Giữa trung tâm phường Nghĩa Lộ, Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh nổi bật với không gian xanh mát, yên bình. Nhà sàn, vườn cây, ao cá được bố trí hài hòa, gợi nhớ hình ảnh giản dị, gần gũi của Bác. Trong tháng 10, nơi đây đón các đoàn khách đến dâng hương, tìm hiểu về vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc.
Với diện tích 2,4 ha, công trình gồm ba hạng mục chính: nhà sàn, vườn cây và ao cá. Được khởi công đầu tháng 7/1982, sau 14 tháng xây dựng, khu tưởng niệm khánh thành ngày 2/9/1983. Đây là một trong 13 chi nhánh thuộc hệ thống Bảo tàng Hồ Chí Minh trên cả nước và là chi nhánh duy nhất tại khu vực Tây Bắc. Chị Quách Thị Huế, viên chức Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Nghĩa Lộ cho biết thêm về ý nghĩa của công trình.
Trung tâm của Khu tưởng niệm là công trình Nhà sàn Bác Hồ được xây dựng mô phỏng ngôi nhà sàn của Người tại Phủ Chủ tịch ở Hà Nội. Tầng trên có gian thờ và tượng Bác, là nơi Nhân dân đến dâng hương, tưởng niệm, báo công.
Công trình ban đầu được làm hoàn toàn bằng gỗ quý; đến năm 1995, sau khi xuống cấp, nhà sàn được xây dựng lại bằng bê tông cốt thép, bên ngoài ốp gỗ để bảo đảm độ bền vững và giữ hình dáng kiến trúc.
Bao quanh nhà sàn là vườn cây với nhiều chủng loại do Nhân dân trên địa bàn và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tổ chức, đơn vị và cá nhân trồng tặng. Mỗi cây xanh góp phần tạo cảnh quan, đồng thời lưu giữ dấu ấn và tình cảm của những người từng đến thăm, dâng hương tại khu tưởng niệm.
Một điểm đặc biệt khác là ao cá rộng khoảng 2.200 m², có hình dáng mô phỏng bản đồ huyện Văn Chấn (tỉnh Hoàng Liên Sơn), địa phương xây dựng Khu tưởng niệm trước đây. Đàn cá bơi lội dưới mặt nước gợi nhớ ao cá tại nhà sàn Bác Hồ ở Hà Nội.
Không chỉ có cảnh quan xanh, khu tưởng niệm còn lưu giữ gần 1.000 ảnh tư liệu cùng nhiều hiện vật phục chế do Bảo tàng Hồ Chí Minh trao tặng. Những hình ảnh về cuộc đời, sự nghiệp của Người cùng máy chữ, bộ quần áo kaki, đôi dép cao su và chiếc gậy ba toong giúp du khách hiểu thêm về cuộc đời hoạt động cách mạng và phong cách sống giản dị của Bác.
Trong dịp Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, việc mở cửa khu tưởng niệm đón khách tham quan góp phần bổ sung điểm đến lịch sử, văn hóa cho hành trình khám phá Nghĩa Lộ. Bên cạnh trải nghiệm nghệ thuật Xòe Thái và tìm hiểu bản sắc các dân tộc, du khách có thêm cơ hội dâng hương, tìm hiểu lịch sử và giáo dục truyền thống.
Ông Đinh Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai cho biết: “Hòa chung trong không khí rộn ràng của Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, từ đầu tháng 10, Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh Nghĩa Lộ đã mở cửa đón các đoàn khách về dâng hương tưởng niệm, tìm hiểu về thân thế, sự nghiệp của Người. Hoạt động này kéo dài trong suốt tháng 10”.
Hơn 40 năm kể từ ngày khánh thành, Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là địa chỉ có ý nghĩa trong đời sống tinh thần của đồng bào các dân tộc Tây Bắc. Trong không gian nhà sàn, vườn cây, ao cá và những tư liệu lịch sử được gìn giữ, tình cảm kính yêu dành cho Bác tiếp tục được truyền nối qua các thế hệ. Đây cũng là điểm dừng chân giúp du khách cảm nhận chiều sâu lịch sử, văn hóa khi đến với Mường Lò trong mùa lễ hội.
