Giếng Tanh - Làng Văn hoá dân tộc Cao Lan

Thôn Giếng Tanh, xã Kim Phú (Yên Sơn) - một làng quê trù phú, nên thơ… chỉ cách thị xã Tuyên Quang 7km. Theo các tài liệu lịch sử, người Cao Lan đã định cư ở đây được gần 200 năm, đến nay vẫn lưu giữ được nét đẹp văn hóa độc đáo, thuần khiết.

Cụ Hoàng Trường Vinh, năm nay ngoài 80 tuổi, giữ cương vị chủ tế hơn 10 năm qua tại đình làng Giếng Tanh kể: Từ xa xưa, người Cao Lan đã biết khai phá đất hoang làm ruộng, cấy những loại lúa đặc sản, như lúa Hu Lao, nếp cái để làm nên loại rượu có hương vị độc đáo. Nhà ở của người Cao Lan chủ yếu là nhà sàn. Bàn thờ tổ tiên đặt ở đầu nhà nhìn ra hướng cửa. Dưới bàn thờ là một khoảng sàn nhỏ được lát gỗ hoặc trải chiếu dành cho việc làm lễ. Ở góc nhà bên trái thường là bàn thờ "ma ham” hay hương hỏa.


Người Cao Lan có nhiều truyện cổ được ghi chép bằng chữ Hán, hoặc truyền miệng; có khá nhiều điệu múa, như múa chim gâu, múa xúc tép, múa cờ, múa khai đèn… Nhạc cụ có đủ bát âm, gồm: trống, chiêng, chuông, chập xeng, thanh la, kèn tổ sâu, sáo, nhị.

Hiện nay người Cao Lan ở Kim Phú vẫn còn nhiều dòng họ như: Nịnh, Trần, Lục, Lý, Lâm, Trương, Hoàng. Lễ hội đình làng Giếng Tanh đã có từ rất lâu đời, được tổ chức vào ngày mồng 10 tháng Giêng âm lịch hằng năm. Đình Giếng Tanh thờ hai vị tướng của vua Hùng là: "Đức vua cả Ngọc Sơn quân linh ứng đại vương” và “Đức vua cả Nghiêm Sơn trung chính lệnh ứng đại vương”. Ngoài ra đình còn thờ Quốc Mẫu Thiểm Hoa công chúa, các vị thần phụ trợ cho nghề nông phát triển như Thần Nông, Thần Thổ Địa, Long Vương và bà Lương Thị Hai, tương truyền là người đã cung cấp nước cho nghĩa quân đánh giặc.


Đình được dựng trên một bãi đất bằng phẳng thuộc cánh đồng Kim Phú. Mặt trước quay hướng bắc, có suối nước chảy. Phía sau đình tựa vào núi Nghiêm, bên tả là núi Là, bên hữu là làng xóm của người Cao Lan. Đình có 3 gian, khung bằng gỗ, lợp ngói. Gian chính giữa đặt một hương án sơn son thiếp vàng, có nhiều hoa văn được chạm khắc tỷ mỉ, nổi bật là phần trên hương án chạm một đôi rồng chầu nhật nguyệt, xung quanh đôi rồng là các dải mây uốn lượn nhẹ nhàng. Gian hậu cung có một bệ thờ xây bằng gạch cao khoảng 2 mét, xung quanh bệ thờ có hoành phi, câu đối chạm trổ bằng gỗ mít. Nơi cao nhất đặt bài vị của hai vị thần Thành Hoàng.


Lễ hội đinh làng là dịp để cộng đồng người Cao Lan gặp gỡ nhau, cùng nhau ôn lại lịch sử của dân tộc, cầu chúc cho cuộc sống được thuận lợi, mùa màng tốt tươi và đặc biệt là tạ ơn những người đã có công bảo trợ dân làng làm ăn yên ổn.


