Trong không gian ấm áp của những ngày đầu Xuân Bính Ngọ, tại thôn Làng Chút, UBND xã Văn Bàn tưng bừng tổ chức Lễ hội Xuống đồng. Sau mùa đông dài, đất trời như bừng tỉnh. Những tia nắng xuân dịu nhẹ trải xuống cánh đồng giữa thôn, nơi từng oằn mình gánh chịu trận mưa lũ lịch sử tháng 9/2025. Bởi thế, với người dân Làng Chút, lễ hội năm nay không chỉ rộn ràng tiếng trống, tiếng cười mà còn chan chứa niềm tin và hy vọng.
Chiều 26/2 (tức mùng 10 tháng Giêng xuân Bính Ngọ), khu ruộng trung tâm thôn Làng Chút rực rỡ cờ hoa, rộn rã âm thanh. Từng tốp người trong trang phục truyền thống tươi tắn, nổi bật giữa màu xanh của núi đồi và sắc nâu của những thửa ruộng mới cày. Người dân bản Tày Làng Chút, bản Nà Lộc 2 cùng đông du khách thập phương náo nức trảy hội. Ai nấy đều hồ hởi, tay bắt mặt mừng, hỏi thăm nhau sau một năm nhiều gian nan.
Lễ hội năm nay được tổ chức trang trọng, đúng nghi lễ truyền thống nhưng vẫn đảm bảo an toàn, tiết kiệm. Sau nghi thức dâng lễ, phần tế lễ diễn ra thành kính, trang nghiêm. Trước bàn lễ dựng giữa đồng, các bậc cao niên thay mặt dân làng dâng hương tạ ơn trời đất, thần nông, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, nhà nhà no ấm. Trong làn khói hương quyện gió xuân, những lời khấn nguyện vang lên. Đó không chỉ là lời cầu mong cho mùa vụ bội thu, mà còn là lời cảm tạ vì dân làng đã vượt qua thiên tai, làm lại được nhà ở và giữ được niềm tin.
Sau phần lễ, phần hội diễn ra sôi nổi với các trò chơi dân gian, những lời hát, điệu múa đậm bản sắc văn hóa của đồng bào Tày. Tiếng đàn tính, câu hát then ngân nga giữa không gian khoáng đạt của núi rừng tạo nên một bức tranh xuân vừa rực rỡ vừa sâu lắng. Các trò chơi như ném còn, kéo co, trèo cây chuối, đẩy gậy thu hút rất đông người dân và du khách tham gia. Tiếng reo hò cổ vũ vang dội khắp cánh đồng.
Anh Chu Quốc Tùng, thôn 2, xã Văn Bàn chia sẻ: “Lễ hội mang đậm đà dấu ấn bản sắc dân tộc, với nhiều phong tục tập quán. Cùng với đó là sự chung vui, chung tay của bà con làm ra những mâm cỗ, tổ chức các trò chơi. Được hòa dòng người đến với lễ hội, tôi thấy rất hạnh phúc”.
Quả thật, từ sáng sớm, các gia đình đã cùng nhau chuẩn bị lễ vật, mâm cỗ truyền thống. Mỗi món ăn được bày biện cẩn thận không chỉ thể hiện sự khéo léo, đảm đang mà còn gửi gắm tấm lòng thành kính và ước mong về một năm mới đủ đầy.
Điều đặc biệt và xúc động hơn cả, Lễ hội Xuống đồng Xuân Bính Ngọ 2026 được tổ chức ngay trên chính khu đất ruộng – nơi từng chìm trong dòng lũ cuốn trôi bao hoa màu, tài sản, để lại bao bộn bề, lo toan cho người dân. Vậy mà chỉ sau vài tháng, bằng sự chung sức, đồng lòng của chính quyền và Nhân dân, những thửa ruộng đã được cải tạo, bồi đắp lại. Màu xanh trở lại trên những luống cày. Việc tổ chức lễ hội tại đây như minh chứng sống động cho sự hồi sinh kỳ diệu của vùng đất khó.
Chị Noọng Linh, thôn Làng Chút xúc động: Sau những khó khăn do thiên tai năm 2025 vừa qua, bà con đã ổn định lại cuộc sống, sản xuất. Trong không khí lễ hội, em cùng toàn thể bà con mong muốn rằng năm 2026 sẽ có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, mùa màng bội thu. Mọi khó khăn sẽ qua nhường chỗ cho niềm vui và hạnh phúc.
Những lời chia sẻ mộc mạc ấy chứa đựng biết bao nỗ lực phía sau. Đó là những ngày cùng nhau dọn bùn đất, sửa lại bờ ruộng, dựng lại chuồng trại, gây dựng lại từng đàn gia cầm, gieo lại từng hạt giống đầu tiên sau lũ.
Lễ hội xuống đồng từ lâu đã là nét đẹp văn hóa, là di sản quý báu của đồng bào dân tộc Tày ở Văn Bàn, được gìn giữ và lưu truyền qua nhiều thế hệ. Không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng, tâm linh, lễ hội còn là hoạt động văn hóa cộng đồng giàu tính gắn kết. Đây là dịp để bà con gặp gỡ, sẻ chia kinh nghiệm sản xuất, động viên nhau cùng vượt khó. Cũng từ những cuộc gặp gỡ ấy, tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái càng thêm bền chặt.
Ông Hà Tiến Sự - Phó Chủ tịch HĐND xã Văn Bàn cho biết: Sau khi đón Tết Nguyên đán, tổ chức Lễ hội Xuống đồng xong, Nhân dân mới bắt tay vào lao động sản xuất. Lễ hội không chỉ mang tính chất tâm linh cầu cho mùa màng bội thu, mà còn mang ý nghĩa bảo tồn, giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc.
Lời khẳng định ấy cho thấy lễ hội không tách rời đời sống lao động mà chính là điểm khởi đầu cho một chu kỳ sản xuất mới. Khi tiếng trống hội lắng xuống cũng là lúc tiếng máy cày, tiếng cuốc xẻng lại rộn ràng trên đồng ruộng.
Cùng với các hoạt động vui xuân, chính quyền địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động bà con thi đua lao động sản xuất ngay từ đầu năm mới, với tinh thần “Ăn Tết gọn, làm việc sớm, vào việc ngay”. Những khẩu hiệu ấy không chỉ vang lên trên loa truyền thanh mà còn được cụ thể hóa bằng những kế hoạch sản xuất, lớp tập huấn kỹ thuật, chương trình hỗ trợ giống, phân bón. Tất cả hướng đến mục tiêu tái thiết quê hương sau lũ, để màu xanh lại phủ kín những cánh đồng từng bị thiên tai tàn phá.
Trong sắc xuân rộn ràng của Lễ hội Xuống đồng năm 2026, như thấy rõ hơn bao giờ hết ý nghĩa của hai chữ hồi sinh. Trên mảnh đất từng bị lũ dữ quét qua, hôm nay niềm vui đã nảy mầm, hy vọng đã bén rễ, để mùa mới bắt đầu trong tiếng trống hội ngân vang giữa núi rừng Văn Bàn.
