Quán triệt tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò trung tâm của Nhân dân trong sự nghiệp cách mạng, tỉnh xác định phát huy dân chủ ở cơ sở là nhiệm vụ then chốt. Từ những cuộc họp thôn, bản đến các mô hình tự quản thiết thực, “việc làng” được bàn bạc công khai, minh bạch, tạo sự đồng thuận cao, góp phần củng cố hệ thống chính trị và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Đều đặn mỗi tháng 1 lần, các thành viên Tổ bảo vệ rừng thôn Mý Háng Tâu, xã Púng Luông lại cùng nhau đi tuần tra. Từng dấu hiệu bất thường của rừng đều được ghi chép cẩn thận, báo cáo kịp thời cho kiểm lâm phụ trách. Từ những buổi họp thôn, người dân cùng nhau bàn bạc, thống nhất quy ước bảo vệ rừng, phân công trách nhiệm rõ ràng. Nhờ vậy, việc bảo vệ rừng không còn là nhiệm vụ của riêng lực lượng chức năng mà trở thành ý thức tự giác của mỗi người dân.
Khi phát hiện các hành vi lấn chiếm hay chặt phá rừng, tổ sẽ xử lý ngay tại thôn theo hương ước; trường hợp nghiêm trọng thì báo cáo chính quyền và ban quản lý rừng phòng hộ. Cách làm này vừa đảm bảo tính nghiêm minh, vừa phát huy vai trò tự quản của cộng đồng.
Mý Háng Tâu là một trong những thôn tiêu biểu của xã Púng Luông trong thực hiện mô hình giao rừng cho cộng đồng quản lý. Trước đây, tình trạng phá rừng làm nương vẫn còn xảy ra rải rác. Nhưng từ khi người dân được trực tiếp giao rừng, được bàn bạc và quyết định phương thức quản lý, ý thức trách nhiệm đã thay đổi rõ rệt.
Hiện nay, thôn quản lý gần 300 ha rừng phòng hộ, chủ yếu là thông có tuổi đời từ 30 - 40 năm. Mỗi năm, từ nguồn chi trả dịch vụ môi trường rừng, người dân nhận được hơn 200 triệu đồng.
Điều đáng nói, sau khi họp bàn, người dân đã thống nhất trích một phần để sử dụng vào các việc quan trọng của thôn như: làm đường giao thông, tu sửa nhà văn hóa... phần còn lại chuyển cho các hộ.
Chị Giàng Thị Tâu chia sẻ: “Từ nguồn tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng, người dân trong thôn đã cùng nhau họp bàn, thống nhất tự nguyện trích một phần để xây dựng, sửa chữa nhà văn hóa. Ai cũng đồng tình, phấn khởi vì có đường giao thông đi lại thuận tiện. Khi mọi việc đều được bàn bạc công khai, người dân càng thêm gắn bó, có trách nhiệm hơn trong giữ rừng, bảo vệ tài sản chung của cộng đồng”.
Tại thôn Minh Phú, xã Quy Mông, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng được bàn bạc dân chủ trong các cuộc họp thôn, tạo sự đồng thuận cao trong Nhân dân.
Từ những diện tích ngô, lúa kém hiệu quả, được sự định hướng của chính quyền địa phương, người dân đã thống nhất chuyển đổi sang trồng rau xanh theo hướng an toàn.
Đến nay, toàn thôn Minh Phú có khoảng 70 - 80% số hộ tham gia, mang lại thu nhập bình quân khoảng 65 triệu đồng/người/năm.
Anh Nguyễn Văn Chanh - thôn Minh Phú, xã Quy Mông cho biết: “Khi chủ trương được bàn bạc công khai, người dân yên tâm đầu tư, tuân thủ quy trình sản xuất an toàn, góp phần nâng cao giá trị nông sản”.
Định hướng phát triển nông nghiệp xanh tại Quy Mông được triển khai trên cơ sở phát huy tối đa lợi thế tự nhiên và sự đồng thuận của người dân. Nhiều vùng sản xuất hàng hóa đang dần hình thành rõ nét, với khoảng 300 ha dâu tằm, 72 ha đao giềng, hơn 5.700 ha quế và trên 2.200 ha tre măng Bát Độ; cùng với đó là 11 sản phẩm OCOP được duy trì, phát triển, góp phần nâng cao giá trị nông sản.
Ông Nguyễn Quang Trung - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Quy Mông cho biết: “Mọi chủ trương, định hướng phát triển đều được đưa ra bàn bạc công khai, lấy ý kiến Nhân dân với mục tiêu cao nhất là mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Khi người dân đồng thuận, chủ động tham gia, các mô hình kinh tế xanh không chỉ phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai, lao động mà còn tạo nền tảng cho phát triển bền vững tại địa phương”.
Thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng”, thời gian qua, nhiều chủ trương, chính sách tại Lào Cai đã vào cuộc sống, nhận được sự đồng thuận cao của Nhân dân.
Đến nay, toàn tỉnh có 37/89 xã đạt chuẩn nông thôn mới, hộ nghèo còn 5,5%. Hơn 47 nghìn công trình, phần việc xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh được triển khai với sự chung sức, đồng thuận cao trong Nhân dân.
Đồng chí Dương Đức Huy - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy cho biết: “Việc phát huy dân chủ ở cơ sở được xác định là giải pháp quan trọng để tạo sự đồng thuận trong Nhân dân. Mọi chủ trương, chính sách đều được đưa ra công khai, lấy ý kiến rộng rãi, bảo đảm để người dân tham gia từ khâu bàn bạc đến tổ chức thực hiện và giám sát. Qua đó, không chỉ nâng cao hiệu quả các chương trình phát triển kinh tế - xã hội mà còn củng cố niềm tin của Nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền địa phương”.
Phát huy dân chủ ở cơ sở không chỉ là phương thức lãnh đạo, quản lý hiệu quả mà còn là “chìa khóa” để khơi dậy sức mạnh nội sinh trong Nhân dân. Khi mỗi chủ trương đều được công khai, bàn bạc thấu đáo, người dân không chỉ đồng thuận mà còn chủ động chung tay thực hiện, góp phần tạo nên những chuyển biến rõ nét trong đời sống kinh tế - xã hội.
Thực tiễn tại Lào Cai cho thấy, khi “việc làng” thực sự được bàn từ dân, niềm tin được củng cố, nguồn lực được phát huy và những mục tiêu phát triển bền vững sẽ ngày càng trở nên gần hơn.
