Chỉ còn đúng một tuần nữa, từ ngày 1/10/2025, chủ xe ôtô phải thực hiện định danh và liên kết phương tiện thanh toán hợp lệ mới được phép nạp tiền sử dụng làn thu phí không dừng (ETC). Tuy nhiên, đến nay, vẫn còn hàng triệu ôtô chưa thực hiện và đối diện với việc không thể qua trạm thu phí.
Tỷ lệ xe chưa chuyển đổi còn nhiều
Thống kê từ các nhà cung cấp dịch vụ thu phí không dừng là ePass và VETC cho thấy đến thời điểm hiện tại, mới chỉ có khoảng hơn 50% trong tổng số 6,8 triệu xe ôtô trong cả nước chuyển đổi tài khoản thu phí sang tài khoản giao thông kết nối với phương tiện thanh toán. Như vậy, vẫn còn khoảng hơn 3 triệu phương tiện chưa thực hiện chuyển đổi trong khi mốc thời gian 1/10 đang đến rất gần.
Chạy xe tải chở hàng thường xuyên lưu thông trên tuyến cao tốc Hà Nội-Hải Phòng, anh Nguyễn Quốc Phong (Hải Phòng) cho biết việc chuyển đổi từ tài khoản thu phí sang tài khoản giao thông rất đơn giản và dễ dàng bởi có thể thực hiện ngay trên ứng dụng tài khoản thu phí.
“Quá trình này chỉ mất khoảng 3-5 phút và không phát sinh chi phí. Chủ xe cần lưu ý là đảm bảo thông tin số giấy tờ tùy thân, họ và tên và số điện thoại di động cần trùng khớp thông tin ngân hàng mà mình lựa chọn liên kết để thanh toán,” anh Phong chia sẻ.
Dưới góc độ doanh nghiệp vận tải, ông Khúc Hữu Thanh Hải, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại và Dịch vụ Đất Cảng cho biết đơn vị hiện có hơn 100 xe, nhưng chưa xe nào chuyển đổi.
“Nhiều ngày nay, doanh nghiệp vẫn đang loay hoay tìm cách để chuyển đổi cho các xe kinh doanh doanh vận tải của đơn vị vì không biết phải thực hiện chuyển đổi tài khoản doanh nghiệp thế nào do chưa có hướng dẫn cho tài khoản doanh nghiệp. Cả doanh nghiệp dùng chung một tài khoản hay mỗi xe dùng một tài khoản," ông Hải nói.
Ủng hộ việc chuyển đổi giúp tài khoản được thanh toán cho nhiều dịch vụ ngoài trả phí đường bộ hay có thể rút tiền ra dùng cho các mục đích khác, song, theo ông Đỗ Văn Bằng, Giám đốc Công ty vận tải Sao Việt, đơn vị vẫn đang chờ hướng dẫn thêm về việc chuyển đổi.
Ông Bằng cho rằng, doanh nghiệp vận tải với số lượng phương tiện nhiều vẫn mong muốn được sử dụng luôn tài khoản ngân hàng để thanh toán phí giao thông mà không cần phát sinh thêm một tài khoản giao thông vì tài khoản ngân hàng được kiểm soát nghiêm ngặt, an toàn hơn và tránh các rủi ro rò rỉ thông tin của người sử dụng. Tài khoản ngân hàng cũng được giám sát thuế, doanh nghiệp vận tải sẽ dễ dàng kiểm soát dòng tiền ra, vào.
Đã dán thẻ cho gần 3,6 triệu khách hàng, trong đó có khoảng gần 140.000 khách hàng là doanh nghiệp, tổ chức, đại diện Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thu phí tự động VETC (nhà cung cấp dịch vụ thu phí không dừng) cho biết thực hiện Nghị định 119/2024/NĐ-CP, VETC đang tích cực phối hợp cùng các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán để triển khai giải pháp liên kết tài khoản giao thông cho nhóm khách hàng này.
“Khác với tài khoản cá nhân chỉ cần một người xác thực, tài khoản doanh nghiệp sẽ cần có sự tham gia của 2 người là giám đốc và kế toán trưởng mới thực hiện được giao dịch thanh toán phí đường bộ cho phương tiện. Cách thức này làm chậm quy trình và tốc độ xử lý giao dịch thanh toán phí đường bộ. Hiện nay, chưa có đơn vị trung gian thanh toán nào triển khai thực hiện làm ví đối với doanh nghiệp,” đại diện VETC phân tích thêm.
Bổ sung xử phạt xe chưa chuyển đổi tài khoản
Hiện tại, VETC đã và đang phối hợp cùng Cục Đường bộ Việt Nam và một số ngân hàng, tổ chức thẻ để nghiên cứu giải pháp thay thế như thanh toán qua thẻ tín dụng, vốn có thể triển khai nhanh hơn. Tuy nhiên, mức phí giao dịch hiện tại của ngân hàng và tổ chức thẻ khá cao (khoảng 2%/giao dịch), dẫn đến chi phí phát sinh lớn đối với các doanh nghiệp có tần suất giao dịch cao.
Nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp hoàn tất chuyển đổi thuận lợi, VETC kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước xem xét, chỉ đạo các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán và tổ chức thẻ giảm/miễn phí dịch vụ giao dịch cho khách hàng đối với các giao dịch thanh toán điện tử giao thông đường bộ; cũng như tối ưu giải pháp để đáp ứng tốc độ thanh toán từng lần cho xe qua trạm thu phí.
Lý giải về lo ngại doanh nghiệp vận tải có hàng trăm xe sẽ phải có hàng trăm tài khoản giao thông, theo ông Tô Nam Toàn, Trưởng phòng Khoa học, Công nghệ, Môi trường và hợp tác quốc tế (Cục Đường bộ Việt Nam), một tài khoản thu phí được thanh toán cho nhiều xe, đến nay khi chuyển đổi doanh nghiệp chỉ cần một tài khoản giao thông liên kết với nhiều phương tiện thanh toán để thanh toán phí đường bộ cho tất cả các xe của đơn vị, không cần phải mỗi đầu xe một tài khoản liên kết với một ví điện tử.
“Việc kết nối với tài khoản ngân hàng cũng chưa thực hiện được do pháp luật ngân hàng không quy định tài khoản ngân hàng không phải là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt. Vì vậy không thể dùng để liên kết với tài khoản giao thông,” ông Toàn cho biết.
Về xử phạt phương tiện không chuyển đổi, ông Toàn cho biết, tại Nghị định 100/2020, hành vi không đủ điều kiện đi vào làn thu phí không dừng bao gồm không có tiền trong tài khoản thu phí và không dán thẻ. Tuy nhiên, tại Nghị định 168/2024 quy định, không đủ điều kiện qua trạm thu phí không dừng chỉ có hành vi không dán thẻ. Cục Đường bộ Việt Nam sẽ phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) sửa đổi Nghị định 168/2024 theo hướng sẽ bổ sung hành xử phạt đối với hành vi không chuyển đổi tài khoản và không có tiền trong phương tiện thanh toán.
Để hoàn thành mục tiêu chuyển đổi tài khoản giao thông, Cục Đường bộ Việt Nam đang chỉ đạo các nhà cung cấp dịch vụ thu phí rà soát số lượng phương tiện có phát sinh giao dịch trong tháng 8 và tháng 9 chưa thực hiện chuyển đổi, đây sẽ là số lượng phương tiện còn lại cần phải có giải pháp để đẩy nhanh tiến độ theo yêu cầu.
