Ngược đường từ thành phố Lào Cai lên huyện Si Ma Cai hôm nay, chúng tôi dễ dàng cảm nhận nhịp sống bình yên, no ấm. Diện mạo vùng cao nơi đây đang khởi sắc với những ngôi nhà xây kiên cố và những tuyến đường bê tông như những dải lụa trải dài, len lỏi khắp các thôn, bản.
Nỗ lực kiến tạo ấy được cụ thể hóa bằng những con số biết nói, trong 22 nhóm mục tiêu Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện Si Ma Cai lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đề ra, có tới 21 mục tiêu đã đạt và vượt.
Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 5 năm đạt 12%. Thu ngân sách trên địa bàn đạt 36,55 tỷ đồng, gấp 43 lần so với năm 2000. Thu nhập bình quân đầu người năm 2024 đạt 48 triệu đồng, tăng 16,5 triệu đồng so với năm 2020. Đó không chỉ là kết quả thực hiện những chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước, mà hơn hết là sự vận dụng sáng tạo, linh hoạt phù hợp với điều kiện địa phương.
Với khí hậu đặc trưng của vùng cao, Đảng bộ và chính quyền Si Ma Cai đã xác định đúng hướng đi, đó là phát triển nông nghiệp hàng hóa theo hướng đặc sản, gắn với du lịch trải nghiệm. Những cây mận Tả Van hay lê Tai-nung đã không còn là cây trồng tự phát mà được quy hoạch thành vùng chuyên canh có liên kết đầu ra ổn định. Tổng diện tích cây ăn quả ôn đới tăng 800 ha (năm 2020) lên hơn 1.700 ha (năm 2025).
Theo đánh giá của ngành nông nghiệp huyện, giá trị sản xuất trên mỗi ha đất nông nghiệp đã tăng từ 38 triệu đồng (năm 2020) lên 60 triệu đồng (năm 2024). Những mô hình chăn nuôi đại gia súc theo hướng phát triển hàng hóa, trồng cây dược liệu quý dưới tán rừng, sản xuất theo chuỗi giá trị đang góp phần đưa nông nghiệp Si Ma Cai chuyển mình vững chắc. Sản lượng lương thực bình quân đầu người cũng đã vươn lên 682 kg/người/năm, gấp 2,1 lần so với năm 2000.
Ông Viên Đình Hiệp, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Si Ma Cai cho biết: Không chỉ đảm bảo an ninh lương thực, Si Ma Cai còn khơi thông các hướng đi mới như nông nghiệp hữu cơ, du lịch nông nghiệp, góp phần hình thành những vùng chuyên canh và xây dựng thương hiệu sản phẩm bản địa.
Những năm gần đây, Si Ma Cai khai thác mạnh mẽ du lịch nông nghiệp sinh thái, trải nghiệm văn hóa. Du khách đến Si Ma Cai không chỉ để chiêm ngưỡng vẻ đẹp hoang sơ của núi rừng, mà còn để trải nghiệm mùa hoa mận trắng xóa ở Lùng Thẩn, Quan Hồ Thẩn...; trải nghiệm không gian văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Mông trên địa bàn với chợ phiên Cán Cấu, Sín Chéng và các làng văn hóa, lễ hội đặc sắc...
Điểm sáng không thể không nhắc đến là sự chuyển biến toàn diện trong lĩnh vực văn hóa - xã hội. Hệ thống giáo dục từng bước được đầu tư đồng bộ, 100% trẻ em trong độ tuổi được đến trường, chất lượng giảng dạy ngày càng nâng cao. Tỷ lệ xã, thị trấn đạt chuẩn bộ tiêu chí quốc gia về y tế, đạt 100%, hệ thống trạm y tế được cải tạo, nâng cấp; đội ngũ y - bác sĩ được tăng cường, giúp người dân vùng cao tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe thuận lợi, chất lượng.
Trong xây dựng nông thôn mới, toàn huyện duy trì 4/9 xã đạt chuẩn nông thôn mới; 100% đường liên xã, liên thôn và 95% đường giao thông nội thôn, nội đồng được cứng hóa, 100% hộ có nhà ở kiên cố đạt, 100% thôn đã có điện đến trung tâm thôn, 97% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia...
Bên cạnh đó, chính sách an sinh xã hội được quan tâm triển khai đồng bộ. Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, hỗ trợ khắc phục thiên tai… được thực hiện hiệu quả, góp phần ổn định đời sống người dân, giảm tỷ lệ hộ nghèo theo hướng bền vững. Công tác quốc phòng - an ninh luôn được tăng cường, chủ quyền biên giới được giữ vững, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ổn được đảm bảo. Mối quan hệ hợp tác, hữu nghị, phát triển với huyện Mã Quan (Vân Nam, Trung Quốc) được duy trì thường xuyên, góp phần xây dựng đường biên hòa bình, hữu nghị.
Đồng chí Hoàng Văn Dương, Quyền Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Si Ma Cai cho biết: “Để đạt được thành tựu trên, Ban Chấp hành Đảng bộ huyện luôn phát huy truyền thống, sức mạnh đoàn kết các dân tộc, trên dưới đồng lòng, hướng về mục tiêu chung; triển khai cụ thể, sáng tạo nghị quyết của Đảng vào điều kiện thực tế địa phương; tranh thủ, tận dụng tối đa chính sách của Trung ương, của tỉnh để phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng và củng cố hệ thống chính trị; xác định đúng lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm, tiềm năng, thế mạnh, những khâu đột phá và có bước đi phù hợp”.
Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị tại huyện Si Ma Cai được củng cố, kiện toàn thường xuyên, đảm bảo hiệu lực, hiệu quả. Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được triển khai sâu rộng, tạo chuyển biến về nhận thức và hành động trong cán bộ, đảng viên. Công tác quy hoạch, luân chuyển cán bộ được thực hiện đúng quy định, đảm bảo sự kế thừa, phát triển. Cùng với đó, mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường tiếp xúc, đối thoại, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở. Nhờ đó, khối đại đoàn kết toàn dân ngày càng bền chặt, tạo nền tảng vững chắc với niềm tin, khí thế và khát vọng đổi thay trong giai đoạn mới.
Trong hành trình phát triển, Si Ma Cai đang đứng trước dấu mốc quan trọng, chuẩn bị hoàn thành sứ mệnh lịch sử với tư cách là đơn vị hành chính cấp huyện. Theo chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính của Trung ương, Si Ma Cai sẽ không còn tổ chức đơn vị hành chính cấp huyện và dự kiến thành lập 2 xã mới để hình thành một không gian phát triển mới giàu tiềm năng hơn. Đây là một bước chuyển mình quan trọng để phù hợp với yêu cầu phát triển của thời đại. Những thành tựu của 25 năm tái lập và dấu ấn trong 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2020 - 2025 sẽ là nền móng vững chắc để vùng đất nhuốm màu cổ tích - nơi in dấu chân ngựa thần tiếp tục vươn xa.
