Từ tháng 5/2026, tranh chấp nguồn nước giữa dòng họ Vàng và dòng họ Sùng ở thôn Háng Bla Ha A bắt đầu phát sinh. Nguồn nước vốn phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân trong khu vực, nhưng do chưa thống nhất được cách sử dụng nên giữa hai bên xảy ra bất đồng.
Mâu thuẫn có thời điểm trở nên căng thẳng, khiến một số thành viên hai dòng họ hạn chế tiếp xúc, thậm chí tránh mặt nhau. Từ một vấn đề liên quan đến nguồn nước, nếu không được tháo gỡ kịp thời, nguy cơ ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa hai dòng họ và sự đoàn kết trong thôn là điều khó tránh khỏi.
Nắm bắt vụ việc, lãnh đạo thôn Háng Bla Ha A phối hợp với Ban công tác Mặt trận, đại diện hai dòng họ và người có uy tín trong cộng đồng kịp thời vào cuộc hòa giải.
Thay vì để các bên tự giải quyết, những người trực tiếp làm công tác ở cơ sở tổ chức gặp gỡ, lắng nghe từng bên trình bày nguyên nhân, nguyện vọng; đồng thời phân tích những mặt được, chưa được nếu mâu thuẫn tiếp tục kéo dài.
Qua trao đổi, hòa giải trên tinh thần tôn trọng, chia sẻ và đặt lợi ích chung của cộng đồng lên trên, hai dòng họ từng bước tháo gỡ khúc mắc, thống nhất chia đều nguồn nước để cùng sử dụng.
Anh Vàng A Lử, thành viên dòng họ Vàng, chia sẻ: "Sau khi được phân tích thấu đáo, chúng tôi đã thống nhất chia sẻ nguồn nước để cùng sử dụng. Dù sao, hai bên đều là người trong thôn, trong cộng đồng, nên giữ được đoàn kết là điều quan trọng".
Câu chuyện ở Háng Bla Ha A cho thấy, nhiều mâu thuẫn trong cộng đồng nếu được phát hiện sớm, có người đứng ra phân tích, hòa giải trên cơ sở thấu tình, đạt lý thì hoàn toàn có thể giải quyết ngay từ cơ sở.
Ông Lù A Khày - Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban công tác Mặt trận thôn Háng Bla Ha A, cho biết: "Chúng tôi phải lắng nghe cả hai bên, tìm hiểu nguyên nhân và phân tích để bà con hiểu được cái đúng, cái chưa phù hợp. Quan trọng nhất là để các gia đình tự thống nhất với nhau, cùng giữ gìn mối đoàn kết trong thôn".
Tại các thôn, bản vùng cao, những mâu thuẫn liên quan đến đất đai, nguồn nước sinh hoạt hay quyền lợi giữa các hộ dân vẫn có thể phát sinh trong quá trình sinh sống. Đặc biệt, với những cộng đồng dân cư có quan hệ dòng họ, làng bản gắn bó, nếu không được giải quyết kịp thời, những vụ việc nhỏ dễ kéo dài, trở nên phức tạp, ảnh hưởng đến đoàn kết và an ninh, trật tự ở cơ sở.
Thực tế tại Khao Mang cho thấy, giải quyết kiến nghị từ cơ sở không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn cần sự tham gia của Mặt trận, các tổ chức đoàn thể, trưởng thôn, người có uy tín và chính người dân.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, xã Khao Mang đã tiếp công dân liên quan đến 17 vụ việc, với 26 lượt người, trong đó có 1 đoàn gồm 11 người. Xã tiếp nhận 17 đơn, gồm 1 đơn tố cáo và 16 đơn ý kiến, kiến nghị. Nội dung chủ yếu liên quan đến đất đai, nguồn nước và những vấn đề thiết thực trong đời sống của người dân.
Điểm đáng chú ý, nhiều vụ việc được Khao Mang nắm bắt, xử lý ngay từ cơ sở, hạn chế người dân phải đi lại nhiều lần và tránh để mâu thuẫn, khiếu kiện kéo dài. Với những xích mích trong dân, UBND xã kịp thời phối hợp giải quyết, góp phần giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng.
Ông Tạ Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Khao Mang cho biết: "Việc giải quyết các vụ việc không chỉ dừng ở việc xác định đúng, sai mà quan trọng là phải tìm được hướng xử lý phù hợp, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người dân, đồng thời giữ được mối quan hệ đoàn kết trong cộng đồng".
Khi các bên được lắng nghe, được trao đổi thẳng thắn và cùng tìm tiếng nói chung, những khúc mắc dần được tháo gỡ. Quan trọng hơn, sau mỗi vụ việc được giải quyết, người dân thêm hiểu nhau, qua đó củng cố tình làng nghĩa xóm và sự đoàn kết trong cộng đồng.
Đồng chí Khang Thị Mào - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Khao Mang, cho biết: “Giải quyết kịp thời những mâu thuẫn nhỏ ngay từ cơ sở là rất quan trọng. Khi mỗi ý kiến được tôn trọng, mỗi kiến nghị được quan tâm giải quyết, người dân sẽ đồng thuận hơn, niềm tin vào cấp ủy, chính quyền và Mặt trận cũng được củng cố”.
Ở Khao Mang, phương châm giải quyết kiến nghị từ cơ sở đang được thể hiện bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Đó cũng là cách thiết thực để giữ gìn tình làng nghĩa xóm, củng cố niềm tin của Nhân dân. Đồng thời là nền tảng quan trọng để Khao Mang giữ vững đoàn kết, ổn định và tạo động lực cho địa phương phát triển.
