân số ra ngày 4-5-1951, Người khẳng định: “Dân như nước, quân như cá. Phải làm cho dân hết sức giúp đỡ mình thì mình mới đánh thắng giặc”.
Một số sự kiện trong nước và quốc tế ngày 4-5
Sự kiện trong nước
- Ngày 4-5-1954: Đoàn đại biểu Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa do đồng chí Phạm Văn Đồng, Phó thủ tướng làm Trưởng phái đoàn đã đến Geneve (Thụy Sĩ) tham dự Hội nghị quốc tế về chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương theo lời mời của hai Chính phủ Liên Xô và Trung Quốc.
 |
| Chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh treo tại trụ sở Đoàn Việt Nam Dân chủ cộng hòa tại Hội nghị Geneve. Ảnh: Baotanghochiminh.vn |
 |
| Ngày 4-5-1954, Phái đoàn ngoại giao Việt Nam Dân chủ cộng hòa, do Phó thủ tướng Phạm Văn Đồng làm trưởng đoàn, đã đến Geneve tham dự Hội nghị Geneve về Đông Dương. |
- Ngày 4-5-1962: Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ III diễn ra tại Hà Nội từ ngày 4 đến 6-5-1962. Chủ tịch Hồ Chí Minh tới dự và phát biểu tại đại hội.
 |
| Quang cảnh Đại hội liên hoan Anh hùng, Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ III (Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ III). |
Đại hội tuyên dương 45 Anh hùng Lao động, 985 Chiến sĩ thi đua toàn quốc, 267 đơn vị tiên tiến, tổ, đội lao động xã hội chủ nghĩa, đề nghị Nhà nước tặng thưởng 594 Huân chương Lao động, 27 Huân chương Chiến công các hạng. Đây là đại hội đánh dấu những thắng lợi quan trọng, góp phần hoàn thành kế hoạch 5 năm lần thứ nhất của cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, tạo sức mạnh chi viện cho chiến trường miền Nam, đánh thắng giặc Mỹ, thống nhất đất nước.
Sự kiện quốc tế
- Ngày 4-5-1814: Hoàng đế Pháp Napoleon Bonaparte sau khi thoái vị bị đày ra đảo Elba. Napoleon ở đây cho đến ngày 26-2-1815, sau đó đổ bộ lên đất Pháp, bắt đầu thời kỳ trị vì ngắn ngủi trong 100 ngày, cho đến khi ông và quân đội thất bại trong trận Waterloo vào tháng 6 năm đó.
- Ngày 4-5-1869: Thomas Fitch Rowland (người Mỹ) nhận được bằng sáng chế cho “thiết bị khoan dưới biển” để tìm dầu khí và khí đốt đầu tiên trên thế giới.
Theo dấu chân người
- Ngày 4-5-1945, Lãnh tụ Hồ Chí Minh bắt đầu cuộc hành trình từ Pác Bó về Tân Trào. Cùng hành quân với Tiểu đội tự vệ theo Bác còn có hai báo vụ viên Mc Shin và F. Tan đều gốc Hoa, biên chế của đơn vị Tình báo chiến lược Mỹ (OSS) từ Côn Minh theo Bác về Việt Nam. Đoàn bắt đầu từ Khuổi Nậm, dọc theo suối Lênin qua các bản thuộc địa phận Cao Bằng rồi về Tân Trào (Tuyên Quang), tức là xa dần vùng biên giới Việt-Trung để mở rộng khu căn cứ địa Việt Bắc.
 |
| Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đường đi bộ đến thăm Pác Bó và Hà Quảng (20-2-1961). |
- Ngày 4-5-1946, Bác viết thư gửi anh chị em giáo viên bình dân học vụ thể hiện rõ quan điểm của chế độ mới: “Chương trình của Chính phủ ta là làm thế nào cho toàn quốc đồng bào ai cũng có ăn, có mặc, có học. Vậy nên khẩu hiệu của chúng ta là: 1. Tăng gia sản xuất. 2. Chống nạn mù chữ.
Anh chị em là đội tiên phong trong sự nghiệp số 2 đó. Anh chị em chịu cực khổ, khó nhọc, hy sinh phấn đấu, để mở mang tri thức phổ thông cho đồng bào, để xây đắp nền văn hóa sơ bộ cho dân tộc.
Anh chị em làm việc mà không có lương bổng, thành công mà không có tiếng tăm. Anh chị em là những người “vô danh anh hùng”. Tuy là vô danh nhưng rất hữu ích. Một phần tương lai của dân tộc nước nhà nằm trong sự cố gắng của anh chị em... Cái vinh dự đó thì tượng đồng, bia đá nào cũng không bằng”.
 |
| Hồ Chủ tịch thăm lớp bổ túc văn hóa khu lao động Lương Yên, Hà Nội (1956). Ảnh: TTXVN |
- Ngày 4-5-1953, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dân chủ tập trung, ký bút danh Đ.X, đăng Báo Cứu quốc, số 2329. Tác giả giải thích về dân chủ tập trung: Ở nước ta, chính quyền là của nhân dân, do nhân dân làm chủ. Nhân dân bầu ra các đại biểu thay mặt mình vào các hội đồng nhân dân, ủy ban kháng chiến hành chính địa phương, Quốc hội cùng Chính phủ trung ương để thi hành chính quyền. Thế là dân chủ. Mặt khác, các cơ quan chính quyền là thống nhất tập trung. Thế là vừa dân chủ vừa tập trung.
