Thiếu tá Nguyễn Tiến Trung – Đội trưởng Đội Cảnh sát giao thông (CSGT) đường thủy, phòng CSGT, Công an tỉnh Yên Bái cho biết. "Tính đến hết tháng 4/2025, trong số 193 phương tiện đường thủy thuộc diện phải đăng ký, đăng kiểm thì có 91 phương tiện vận tải hành khách, trong đó có 55 phương tiện có đủ đăng ký và có đăng kiểm; 9 phương tiện có đăng ký, hết hạn đăng kiểm; 27 phương tiện không có đăng ký, không có đăng kiểm".
Tính theo địa bàn hoạt động, trên hồ Thác Bà hiện có 52 phương tiện vận chuyển hành khách đều có đăng ký, đăng kiểm theo quy định. Trên sông Chảy có 26 phương tiện thủy hoạt động chở khách ngang sông đều không có đăng ký, đăng kiểm theo quy định. Trên sông Hồng có 13 phương tiện thủy hoạt động chở khách ngang sông, trong đó có 3 phương tiện có đăng ký và có đăng kiểm; 9 phương tiện có đăng ký, hết hạn đăng kiểm và 1phương tiện không có đăng ký, không có đăng kiểm.
Về phương tiện vận tải khoáng sản hoạt động trên tuyến đường thủy có 102 phương tiện, trong đó có 32 phương tiện có đăng ký và có đăng kiểm; 40 phương tiện có đăng ký, hết hạn đăng kiểm; 30 phương tiện không có đăng ký, không có đăng kiểm.
Theo một số chủ phương tiện thủy cho biết, công tác đăng ký, nhất là đăng kiểm cho các phương tiện thủy gặp nhiều khó khăn do trên địa bàn tỉnh hiện không có cơ quan đăng kiểm về phương tiện thủy nội địa (khu vực Tây Bắc có 1 chi nhánh Đăng kiểm Vĩnh Phú, trực thuộc Chi Cục đăng kiểm số 1, tại thành phố Việt trì, tỉnh Phú Thọ). Việc thực hiện đăng kiểm các phương tiện thủy phụ thuộc vào lịch hẹn làm việc của Chi nhánh Đăng kiểm Vĩnh Phú. Mặt khác trên các tuyến đường thuỷ, chưa có địa điểm lên đà phương tiện để tiến hành kiểm tra, đánh giá phục vụ công tác đăng kiểm.
Hiện tại trên địa bàn tỉnh, chỉ có doanh nghiệp tư nhân Giang Hà (thuộc vùng hồ Thác Bà) là đơn vị có đủ năng lực kỹ thuật giúp phối hợp đưa tàu lên khu vực đà để thực hiện kiểm định. Tuy nhiên doanh nghiệp trên có quy mô nhỏ, thời gian đóng tàu, sửa chữa các phương tiện theo đặt hàng của khách diễn ra trong thời gian dài từ 3 đến 6 tháng, do đó việc phối hợp di chuyển đưa phương tiện lên đà gặp khó khăn.
"Về xử lý phương tiện thủy vi phạm không có đăng ký, đăng kiểm của lực lượng CSGT đường thủy cũng gặp nhiều khó khăn do chưa có Bến thủy Công an nhân dân. Do đó việc tạm giữ phương tiện thủy vi phạm để ngăn chặn hành vi vi phạm chưa đảm bảo đủ điều kiện. Bên cạnh đó, quy định của Nghị định 139/2021/NĐ-CP, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường thuỷ nội địa, chỉ tạm giữ giấy tờ để đảm bảo việc xử phạt (nếu người điều khiển phương tiện xuất trình được 1 trong các loại giấy tờ), không quy định biện pháp ngăn chặn tạm giữ phương tiện đối với hành vi không có đăng ký, đăng kiểm kiểm hoặc hết đăng kiểm – Thiếu tá Trung giãi bày.
Cùng với đó, các phương tiện thuỷ trên địa bàn đa số được đóng, sử dụng qua nhiều năm, dựa trên kinh nghiệm của người dân hoạt động sông nước nên không thể thực hiện được việc đăng kiểm do không có hồ sơ gốc. Tuyến đường thuỷ Sông Chảy (Hồ Thác Bà) và tuyến Sông Hồng không thông tuyến được đến địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ (qua đường sông) nên các phương tiện muốn đăng kiểm được phải vận chuyển bằng đường bộ, nhưng đối với các tàu lớn lại không có phương tiện chuyên chở phù hợp trên đường bộ, hoặc chi phí tháo rời, vận chuyển cao. Mặt khác chi phí thuê đơn vị đưa phương tiện lên đà, chi phí khác cho đăng kiểm vẫn ở mức cao, thời hạn đăng kiểm ngắn, dẫn đến tâm lý chủ phương tiện không muốn đăng kiểm lại hoặc bỏ đăng kiểm phương tiện.
Thượng tá Phạm Vân Thảo – Phó phòng CSGT, Công an tỉnh cho biết: "Để khắc phục khó khăn và đảm bảo an toàn cho các phương tiện thủy hoạt động, Phòng CSGT, Công an tỉnh đề xuất với các ngành chức năng của tỉnh kiến nghị với Chi cục Đăng kiểm số 1- Cục Đăng kiểm Việt Nam tiến hành đăng kiểm, cấp giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường cho các phương tiện thủy bảo đảm yêu cầu theo quy định. Đồng thời có hướng dẫn cụ thể đối với các phương tiện thủy hiện đang chưa làm được thủ tục, chưa có hồ sơ thiết kế....".
Trên cơ sở kết quả rà soát, thống kê, xây dựng lộ trình, thông báo đến từng chủ phương tiện để thực hiện nghiêm túc. Yên cầu lực lượng CSGT đường thủy tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về trật tự an toàn giao thông đường thủy. Trong đó, tập trung vào nhóm hành vi về đăng ký, đăng kiểm, chở hảng vướt dấu mớn nước, người điều khiển không có bằng, chứng chỉ chuyên môn… Đối với các bến đò ngang chưa được cấp phép (các phương tiện và người điều khiển phương tiện thuỷ không đủ điều kiện hoạt động), phối hợp với chính quyền địa phương, công an cấp xã lập biên bản đình chỉ hoạt động, yêu cầu chủ bến, chủ phương tiện cam kết chấp hành, chỉ hoạt động trở lại khi đã đảm bảo các điều kiện theo quy định của pháp luật.
Được biết, hệ thống giao thông đường thủy nội địa Yên Bái hình thành dựa trên hai tuyến chính, gồm: hồ Thác Bà có chiều dài 83 km, diện tích mặt nước 190 km2, nằm trên địa bàn 2 huyện Yên Bình và Lục Yên; sông Hồng chạy qua địa bàn tỉnh có chiều dài 115 km, qua các huyện Văn Yên, Trấn Yên, thành phố Yên Bái.
Mạnh Cường
