Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và chỉ đạo mới của Cục Hải quan về triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu nông sản, đặc biệt là mặt hàng sầu riêng, các lực lượng chức năng tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành (Lào Cai) đang tập trung nâng cao năng lực thông quan, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường phối hợp liên ngành. Những giải pháp được triển khai đồng bộ góp phần duy trì dòng chảy hàng hóa thông suốt, giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu, tạo động lực thúc đẩy thương mại biên giới phát triển.
Tạo thuận lợi thông quan
Những ngày này, tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành, hoạt động xuất khẩu nông sản diễn ra sôi động ngay từ đầu giờ sáng. Các xe container chở sầu riêng, thanh long, mít, dưa hấu và nhiều loại hoa quả tươi khác nối tiếp nhau vào khu vực kiểm tra, hoàn thiện thủ tục trước khi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng hải quan, biên phòng, kiểm dịch thực vật và các đơn vị liên quan giúp quy trình kiểm tra, giám sát được thực hiện nhanh chóng, đúng quy định, hạn chế tối đa thời gian chờ đợi của doanh nghiệp.
Các đơn vị hải quan khu vực bố trí đầy đủ cán bộ, công chức trực làm thủ tục đối với hàng nông, lâm, thủy sản xuất khẩu, kể cả ngoài giờ hành chính, ngày nghỉ và ngày lễ. Đồng thời, kịp thời giải quyết các vướng mắc phát sinh, không để ảnh hưởng đến tiến độ thông quan.
Cơ quan hải quan cũng phối hợp với doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi bố trí khu vực bảo quản, phân loại hàng hóa trong thời gian chờ xuất khẩu; thường xuyên cập nhật năng lực thông quan và lưu lượng phương tiện để doanh nghiệp chủ động điều tiết hàng hóa lên cửa khẩu, hạn chế ùn ứ trong mùa cao điểm.
Cùng với đó, các lực lượng chức năng duy trì trao đổi thường xuyên với Hải quan và cơ quan kiểm dịch phía Hà Khẩu (Trung Quốc), kịp thời thông tin về những thay đổi trong chính sách quản lý, kiểm tra hàng hóa; hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc và kiểm dịch thực vật.
Bà Nguyễn Thị Thanh Bình - Phó Đội trưởng Đội Hải quan Cửa khẩu quốc tế Lào Cai cho biết: Đơn vị tập trung cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và thực hiện Đề án giảm tỷ lệ kiểm tra thực tế hàng hóa. Đến nay, phần lớn tờ khai nông sản xuất khẩu được phân luồng xanh và hoàn thành thủ tục ngay trong ngày. Song song với việc tạo thuận lợi thương mại, đơn vị vẫn tăng cường các biện pháp nghiệp vụ trước, trong và sau thông quan nhằm phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu đúng quy định của pháp luật.
Hiện mỗi ngày có khoảng 350 - 450 phương tiện làm thủ tục xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành, trong đó phần lớn là xe chở nông sản, hoa quả tươi. Riêng mặt hàng sầu riêng duy trì khoảng 70 - 90 xe/ngày và có thời điểm vượt 100 xe khi bước vào cao điểm thu hoạch.
Anh Hoàng Văn Tú, nhân viên Công ty TNHH MTV Thương mại Xuất nhập khẩu Á Long cho biết, doanh nghiệp hiện xuất khẩu chủ yếu các mặt hàng sầu riêng và thanh long. Thời điểm này, mỗi ngày đơn vị làm thủ tục xuất khẩu từ 15 đến 20 xe sầu riêng qua cửa khẩu.
Theo anh Tú, thời gian gần đây, các lực lượng chức năng tại cửa khẩu luôn hỗ trợ, hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục nhanh chóng; đồng thời phía Trung Quốc cũng phối hợp thuận lợi, giúp hàng hóa được thông quan kịp thời, giảm thời gian chờ đợi và chi phí phát sinh.
