Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Khoa Hóa học, Đại học Tel Aviv phối hợp JaxBio Technologies và các bác sĩ tại Trung tâm Y tế Bnei Zion ở Haifa cùng Trung tâm Y tế Sheba thực hiện. Kết quả được công bố trên tạp chí Nature Precision Oncology.
Trong nghiên cứu với hơn 100 người tham gia, xét nghiệm xác định chính xác 93% trường hợp ung thư phổi giai đoạn 2-4, đồng thời loại trừ ung thư ở 90% người khỏe mạnh thuộc nhóm đối chứng.
Công nghệ sử dụng ánh sáng huỳnh quang để phân tích những thay đổi hóa học trên các đoạn DNA lưu thông trong máu. Các nhà nghiên cứu cho biết, phương pháp này không cần đến hệ thống giải trình tự DNA vốn có chi phí cao và đòi hỏi cơ sở hạ tầng phức tạp.
Tiến sĩ Abed Agbarya, Giám đốc Khoa Ung bướu tại Trung tâm Y tế Bnei Zion và là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết ung thư phổi thường được phát hiện khi bệnh đã tiến triển và “Nếu phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, chúng ta có thể phẫu thuật và hướng tới điều trị khỏi. Tỷ lệ sống sau 5 năm sẽ tốt hơn nhiều”.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu trên thế giới, với khoảng 1,8 triệu người tử vong hằng năm. Tại Israel, căn bệnh này khiến khoảng 2.000 người tử vong hằng năm.
Ung thư phổi giai đoạn đầu thường không gây triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều bệnh nhân chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã lan rộng. Theo Agbarya, có tới 60% bệnh nhân được phát hiện ung thư phổi ở giai đoạn tiến triển.
Israel hiện cung cấp chương trình sàng lọc bằng phương pháp chụp CT liều thấp, nhưng tỷ lệ người thực hiện vẫn dưới 20%. Các nhà nghiên cứu vì vậy kỳ vọng xét nghiệm máu đơn giản có thể giúp tăng khả năng phát hiện bệnh trước khi xuất hiện triệu chứng.
Giáo sư Yuval Ebenstein thuộc Đại học Tel Aviv, người phụ trách phát triển công nghệ, cho biết nhóm nghiên cứu phát hiện những thay đổi hóa học trên ADN có thể mang đặc điểm riêng của từng loại khối u. Nhóm lấy các đoạn ADN nhỏ lưu thông trong máu, đánh dấu chúng và theo dõi ánh sáng phát ra từ những biến đổi hóa học liên quan ung thư. Các phân tử ADN sau đó được đưa lên một chip thủy tinh đặc biệt. Mỗi vị trí trên chip phát ra cường độ ánh sáng khác nhau tùy thuộc đặc điểm hóa học của ADN, tạo thành một mô hình giống mã QR thu nhỏ. Máy tính sẽ phân tích mô hình ánh sáng này để xác định dấu hiệu bệnh.
Xét nghiệm cũng có khả năng phân biệt hai dạng ung thư phổi phổ biến là ung thư biểu mô tuyến và ung thư biểu mô tế bào vảy. Tiến sĩ Ari Raphael, Trưởng bộ phận Ung bướu chuyển dịch tại Trung tâm Ung thư Davidoff, đánh giá công nghệ này là một hướng tiếp cận đáng chú ý. Theo ông, việc phát hiện những biến đổi ADN liên quan ung thư thông qua xét nghiệm máu đơn giản mà không cần giải trình tự đắt tiền có thể mở ra nhiều ứng dụng trong chẩn đoán và theo dõi điều trị.
