Năm 2025, toàn tỉnh đã chuyển đổi hơn 80 ha đất lúa sang trồng cây hàng năm, trong đó có các loại cây mang lại giá trị kinh tế cao như rau màu, cây hoa; đồng thời chuyển đổi hơn 2 ha đất lúa sang trồng cây lâu năm và một số diện tích sang mô hình lúa kết hợp nuôi thủy sản. Đáng chú ý, diện tích chuyển đổi sang trồng cây hoa đạt 9 ha, tập trung tại các địa phương có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp, bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội so với canh tác lúa truyền thống.
Trong bức tranh chung đó, mô hình chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang trồng hoa ly của Công ty TNHH Flower Fansipan tại các xã Y Tý, Dền Sáng và phường Sa Pa được đánh giá là một điểm sáng. Bên cạnh việc đầu tư thuê đất trồng hoa ly tại xã Y Tý và phường Sa Pa, cuối năm 2024 doanh nghiệp đã mạnh dạn mở rộng thêm 6 ha đất ruộng tại xã Dền Sáng để phát triển vùng trồng hoa ly tập trung. Đây là những diện tích đất lúa một vụ, hiệu quả canh tác thấp, thường xuyên chịu ảnh hưởng của điều kiện thời tiết khắc nghiệt, khó mang lại thu nhập ổn định cho người dân.
Ông Lê Văn Thành, Giám đốc Công ty TNHH Flower Fansipan cho biết: Từ quá trình nghiên cứu kỹ lưỡng về điều kiện địa chất, khí hậu tại các địa phương của Lào Cai, công ty đã quyết định mở rộng vùng trồng hoa tại xã Dền Sáng. Do mỗi khu vực có đặc điểm khí hậu khác nhau, việc bố trí sản xuất được tính toán theo hướng trồng rải vụ, phù hợp với từng vùng, qua đó chủ động nguồn cung hoa cho thị trường trong nhiều thời điểm khác nhau trong năm. Cách làm này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn giảm thiểu rủi ro do thời tiết, dịch bệnh.
Hiện nay, tại cả 3 vùng trồng hoa, Công ty TNHH Flower Fansipan đang tạo việc làm thường xuyên cho hơn 100 lao động địa phương, với mức thu nhập bình quân khoảng 6 triệu đồng/người/tháng. Đây là con số có ý nghĩa lớn đối với các xã vùng cao, nơi trước đây người dân chủ yếu sống dựa vào sản xuất nông nghiệp manh mún, thu nhập thấp và thiếu ổn định. Không chỉ có thêm việc làm, người lao động còn được tiếp cận với quy trình sản xuất nông nghiệp ứng dụng kỹ thuật mới, từng bước thay đổi tư duy canh tác truyền thống.
Ông Nguyễn Trí Thức, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Dền Sáng đánh giá: Việc doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp đã góp phần quan trọng trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn theo hướng nâng cao giá trị kinh tế. Thực tế cho thấy, với cây hoa ly, lợi nhuận sau thu hoạch tại xã Dền Sáng đạt trên 150 triệu đồng/ha, cao hơn nhiều lần so với cây lúa. Đây là loại cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của địa phương, có đầu ra ổn định và khả năng mở rộng sản xuất.
Không dừng lại ở cây hoa ly, từ những vụ sản xuất thành công trong các năm 2024, 2025, cùng với việc trồng thử nghiệm hiệu quả cây nho sữa và cây cà chua tại xã Y Tý, Công ty TNHH Flower Fansipan đang định hướng tiếp tục mở rộng diện tích trồng các loại cây này tại Y Tý và Dền Sáng trong thời gian tới. Hướng đi này không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, giảm phụ thuộc vào một loại cây trồng mà còn tạo thêm nhiều việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Bên cạnh mô hình trồng hoa ly, UBND tỉnh cũng có đánh giá cao với các mô hình khác, như: mô hình liên kết với người dân thực hiện trồng mướp đắng, mướp hương, dưa leo lấy hạt tại phường Cầu Thia của Công ty TNHH Tân Lộc Phát, tổng diện tích thực hiện chuyển đổi 1,5 ha, doanh thu bình quân đạt từ 350 - 400 triệu đồng/ha, toàn bộ sản phẩm được công ty thu mua, tuyển chọn làm hạt giống; mô hình liên kết với người dân thực hiện trồng ớt tại xã Chấn Thịnh, phường Cầu Thia của Hợp tác xã Sản xuất - Chế biến nông sản G.O.C, tổng diện tích thực hiện chuyển đổi 14 ha, doanh thu bình quân đạt từ 350 - 400 triệu đồng/ha…
Có thể khẳng định, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa theo Nghị định số 112 của Chính phủ tại Lào Cai đã và đang mang lại những hiệu quả rõ nét, cả về kinh tế, xã hội và môi trường. Những mô hình cụ thể được thực hiện không chỉ minh chứng cho tính đúng đắn của chủ trương mà còn mở ra triển vọng nhân rộng các mô hình nông nghiệp hàng hóa, ứng dụng khoa học kỹ thuật, gắn sản xuất với thị trường tiêu thụ. Đây chính là nền tảng quan trọng để Lào Cai tiếp tục phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao đời sống người dân và xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn tới.
