Lào Cai: Người trẻ vùng cao nâng tầm giá trị sản phẩm quê hương

Tại xã Bắc Hà, dự án khôi phục và phát triển làng nghề truyền thống của dân tộc H’Mông Hoa do chị Ly Thị Rua và Sùng Thị Xoa đang thực hiện là một điểm sáng cho tư duy kết hợp giữa bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế du lịch.

Trước sự phát triển mạnh mẽ của các sản phẩm công nghiệp giá rẻ, những nghề thủ công truyền thống của người H’Mông Hoa như thêu tay, vẽ sáp ong và may trang phục dân tộc dần thu hẹp không gian phát triển, đứng trước nguy cơ mai một.

Nhận thức rõ giá trị cốt lõi nằm ở việc gìn giữ bản sắc, chị Ly Thị Rua đã phát triển mô hình sản xuất thổ cẩm thủ công theo hướng ứng dụng, tạo ra các sản phẩm như túi xách, ví, túi đựng máy tính xách tay và phụ kiện, kết hợp với du lịch trải nghiệm để nâng cao giá trị nghề truyền thống. Vì thế, du khách đến với Bản Phố không chỉ mua một món đồ lưu niệm mà còn được trực tiếp cầm bút vẽ sáp ong, tìm hiểu ý nghĩa từng hoa văn và cảm nhận câu chuyện văn hóa đời sống của người phụ nữ vùng cao.

Mô hình bước đầu tạo nguồn thu ổn định từ hoạt động kinh doanh trang phục H’Mông Hoa với giá 5,5 triệu đồng/bộ; túi xách 0,3 triệu đồng/chiếc; ví 70.000 đồng/chiếc. Bên cạnh đó, mô hình còn phục vụ khoảng 20 khách trải nghiệm vẽ sáp ong với mức phí 200.000 đồng/người. Hoạt động này góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho 15 phụ nữ tham gia tổ liên kết, với mức thu nhập bình quân 6,5 triệu đồng/người/tháng.

Bên cạnh hình thức bán hàng trực tiếp, nhóm còn đẩy mạnh kinh doanh trên các nền tảng số như facebook, zalo, tiktok, tiktok shop, qua đó mở rộng thị trường tiêu thụ, đưa sản phẩm thổ cẩm đến với khách hàng trên cả nước. Đặc biệt, nhóm cũng chú trọng chăm sóc khách hàng sau bán hàng, khuyến khích du khách chia sẻ trải nghiệm trên mạng xã hội, qua đó tăng độ nhận diện thương hiệu và tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng.

Dự án hướng tới đưa thổ cẩm truyền thống vào đời sống hiện đại thông qua các sản phẩm có tính ứng dụng cao, giúp du khách được chạm vào văn hóa, tự tay làm ra một phần sản phẩm và lưu giữ những dấu ấn riêng sau mỗi chuyến đi. Điều quan trọng nhất là mô hình đã giúp bà con, đặc biệt là chị em phụ nữ có thêm thu nhập ổn định ngay tại quê hương, từ đó có thêm động lực để giữ nghề và truyền dạy lại cho thế hệ sau” - chị Ly Thị Rua chia sẻ.

Tại xã Sín Chéng, cô giáo Lương Thị Minh Thu với vai trò là trưởng nhóm cùng các cộng sự Hoài Nam, Vân Anh, Sùng Sen và học sinh Trường THCS&THPT Sín Chéng lựa chọn hướng khởi nghiệp nâng tầm giá trị nông sản địa phương thông qua dự án “Hương gừng Sín Chéng”, nhằm phát huy tiềm năng kinh tế địa phương.

Trước tình trạng gừng thường xuyên rơi vào cảnh “được mùa mất giá”, ảnh hưởng đến thu nhập của người dân, nhóm khởi nghiệp đã nghiên cứu, phát triển và đưa ra thị trường 5 dòng sản phẩm chế biến từ gừng gồm: nước cốt gừng, tinh bột gừng, bã gừng, kẹo gừng và mứt gừng, với giá bán từ 25.000 đến 75.000 đồng, phù hợp với nhiều nhóm khách hàng.

Không dừng lại ở việc thu mua nguyên liệu, dự án đã từng bước kết nối sản xuất và tiêu thụ từ hộ nông dân, ban quản lý chợ địa phương đến các kênh phân phối tạp hóa, đồng thời đẩy mạnh bán hàng qua mạng xã hội và hướng tới các sàn thương mại điện tử, siêu thị trên toàn quốc.

Chia sẻ về quyết định gắn bó với cây gừng quê hương, cô giáo Lương Thị Minh Thu cho biết: “Mục tiêu của chúng tôi là phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe tiện lợi từ nông sản sạch, đồng thời tạo đầu ra ổn định, góp phần bảo đảm thu nhập cho người trồng gừng. Hiện nhóm đang hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đăng ký đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP, nhằm đưa dự án "Hương gừng Sín Chéng" trở thành thương hiệu uy tín của vùng cao Lào Cai”.

Từ hai mô hình có thể thấy, các dự án khởi nghiệp tại vùng cao không chỉ hướng đến hiệu quả kinh tế mà còn chú trọng phát huy giá trị bản địa, tạo sinh kế và mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Ở đó, những người trẻ biết cách tận dụng tối đa những lợi thế sẵn có của địa phương, từ hoa văn thổ cẩm, tri thức dân gian đến các loại nông sản đặc sản, thổi vào đó tư duy quản trị hiện đại, công nghệ truyền thông số và kỹ năng thương mại hóa. Nhờ đó, các sản phẩm không chỉ dừng lại ở quy mô sản xuất nhỏ lẻ, tự cung tự cấp mà đã dần hình thành chuỗi giá trị khép kín, từng bước xây dựng thương hiệu uy tín trên thị trường.

Từ nghề thổ cẩm truyền thống đến cây gừng bản địa, các mô hình khởi nghiệp đang cho thấy hướng khai thác hiệu quả hơn những lợi thế sẵn có của vùng cao Lào Cai. Cùng với sự hỗ trợ của tổ chức Đoàn, Hội Phụ nữ và chính quyền địa phương thông qua các cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp, hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn và kết nối thị trường đã góp phần khuyến khích, tạo điều kiện để ngày càng nhiều thanh niên mạnh dạn khởi nghiệp, phát triển kinh tế ngay trên quê hương.