Trong lễ hội, bên cạnh các trò chơi như kéo co, đẩy gậy, ném còn... thì không thể thiếu làn điệu Sình Ca. Theo truyền thuyết của người Cao Lan, người sáng tạo ra các bài hát Sình Ca là nàng Lưu Ba (Lauslam), mối tình trắc trở của nàng với người mình yêu đã thôi thúc nàng sáng tác thành nhiều tập hát ví (hát 36 ngày đêm không hết). Giọng hát của nàng làm “con suối ngừng chảy, con chim ngừng hót”. Tiếng hát của nàng làm “người giàu phải thương người chia của, người tàn ác nghe trở thành người thiện”. Trong cuộc sống hôm nay, hát Sình Ca vẫn là nét sinh hoạt văn hoá tinh thần không thể thiếu trong các lễ hội. Những người trung tuổi thì hát để so tài cao thấp, còn thanh niên thì hát để làm quen nhau, giao duyên, tỏ tình. Từ những cuộc thi hát, nhiều thanh niên nam nữ đã nên vợ, nên chồng.


Vị trí của thôn Giếng Tanh có nhiều điều kiện thuận lợi: Cách Khu du lịch nghỉ dưỡng suối khoáng Mỹ Lâm 5 km, cách Khu du lịch sinh thái Thác Bà của tỉnh Yên Bái 13 km. Trong vòng bán kính 20 km còn có nhiều điểm di tích, đền chùa nổi tiếng của thị xã Tuyên Quang như đền Thượng, chùa Hang, núi Dùm, suối Đát. Như vậy, Giếng Tanh - thôn sẽ là nhịp cầu nối tuor du lịch trong và ngoài tỉnh. Trong quy hoạch đầu tư phát triển du lịch của tỉnh giai đoạn 2006-2010, làng Giếng Tanh được phát triển thành Làng Văn hoá - Du lịch.

(Theo Báo Tuyên Quang)

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khu Tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Nghĩa Lộ

Khu Tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Nghĩa Lộ

Tiếp nối hành trình khám phá Nghĩa Lộ, mời quý vị và các bạn cùng tìm hiểu về Khu Tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh – Chi nhánh thứ 13 của Bảo tàng Hồ Chí Minh. Khu Tưởng niệm đã trở thành “địa chỉ đỏ” trong công tác giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ và là điểm đến không thể thiếu đối với cán bộ, đảng viên, nhân dân các dân tộc trên địa bàn cũng như đông đảo du khách trong nước, quốc tế mỗi khi có dịp về thăm Nghĩa Lộ.

Tìm hiểu di tích lịch sử văn hoá Căng và Đồn Nghĩa Lộ

Tìm hiểu di tích lịch sử văn hoá Căng và Đồn Nghĩa Lộ

Xin chào quý vị và các bạn đang theo dõi chuyên mục Review Lào Cai!

Review Lào Cai là chuyên mục giới thiệu những điểm đến hấp dẫn, các di tích lịch sử, văn hoá và danh lam thắng cảnh nổi bật của tỉnh Lào Cai. Trong số phát sóng tuần này, mời quý vị cùng chúng tôi khám phá Di tích lịch sử văn hoá Căng và Đồn Nghĩa Lộ – "địa chỉ đỏ" gắn với truyền thống cách mạng và lòng yêu nước của Nhân dân các dân tộc vùng Tây Bắc.

Nhà thiết kế Nguyễn Tuấn Anh và thiết kế “Múa điệu xòe hoa”.

Hồn văn hóa dân tộc trong thời trang hiện đại

Sinh ra và lớn lên tại thị trấn Yên Bình, huyện Yên Bình, Nguyễn Anh Tuấn - chàng trai trẻ sinh năm 2004 hiện đang là sinh viên năm 3, Ngành Quản lý Văn hóa, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương đang dần khẳng định tên tuổi của mình trong lĩnh vực thiết kế thời trang với những dấu ấn riêng đậm chất dân tộc. Những bộ trang phục do anh thực hiện không chỉ là những bản thiết kế mang phong cách riêng mà còn góp phần truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ về việc gìn giữ và lan tỏa truyền thống qua ngôn ngữ thời trang hiện đại.
Ông Triệu Trung Hương - Bí thư Chi bộ thôn Khe Đóm, xã Xuân Tầm, huyện Văn Yên (người thứ 2, từ phải sang) vận động nhân dân hiến đất mở rộng đường giao thông nông thôn.