Lái xe Lương Trung Nghĩa chia sẻ, quy trình soi chiếu phương tiện hiện chỉ mất khoảng 5 - 7 phút, nhanh hơn nhiều so với trước đây. Nhờ đó, phương tiện sớm hoàn thành các thủ tục tại cửa khẩu, góp phần giảm thời gian lưu bãi và nâng cao hiệu quả vận chuyển hàng hóa.
Phát huy hiệu quả cửa khẩu
Những giải pháp tạo thuận lợi thương mại đã mang lại kết quả tích cực đối với hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn. Theo thống kê của Hải quan Cửa khẩu quốc tế Lào Cai, trong 6 tháng đầu năm 2026 có 611 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu. Tổng kim ngạch hàng hóa đạt trên 1,158 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 619,1 triệu USD, tăng 103%; kim ngạch nhập khẩu đạt 539,2 triệu USD, tăng 31%. Các lực lượng chức năng cũng thực hiện quản lý khoảng 80.000 lượt phương tiện xuất nhập cảnh qua cửa khẩu.
Theo Chi cục Kiểm dịch thực vật Vùng VIII, trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị thực hiện kiểm dịch đối với 37.191 lô hàng xuất nhập khẩu, tăng 12,6% so với cùng kỳ năm 2025; tổng khối lượng hàng hóa đạt hơn 1,62 triệu tấn, tăng 55,4%. Trong đó, hàng xuất khẩu đạt 17.014 lô với khối lượng hơn 476 nghìn tấn, chủ yếu là sầu riêng và thanh long tươi. Công tác kiểm dịch được thực hiện đúng quy trình, không phát hiện đối tượng kiểm dịch thực vật nguy hiểm và không để xảy ra vi phạm.
Lượng hàng nông sản xuất nhập khẩu tăng mạnh cả về số lô và khối lượng, trong đó khối lượng tăng hơn 55% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, mặt hàng sầu riêng xuất khẩu qua cửa khẩu Kim Thành tăng đột biến, trong khi thanh long, mít và xoài có xu hướng giảm.
Doanh nghiệp ngày càng tuân thủ tốt các quy định của thị trường nhập khẩu về kiểm dịch thực vật, truy xuất nguồn gốc và chất lượng sản phẩm; đồng thời sự phối hợp thường xuyên giữa cơ quan kiểm dịch hai bên đã giúp xử lý kịp thời những phát sinh, tạo điều kiện để hàng hóa lưu thông thuận lợi.
Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai, thời gian tới các cơ quan chức năng tiếp tục phối hợp với phía Trung Quốc nâng cao năng lực thông quan, thường xuyên cập nhật tình hình lưu thông hàng hóa tại cửa khẩu để doanh nghiệp chủ động phương án sản xuất, vận chuyển, hạn chế ùn ứ trong mùa cao điểm.
Từ nay đến cuối năm, dự báo lượng nông sản xuất khẩu, đặc biệt là sầu riêng, sẽ tiếp tục tăng khi nhiều địa phương bước vào chính vụ thu hoạch. Bám sát chỉ đạo của Chính phủ và Cục Hải quan, các lực lượng hải quan, biên phòng, kiểm dịch thực vật và Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai sẽ tiếp tục duy trì chế độ trực 24/7, đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng phía Trung Quốc để giải quyết nhanh các vướng mắc phát sinh; tăng cường cung cấp thông tin, khuyến cáo doanh nghiệp về tình hình thông quan và những thay đổi trong quy định của thị trường nhập khẩu, tạo thuận lợi nhất để nông sản Việt Nam được xuất khẩu nhanh chóng, an toàn, hạn chế phát sinh chi phí và ùn tắc tại khu vực cửa khẩu.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp tạo thuận lợi thương mại không chỉ góp phần giữ vững dòng chảy hàng hóa qua cửa khẩu Lào Cai còn khẳng định vai trò của địa phương là cửa ngõ quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu với thị trường Trung Quốc, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao giá trị nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
