Khi công nghệ thông minh khiến não bộ quá tải

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang được kỳ vọng là công cụ giúp con người làm việc nhanh hơn, thông minh hơn và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, những gì diễn ra trong thực tế lại đang hé lộ một nghịch lý đáng chú ý: những người sử dụng AI nhiều nhất lại chính là nhóm dễ rơi vào trạng thái kiệt sức.

nao-260324.jpg

Các chuyên gia của công ty tư vấn chiến lược Boston Consulting Group (BCG) gọi hiện tượng này là “AI brain fry” — trạng thái quá tải nhận thức khi con người phải liên tục giám sát, điều phối và tối ưu hóa các hệ thống AI vượt quá giới hạn xử lý của não bộ.

Thay vì trực tiếp giải quyết công việc, người dùng giờ đây chuyển sang một vai trò mới: “quản lý” cả một hệ sinh thái gồm trợ lý AI, các tác nhân tự động và những dòng lệnh phức tạp. Sự thay đổi này đang tạo ra một dạng áp lực tinh thần hoàn toàn khác, âm thầm nhưng dai dẳng.

Theo ông Ben Wigler, nhà đồng sáng lập công ty khởi nghiệp LoveMind AI, việc sử dụng AI ngày nay không đơn thuần là ra câu lệnh và nhận kết quả. Ông nhấn mạnh: “Bạn phải liên tục theo dõi, kiểm soát các mô hình — giống như đang giám sát những nhân viên số”.

Cùng quan điểm này, ông Tim Norton - nhà sáng lập công ty tư vấn tích hợp AI nouvreLabs - cho rằng tình trạng kiệt sức xuất hiện khi người dùng tạo ra quá nhiều “tác nhân AI” (AI agents) và phải quản lý chúng liên tục.

Tuy vậy, BCG nhấn mạnh đây không phải là dấu hiệu AI khiến con người chán công việc. Ngược lại, kết quả khảo sát thực hiện đối với 1.488 lao động tại Mỹ cho thấy mức độ kiệt sức tổng thể có xu hướng giảm khi AI đảm nhận các nhiệm vụ lặp lại, vấn đề không nằm ở bản thân công nghệ, mà ở cách con người sử dụng AI.

Hiện tượng “brain fry” bộc lộ rõ nhất trong giới lập trình, lĩnh vực AI đang phát triển nhanh chóng trong việc viết mã. Kỹ sư phần mềm Siddhant Khare chỉ ra nghịch lý: các mã do AI tạo ra thường cần được kiểm tra kỹ hơn so với mã do con người viết. Trong khi đó, lập trình viên Adam Mackintosh thừa nhận áp lực khi phải rà soát hàng chục nghìn dòng code mà bản thân không hoàn toàn hiểu rõ.

Không chỉ vậy, nếu thiếu sự giám sát, các tác nhân AI có thể hiểu sai yêu cầu, dẫn đến xử lý sai hướng và gây lãng phí tài nguyên tính toán, một rủi ro không nhỏ đối với doanh nghiệp.

Một hệ quả khác ít được chú ý là “bẫy năng suất”. Khi AI giúp rút ngắn thời gian hoàn thành công việc, người dùng lại có xu hướng làm việc nhiều hơn và lâu hơn.

Ông Wigler cho rằng khả năng đạt mục tiêu nhanh chóng khiến các nhóm khởi nghiệp — vốn đã quen với áp lực cao — càng dễ sa vào vòng xoáy làm việc liên tục, thậm chí kéo dài đến đêm khuya. Bản thân lập trình viên Mackintosh từng dành 15 giờ liên tục để tinh chỉnh khoảng 25.000 dòng mã do AI hỗ trợ. Anh chia sẻ: “Đến cuối cùng, tôi cảm thấy mình không thể lập trình thêm được nữa… dễ cáu gắt và không muốn trả lời những câu hỏi dù đơn giản”.

Không chỉ trong lĩnh vực công nghệ, một giáo viên kiêm nhạc sĩ cũng thừa nhận khó “tắt não” sau giờ làm khi liên tục bị cuốn vào việc thử nghiệm AI, dấu hiệu cho thấy ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân đang bị xóa nhòa.

Dù tồn tại những mặt trái, nhưng phần lớn người dùng vẫn nhìn nhận AI theo hướng tích cực, coi đây là công cụ mạnh mẽ nếu được sử dụng đúng cách. BCG khuyến nghị các doanh nghiệp cần thiết lập giới hạn rõ ràng trong việc triển khai và giám sát AI, đồng thời chú trọng yếu tố cân bằng và “tự chăm sóc” cho người lao động. Tuy nhiên, theo ông Wigler, điều này không dễ thực hiện trong môi trường làm việc hiện đại, nơi hiệu suất vẫn thường được đặt lên hàng đầu.

baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tổng thống Putin đánh giá kết quả hội nghị thượng đỉnh lịch sử Nga - Mỹ - Trung

Tổng thống Putin đánh giá kết quả hội nghị thượng đỉnh lịch sử Nga - Mỹ - Trung

Sau hội nghị thượng đỉnh Nga - Mỹ - Trung tại Thâm Quyến ngày 19/11, Tổng thống Vladimir Putin đánh giá cuộc gặp mang ý nghĩa lịch sử, giúp ba cường quốc hiểu rõ hơn lập trường của nhau và mở ra triển vọng đạt thỏa thuận trong tương lai. Ông khẳng định cơ chế đối thoại này không nhằm áp đặt quyết định lên các quốc gia khác.

Tên lửa Vulcan gặp sự cố ngay sau khi rời bệ phóng, thiêu rụi 40 vệ tinh của Amazon

Tên lửa Vulcan gặp sự cố ngay sau khi rời bệ phóng, thiêu rụi 40 vệ tinh của Amazon

Một tên lửa Vulcan thuộc sở hữu của United Launch Alliance (ULA) đã gặp sự cố nghiêm trọng chỉ 10 phút sau khi cất cánh từ bang Florida (Mỹ) ngày 15/11. Vụ việc đã phá hủy toàn bộ 40 vệ tinh thuộc mạng lưới internet Leo của Amazon, đánh dấu thất bại đầu tiên trong lịch sử hoạt động của ULA.

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49: Thúc đẩy tuyển dụng công bằng, bảo vệ lao động di cư

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49: Thúc đẩy tuyển dụng công bằng, bảo vệ lao động di cư

Ngày 15/11, tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 ở Manila (Philippines), lãnh đạo các nước ASEAN đã thông qua Tuyên bố về tuyển dụng công bằng, có đạo đức và bền vững nhằm trao quyền cho người lao động di cư, hướng tới ngăn chặn các hành vi tuyển dụng trái phép, bóc lột lao động và lừa đảo việc làm xuyên biên giới.

fb yt zl tw