80 năm thành lập Đảng bộ tỉnh Yên Bái (30/6/1945 - 30/6/2025) Những “hạt nhân đỏ” bền bỉ cống hiến

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm thành lập Đảng bộ tỉnh, đã có 80 bí thư chi bộ tiêu biểu trên địa bàn tỉnh được chọn tuyên dương. Họ là những người ngày ngày lặng thầm cống hiến, “thắp lửa” phong trào ở cơ sở, làm nên sức sống bền bỉ, mãnh liệt của Đảng ở từng bản làng, thôn xóm. Mỗi người ở một địa phương nhưng điểm chung ở họ là niềm tin sắt son với Đảng và khát vọng mang đến cuộc sống tốt đẹp hơn cho cộng đồng.
Sương muối phủ trắng khu vực Cột cờ đỉnh Fansipan.

Sa Pa - "Thụy Sĩ của Việt Nam" gây sốt với du khách Hàn Quốc

Theo thông tin từ Công ty lữ hành Hana Tour – hãng du lịch lớn nhất Hàn Quốc – lượng đặt tour trọn gói đến Sa Pa (Lào Cai) trong nửa đầu năm 2025 đã tăng tới 333% so với cùng kỳ năm 2024. Đặc biệt, trong tháng 1/2025, lượng khách Hàn đặt tour đến điểm đến vùng cao này tăng vọt 1.138%, đánh dấu mức tăng trưởng kỷ lục.
Ruộng bậc thang Mù Cang Chải - di tích quốc gia đặc biệt trở thành điểm đến của nhiều du khách trong và ngoài nước

Tài nguyên văn hóa thúc đẩy du lịch phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới

Tỉnh Yên Bái xác định "du lịch văn hóa" là sản phẩm đặc trưng, phát triển theo hướng lấy bản sắc văn hóa làm cảm xúc chủ đạo, nhân dân làm chủ thể, trải nghiệm du khách làm trung tâm. Do đó, thời gian qua, các cấp chính quyền đã đẩy mạnh tuyên truyền, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và người dân trong phát triển sản phẩm du lịch gắn với bảo tồn di sản, hướng tới “biến di sản thành tài sản”, “biến tài nguyên văn hóa, thiên nhiên thành tài nguyên du lịch”.
Giấc mơ nông nghiệp bền vững giữa lòng hồ Thác Bà

Giấc mơ nông nghiệp bền vững giữa lòng hồ Thác Bà

Trên vùng đất nông nghiệp còn nhiều khó khăn của xã Tân Hương, huyện Yên Bình, một mô hình nông nghiệp công nghệ cao kết hợp du lịch nông nghiệp đang dần hình thành và mang đến hy vọng mới cho sản xuất nông nghiệp địa phương. Người đặt những viên gạch đầu tiên cho giấc mơ ấy là anh Tạ Hữu Tình – một người dám nghĩ, dám làm, kiên trì theo đuổi hướng đi mới.
Cơ sở lưu trú Trạm Tấu sẵn sàng đón du khách dịp hè

Cơ sở lưu trú Trạm Tấu sẵn sàng đón du khách dịp hè

Theo thống kê, trên địa bàn huyện Trạm Tấu hiện có 43 cơ sở dịch vụ lưu trú đang hoạt động. Mặc dù dịp hè không phải là thời điểm “vàng” để Trạm Tấu đón khách, tuy nhiên trước nhu cầu du lịch ngày càng tăng cao của người dân, các khu, điểm du lịch trên địa bàn huyện đều sẵn sàng tâm thế để đón du khách tới tham quan, trải nghiệm.
Nguyễn Tùng Dương và hành trình chinh phục tri thức

Nguyễn Tùng Dương và hành trình chinh phục tri thức

Là học sinh lớp 12A7, Trường THPT Chu Văn An, huyện Văn Yên, so với các bạn bè cùng trang lứa, em Nguyễn Tùng Dương có hoàn cảnh gia đình khó khăn. Thế nhưng Tùng Dương đã luôn nỗ lực, cố gắng, biến nghịch cảnh thành động lực, thắp sáng con đường học vấn bằng nghị lực phi thường và khát vọng thành công.
Chị Thu Ngọc cùng gia đình tại An Lành Farm ở xã Bạch Hà, huyện Yên Bình.

