Với quyết tâm cao, cách làm bài bản và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, Lào Cai đặt mục tiêu về đích trước hẹn, bảo đảm đúng, đủ và sát thực tế, tạo nền tảng dữ liệu quan trọng cho hoạch định chính sách phát triển trong giai đoạn mới.
Những khó khăn từ cơ sở
Khu vực thống kê Cam Đường - địa bàn có số lượng hộ kinh doanh cá thể lớn nhất tỉnh - những ngày này luôn trong không khí khẩn trương. Từng con phố, khu chợ, từng hộ kinh doanh nhỏ lẻ đều có dấu chân của các điều tra viên thống kê.
Trung bình, để hoàn thành phiếu điều tra của một hộ kinh doanh, điều tra viên phải dành từ 10 - 15 phút, với yêu cầu cao nhất là thông tin trung thực, đầy đủ.
Chị Lương Thị Hương - tiểu thương kinh doanh tại chợ Châu Úy, phường Cam Đường chia sẻ khá cởi mở khi được hỏi về việc kê khai thông tin: “Bây giờ kê khai qua phần mềm rất thuận tiện, đơn giản, không có gì khó khăn cả. Các nhân viên đi kê khai hỏi chi tiết từng phần, tôi cũng kê khai trung thực, không gây khó dễ".
Sự đồng thuận từ người dân, hộ kinh doanh như chị Hương là điều kiện quan trọng để cuộc điều tra đạt chất lượng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, không phải lúc nào quá trình thu thập thông tin cũng thuận lợi. Với hơn 11.300 hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn phụ trách, các điều tra viên như chị Nguyễn Thị Nhàn- điều tra viên Thống kê cơ sở Cam Đường phải đối mặt với không ít rào cản, từ tâm lý e ngại liên quan đến thuế, phí cho đến sự nhầm lẫn với các hình thức lừa đảo thu thập thông tin cá nhân.
Chị Nhàn cho biết, để tạo được niềm tin với người dân, mỗi điều tra viên không chỉ nắm chắc nghiệp vụ mà còn phải rất khéo léo trong tuyên truyền, giải thích.
“Trước khi thực hiện điều tra, chúng tôi phải liên hệ với tổ trưởng dân phố, tuyên truyền qua Zalo. Khi đến phải xuất trình thẻ và giấy giới thiệu của cơ quan thống kê để người dân yên tâm. Có như vậy họ mới tin tưởng và cung cấp thông tin chính xác”- chị Nguyễn Thị Nhàn chia sẻ.
Ông Đặng Tuấn Trung, Phó Trưởng Thống kê cơ sở Cam Đường, cho biết: Sau hơn 3 tuần ra quân, đơn vị đã hoàn thành điều tra khoảng 3.500 hộ kinh doanh, bảo đảm độ chính xác và sát thực tế.
“Khó khăn lớn nhất là trình độ điều tra viên không đồng đều, trong khi phiếu điều tra năm nay có nhiều chỉ tiêu mới, áp dụng triệt để công nghệ thông tin. Chúng tôi phải giám sát liên tục cả trực tiếp và trực tuyến”- ông Trung cho biết thêm.
Không chỉ riêng Cam Đường, trên phạm vi toàn tỉnh, ngành Thống kê Lào Cai đang đối mặt với nhiều thách thức đặc thù.
Theo ông Vũ Tuấn Hà, Trưởng Thống kê tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế tỉnh, khó khăn xuất phát từ cả đối tượng điều tra, chuyên môn nghiệp vụ và điều kiện địa bàn. Một bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh chưa hiểu đầy đủ ý nghĩa của cuộc tổng điều tra, còn tâm lý e ngại việc khai đúng, khai đủ doanh thu sẽ ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế.
Theo số liệu của Thống kê Lào Cai, số lượng các cơ sở thực hiện điều tra kinh tế 2026 gồm: 61.202 cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể; 265 cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng và 766 tổ hợp tác. Về phạm vi điều tra, toàn tỉnh có 2.913 địa bàn, trong đó 505 địa bàn thuộc phường, 2.401 địa bàn thuộc xã và 7 địa bàn chợ.
“Nhiều hộ kinh doanh cá thể không ghi chép, hạch toán đầy đủ, dẫn đến số liệu chủ yếu mang tính ước lượng. Trong khi đó, việc chuyển đổi hệ thống phân ngành kinh tế từ VSIC 2018 sang VSIC 2025 với nhiều thay đổi cũng khiến điều tra viên gặp không ít lúng túng”- ông Hà nói
Quyết tâm về đích sớm
Trước khối lượng công việc lớn và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng dữ liệu, Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế khu vực Cam Đường đã triển khai phương châm “Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”.
Toàn khu vực huy động 145 điều tra viên và 10 tổ trưởng, được tập huấn bài bản về nghiệp vụ, đặc biệt là kỹ năng sử dụng thiết bị điện tử và phần mềm điều tra. “Không chỉ giám sát trực tiếp tại hiện trường, công tác theo dõi tiến độ, chất lượng còn được thực hiện trực tuyến 24/7 trên hệ thống điều hành.
“Nhờ có nhiều cách làm linh hoạt, mọi vướng mắc phát sinh đều được phát hiện và xử lý kịp thời. Mục tiêu của chúng tôi phấn đấu trong tháng 3 sẽ hoàn thành công tác điều tra kinh tế, về đích sớm hơn so với kế hoạch từ 10 - 15 ngày” - ông Đặng Tuấn Trung, Phó Trưởng Thống kê cơ sở Cam Đường cho biết.
Cùng với đó, ngành thống kê tỉnh Lào Cai đã và đang triển khai đồng bộ, linh hoạt nhiều giải pháp. Ban chỉ đạo tổng điều tra được thành lập ở cả cấp tỉnh và cấp xã, cùng với 3 đoàn công tác chỉ đạo và 4 đoàn giám sát, thường xuyên kiểm tra, nắm bắt tiến độ, kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho cơ sở.
Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống truyền thanh cơ sở, pano, áp phích… nhằm giúp người dân, doanh nghiệp hiểu rõ trách nhiệm và quyền lợi khi tham gia tổng điều tra.
Song song với đó là việc tăng cường động viên tinh thần, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân hoàn thành tốt nhiệm vụ, tạo động lực để lực lượng điều tra viên yên tâm công tác.
Tính đến hết tháng 1/2026, toàn tỉnh đã hoàn thành gần 45% công tác thu thập thông tin đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể, tương đương với trên 27 nghìn cơ sở.
“Chất lượng thông tin được đánh giá là cơ bản đầy đủ, chính xác, tạo tiền đề quan trọng để cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 đạt kết quả cao. Thống kê Lào Cai tiếp tục bám sát chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương và Ban Chỉ đạo tỉnh, tập trung cao độ cho các khâu còn lại, quyết tâm hoàn thành cuộc tổng điều tra đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng” - ông Vũ Tuấn Hà, Trưởng Thống kê tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế tỉnh đánh giá.
Những con số được thu thập hôm nay không chỉ là dữ liệu khô khan, mà sẽ trở thành “bức tranh toàn diện” phản ánh thực trạng kinh tế của tỉnh, phục vụ hiệu quả cho công tác hoạch định chính sách và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Lào Cai trong những năm tới.