- Ngày 4-5-1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về công tác tổ chức Đảng năm 1959. Phát biểu tại hội nghị, Người lưu ý phải đẩy mạnh sửa đổi về tổ chức, đẩy mạnh đào tạo cán bộ cho 5, 10, 15 năm sau này và phải chú ý giúp cho sự phát triển của thanh niên.
Cùng ngày, Người dự họp Bộ Chính trị thảo luận việc giúp đỡ cách mạng Lào.
- Ngày 4-5-1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa III) để kiểm điểm sự lãnh đạo của Trung ương trong ba năm qua. Người nêu nhận xét: “Cán bộ quản lý tốt thì tư tưởng tốt. Không phải tư tưởng bay ở trên trời”.
Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 24-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba cho ông Cố Bân Hoa, kỹ sư trong đoàn chuyên gia Trung Quốc sang giúp Bộ Kiến trúc.
- Ngày 4-5-1962, Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho 4 cá nhân có thành tích trong lao động, học tập và tặng lụa cho 3 cháu gái sinh 3 ở Nam Định.
- Ngày 4-5-1963, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 19-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đoàn cán bộ đo đạc của Trung Quốc vì những đóng góp trong thời gian công tác tại Việt Nam.
- Ngày 4-5-1965, Bác tiếp tục tham dự cuộc họp của Bộ Chính trị bàn về chuyển hướng sản xuất công nghiệp trong bối cảnh chiến tranh phá hoại của Mỹ đã lan ra miền Bắc. Phát biểu tại hội nghị (theo biên bản của phiên họp), Bác chỉ rõ một mặt phải chuẩn bị những khả năng xấu nhất nhưng cũng phải chuẩn bị khả năng để xây dựng tương lai. Khẩu hiệu trước mắt là tất cả để thắng Mỹ. Chúng ta quyết tâm không sợ tổn thất. Trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi. Thắng được Mỹ sẽ làm được tất cả. Bác phê bình tác phong làm việc luộm thuộm, thưởng phạt thiếu nghiêm minh và đề nghị phải chú trọng vấn đề con người, nhất là thanh niên. Phải thấy hết khó khăn và dự báo mùa mưa tới, địch có thể phá đê...
(Theo Sách “Chủ tịch Hồ Chí Minh - Ngày này năm xưa”, “Hồ Chí Minh - Biên niên tiểu sử” và “Hồ Chí Minh toàn tập-2011”, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật)
Lời Bác dạy ngày này năm xưa
Trang nhất Báo Quân đội nhân dân số 15 ra ngày 4-5-1951 đăng trang trọng huấn thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Hội nghị kiểm thảo Chiến dịch Đường số 18. Trong bài Người khẳng định: “Dân như nước, quân như cá. Phải làm cho dân hết sức giúp đỡ mình thì mình mới đánh thắng giặc”.
 |
| Trang nhất Báo Quân đội nhân dân số 15 ra ngày 4-5-1951. |
Là người trực tiếp tổ chức sáng lập, giáo dục và rèn luyện Quân đội ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm chăm lo xây dựng Quân đội ta tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân. Người đặc biệt quan tâm, thường xuyên nhắc nhở, rèn luyện cán bộ, chiến sĩ trong việc giữ gìn và phát huy mối quan hệ đoàn kết quân dân.
Quân đội nhân dân Việt Nam từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu, đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng. Quân đội ta luôn thực hiện tốt chức năng của đội quân chiến đấu, đội quân công tác và đội quân lao động sản xuất. Thực hiện lời dạy của Người, mỗi cán bộ, chiến sĩ quân đội luôn giữ vững và phát huy tốt mối quan hệ gắn bó máu thịt với nhân dân, quân với dân như cá với nước.
Quân đội ta luôn được nhân dân tin yêu. Tình đoàn kết quân dân là nguồn sức mạnh to lớn của quân đội ta. Nguồn sức mạnh đó thể hiện ở mọi lúc, mọi nơi. Trong mọi giai đoạn lịch sử của dân tộc, nhân dân không chỉ là nguồn cung cấp nhân tài, vật lực cho bộ đội, mà còn là lực lượng luôn che chở, đùm bọc, giúp đỡ cán bộ, chiến sĩ, giúp quân đội ta chiến thắng mọi kẻ thù.
 |
| Thắm tình quân dân. Ảnh: qdnd.vn |
Vì vậy, dù ở bất kỳ giai đoạn cách mạng nào, mỗi cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam đều phải không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, phấn đấu, hoàn thiện bản thân, tăng cường mối quan hệ đoàn kết gắn bó máu thịt giữa quân đội và nhân dân, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, của nhân dân.
