Ngày 1/5/2025, Nghị định 66/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, bổ sung hàng loạt chính sách hỗ trợ đối với học sinh DTTS, đặc biệt ở vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn. Ngoài việc hỗ trợ chi phí học tập, ăn ở, nghị định còn mở rộng phạm vi và điều kiện để các trường triển khai các chương trình giáo dục sức khỏe, trong đó có giáo dục giới tính và chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Nghị định này được coi là hành lang pháp lý quan trọng, giúp các địa phương vùng cao, vùng DTTS có cơ sở pháp lý để lồng ghép nội dung giáo dục giới tính vào chương trình ngoại khóa, hoạt động trải nghiệm và tư vấn học đường.
Song song đó, Đề án chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục vị thành niên, thanh niên giai đoạn 2021–2025 của Bộ Y tế (Quyết định 5914/QĐ-BYT) đặt mục tiêu đến năm 2025, ít nhất 60% vị thành niên thuộc nhóm yếu thế có hành vi tình dục an toàn, giảm tỷ lệ mang thai ngoài ý muốn và nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Điểm đáng chú ý, nhóm học sinh nữ DTTS vị thành niên được xác định là đối tượng trọng tâm, do rào cản về địa lý, văn hóa và thông tin khiến các em ít có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế và thông tin chính thống.
Nhiều địa phương đã đưa các buổi tư vấn sức khỏe sinh sản, phòng chống hôn nhân cận huyết thống, hôn nhân sớm vào trường học. Các mô hình câu lạc bộ "Bạn gái tuổi teen", "Thắp sáng ước mơ" tại Quảng Ninh, Lào Cai, Gia Lai… đang dần tạo ra thay đổi tích cực trong nhận thức của nữ sinh DTTS.
Tuy nhiên, khó khăn vẫn hiện hữu: thiếu giáo viên và cán bộ y tế trường học được đào tạo bài bản về giáo dục giới tính, rào cản tâm lý từ phụ huynh, cùng sự e dè của chính các em khi nói về vấn đề nhạy cảm.
PGS.TS Trần Quang Tiến – Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam nhận định: "Cần phát triển mô hình giáo dục giới tính phù hợp đặc thù vùng miền, tôn trọng bản sắc văn hóa nhưng vẫn đảm bảo cung cấp đầy đủ kiến thức khoa học, giúp các em gái tự bảo vệ sức khỏe sinh sản của mình".
Bên cạnh đó, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cũng đề xuất xây dựng chính sách đặc thù cho phụ nữ và trẻ em gái DTTS, bao gồm việc mở rộng dịch vụ tư vấn sức khỏe sinh sản tại cộng đồng, có cán bộ nữ bản địa để dễ tiếp cận hơn.
Năm 2025 là thời điểm quan trọng khi chính sách và thực tiễn đang gặp nhau, mở ra cơ hội cải thiện đáng kể chất lượng giáo dục giới tính và chăm sóc sức khỏe sinh sản cho nữ sinh DTTS vị thành niên. Để đạt hiệu quả, cần sự chung tay của nhà nước, trường học, gia đình, cộng đồng nhằm bảo vệ thế hệ trẻ trước những rủi ro sức khỏe sinh sản và giúp các em tự tin bước vào đời.
