Nga, Trung Quốc lên tiếng trước việc Mỹ gia tăng sức ép lên Venezuela

Các hãng tin quốc tế những ngày gần đây liên tục đưa tin về việc Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng sức ép đối với Venezuela, bao gồm việc tuyên bố "phong tỏa" các tàu chở dầu nằm trong diện trừng phạt ra vào vùng biển nước này. Washington đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục thu giữ hoặc bán lượng dầu bị tịch thu ngoài khơi Venezuela trong thời gian qua.

Phát biểu với báo giới ngày 22/12, Tổng thống Trump một lần nữa kêu gọi Tổng thống Maduro rời bỏ quyền lực, cho rằng đây là "lựa chọn khôn ngoan". Ông cũng cảnh báo nếu Caracas tiếp tục có những động thái cứng rắn, hậu quả sẽ "rất nghiêm trọng". Nhà Trắng cáo buộc chính quyền Venezuela sử dụng nguồn thu từ dầu mỏ để tài trợ cho các hoạt động mà Washington gọi là "khủng bố ma túy, buôn người, giết người và bắt cóc".

Sau khi Mỹ tuyên bố phong tỏa các tàu chở dầu, hoạt động bốc dỡ dầu tại các cảng của Venezuela đã chững lại rõ rệt. Theo Reuters, nhiều tàu chở dầu chỉ di chuyển giữa các cảng nội địa, trong khi số tàu đã chất đầy dầu nhưng chưa thể rời cảng ngày càng gia tăng, khiến hàng triệu thùng dầu bị mắc kẹt trên biển. Các đối tác mua dầu cũng yêu cầu mức chiết khấu sâu hơn và điều chỉnh hợp đồng do lo ngại rủi ro khi vận chuyển dầu Venezuela ra thị trường quốc tế.

Trước tình hình trên, Trung Quốc đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ các hành động của Mỹ. Phó Đại diện thường trực phái đoàn Trung Quốc tại Liên hợp quốc Tôn Lỗi khẳng định Bắc Kinh phản đối các biện pháp đơn phương trong quan hệ quốc tế, đồng thời nhấn mạnh lập trường ủng hộ các quốc gia bảo vệ chủ quyền, độc lập và lợi ích chính đáng của mình.

Trung Quốc hiện là khách hàng mua dầu lớn nhất của Venezuela, với lượng dầu từ quốc gia Nam Mỹ này chiếm khoảng 4% tổng lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc. Một tàu chở dầu treo cờ Panama, được cho là đang vận chuyển dầu Venezuela sang Trung Quốc, đã bị lực lượng Mỹ chặn giữ ngoài khơi trong những ngày gần đây, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng trên các tuyến hàng hải quốc tế.

Nga cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc trước các động thái của Washington. Trong cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và người đồng cấp Venezuela Yván Gil, hai bên lên án mạnh mẽ việc Mỹ gia tăng hiện diện quân sự và can thiệp tại vùng biển Caribe. Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo những hành động này có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với an ninh khu vực và đe dọa tự do hàng hải quốc tế, đồng thời tái khẳng định sự ủng hộ và đoàn kết hoàn toàn với chính quyền và nhân dân Venezuela.

Căng thẳng Mỹ - Venezuela cũng đã trở thành chủ đề nóng tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Cả Nga và Trung Quốc đều kêu gọi Mỹ chấm dứt các biện pháp gây leo thang, dỡ bỏ trừng phạt đơn phương và thúc đẩy đối thoại nhằm bảo đảm hòa bình, ổn định tại Mỹ Latinh và Caribe. Đại sứ Nga tại Liên hợp quốc Vassily Nebenzia cho rằng việc Mỹ phá hủy hoặc can thiệp vào tàu dân sự trên vùng biển Caribe có thể tạo tiền lệ nguy hiểm cho việc sử dụng vũ lực trong tương lai.

Trong khi đó, Washington tiếp tục mở rộng chiến dịch quân sự mà Mỹ tuyên bố là nhằm chống buôn bán ma túy. Theo thông tin từ Lầu Năm Góc, Mỹ đang triển khai lực lượng quân sự quy mô lớn nhất tại Tây Bán cầu trong hơn 30 năm qua, với hơn 15.000 binh sĩ, cùng nhiều tàu sân bay, tàu chiến, máy bay ném bom, tiêm kích và máy bay không người lái tại khu vực Caribe và Đông Thái Bình Dương. Các cuộc không kích và tấn công nhằm vào những tàu thuyền bị cáo buộc liên quan đến ma túy đã khiến hơn 100 người thiệt mạng, trong đó có cả ngư dân, theo phản ánh của gia đình các nạn nhân và chính phủ một số nước trong khu vực.

Phía Venezuela đã bác bỏ toàn bộ cáo buộc của Mỹ, đồng thời lên án Washington tiến hành "cướp biển quốc tế" và can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của nước này. Tổng thống Nicolas Maduro tuyên bố Mỹ nên tập trung giải quyết các vấn đề trong nước thay vì gia tăng đe dọa đối với Caracas. Ông nhấn mạnh Venezuela sẽ tiếp tục thực hiện đầy đủ các hợp đồng kinh tế, thương mại đã ký kết, không chỉ trong lĩnh vực dầu mỏ mà cả viễn thông và du lịch, phù hợp với luật pháp và hiến pháp quốc gia.

Việc Mỹ đồng thời siết chặt phong tỏa dầu mỏ và tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực Caribe đang đẩy quan hệ Mỹ - Venezuela vào một giai đoạn căng thẳng mới, với những hệ lụy khó lường đối với an ninh khu vực cũng như cục diện địa - chính trị Mỹ Latinh. Trong bối cảnh đó, lập trường ủng hộ của Nga và Trung Quốc được xem là yếu tố quan trọng góp phần kiềm chế nguy cơ leo thang, đồng thời đặt ra thách thức lớn đối với chiến lược gây sức ép tối đa mà Washington đang theo đuổi.