Xu hướng du lịch ven thành phố

Trong nhịp sống hối hả, xô bồ của đô thị, xu hướng tìm về những không gian xanh mát, yên bình ven các đô thị đang ngày càng được ưa chuộng. Tại Yên Bái, trào lưu du lịch “staycation” (du lịch tại nơi mình sinh sống) hoặc những chuyến đi ngắn ngày đến các địa điểm lân cận thành phố đang trở thành lựa chọn hàng đầu của nhiều du khách và người dân địa phương.
Anh Phí Văn Tiệp (ngoài cùng bên trái) cùng cán bộ xã An Thịnh kiểm tra sản phẩm quế điếu của Công ty.

Phí Văn Tiệp - Giám đốc doanh nghiệp tư nhân tiêu biểu

Nói đến ngành chế biến, xuất khẩu quế ở huyện Văn Yên, nhiều người sẽ nhớ đến doanh nhân Phí Văn Tiệp - Giám đốc Công ty TNHH Đại Lâm, xã An Thịnh. Khởi nghiệp với 2 bàn tay trắng, song nhờ ý chí, nghị lực, anh Tiệp đã gây dựng thương hiệu trong lĩnh vực chế biến các sản phẩm từ quế và đưa quế Văn Yên vươn xa ra thị trường quốc tế. Anh là một trong những điển hình doanh nhân tư nhân góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, nâng tầm giá trị cây quế.
Thiếu tá Đoàn Thị Hạnh (người thứ hai từ trái sang) cùng đồng đội trao đổi tài liệu chuyên môn.

Sống đẹp từ những điều giản dị

Không ồn ào, không phô trương thành tích, nhưng dấu ấn của Thiếu tá Đoàn Thị Hạnh - cán bộ Phòng Tham mưu Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh lại lặng lẽ khắc sâu trong đồng đội bằng những việc làm thiết thực.
Du khách trải nghiệm trên hồ Thác Bà.

Hứa hẹn bùng nổ du lịch hè

Giữa vô vàn lựa chọn, Yên Bái - cửa ngõ miền Tây Bắc đang nổi lên như một điểm hẹn đầy mê hoặc, không chỉ để “giải nhiệt” mà còn để khám phá những giá trị nguyên bản và sâu sắc. Với những con số tăng trưởng ấn tượng và sự chuyển mình mạnh mẽ trong chiến lược phát triển, du lịch hè Yên Bái 2025 hứa hẹn một mùa bùng nổ.
Lãnh đạo UBND huyện Văn Chấn trao Giấy chứng nhận giáo viên dạy giỏi cấp huyện năm học 2024 - 2025 cho cô giáo Hà Thị Huyền.

Tấm lòng của núi

Khi ánh bình minh còn e ấp vén nhẹ làn mây mỏng để tia nắng đầu tiên dịu dàng lách qua những rặng núi trập trùng phủ sương của xã Thượng Bằng La - một miền đất yên bình nằm nép mình giữa đại ngàn Văn Chấn cũng là lúc cô giáo Hà Thị Huyền - người con gái dân tộc Tày khoác lên mình tà áo dài giản dị, bắt đầu một ngày mới.
Bà Mai Thị Thu Hương - Bí thư Chi bộ thôn Tiền Phong, xã Giới Phiên, thành phố Yên Bái luôn sát sao với mọi công việc.

Những “ngọn đuốc sáng” trong lòng dân

Với vai trò là hạt nhân chính trị ở cơ sở, những năm qua, nhiều bí thư chi bộ đã phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu tổ chức Đảng ở cơ sở, nhiệt huyết, trách nhiệm, gương mẫu, đi đầu trong các phong trào thi đua. Họ không chỉ là cầu nối vững chắc giữa Đảng với nhân dân mà còn là “ngọn đuốc sáng”, góp phần xây dựng quê hương Yên Bái ngày càng phát triển.
Trần Thị Mai Anh (giữa) cùng các đại biểu tỉnh Yên Bái tại Lễ Tuyên dương Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác toàn quốc lần thứ VIII - năm 2025.

Như ánh sao Khuê

Nếu mặt trời mang đến ánh sáng cho ban ngày, sao Khuê thắp sáng màn đêm thì Trần Thị Mai Anh - Giám đốc Hợp tác xã Nhật Khuê chính là sự kết hợp lặng thầm nhưng rực rỡ của cả hai - một ngọn lửa nhỏ bền bỉ cháy lên từ gian khó, một vì sao kiên định soi đường giữa bóng tối số phận.
fb yt zl tw