Những năm gần đây, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh không chỉ dừng lại ở việc quản lý, giám sát mà đang dần chuyển sang hỗ trợ phát triển toàn diện, tạo điều kiện để mỗi người từng lầm lỗi có cơ hội làm lại cuộc đời.
Công an xã Phúc Lợi thường xuyên động viên, chia sẻ để người từng lầm lỗi sớm tái hòa nhập với cộng đồng.
Ở xã Phúc Lợi, việc hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù được gắn với các giải pháp phát triển kinh tế bền vững. Anh Triệu Văn Tuấn ở thôn 2 Túc là một trong ba thành viên tham gia mô hình “Phát triển kinh tế vườn rừng” do Công an xã tham mưu xây dựng.
Giữa vùng đồi quế xanh ngút ngàn của thôn 2 Túc, anh Triệu Văn Tuấn đang từng ngày gây dựng cuộc sống mới bằng sự chăm chỉ và quyết tâm vượt lên quá khứ.
Năm 2023, sau khi trở về địa phương, anh được Công an xã Phúc Lợi quan tâm, động viên và hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn vay 100 triệu đồng theo Quyết định số 22 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù. Nguồn vốn kịp thời này đã tiếp sức để anh mạnh dạn đầu tư phát triển kinh tế, mở cửa hàng tạp hóa, dựng cây xăng mini và trồng hơn 2 ha quế.
Anh Triệu Văn Tuấn chia sẻ: "Tôi luôn tự nhắc bản thân phải sống có trách nhiệm, chấp hành tốt pháp luật, chăm chỉ lao động để không phụ lòng tin của chính quyền, gia đình và bà con trong thôn. Tôi mong những người từng lầm lỗi như mình hãy mạnh dạn vượt qua mặc cảm, nỗ lực làm lại cuộc đời bởi phía sau luôn có nhiều người sẵn sàng giúp đỡ nếu mình thực sự quyết tâm".
Đến nay, tổng diện tích vườn rừng của các thành viên từ mô hình đã đạt 15,3 ha, chủ yếu là cây quế, với thu nhập bình quân khoảng 160 triệu đồng/người/năm.
Thiếu tá Đoàn Điệp - Phó Trưởng Công an xã Phúc Lợi cho biết: “Công an thường xuyên gặp gỡ, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người chấp hành xong án phạt tù; đồng thời kết nối doanh nghiệp, cơ sở sản xuất thu mua sản phẩm và tạo điều kiện tiếp cận các nguồn vốn phát triển kinh tế”.
Cùng với Phúc Lợi, xã Thượng Bằng La cũng tập trung kết nối việc làm, tạo cơ hội để người chấp hành xong án phạt tù sớm ổn định cuộc sống.
Thiếu tá Hoàng Hữu Trung - Phó Trưởng Công an xã Thượng Bằng La cho biết: “Muốn họ vững vàng làm lại cuộc đời thì phải giúp họ có việc làm, có thu nhập và cảm nhận được sự tin tưởng của xã hội”.
Từ quan điểm đó, Công an xã chủ động tìm hiểu nhu cầu của từng trường hợp, đồng thời phối hợp với doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở sản xuất để giới thiệu việc làm phù hợp. Đến nay, đã có 9 trường hợp được kết nối, giới thiệu việc làm ổn định.
Anh Hoàng Minh Tiến ở thôn Thiên Bửu là một trong những trường hợp được hỗ trợ như vậy. Sau khi trở về địa phương, anh được hướng dẫn hoàn thiện các thủ tục cần thiết và giới thiệu việc làm tại Công ty TNHH Thực phẩm Phú Tài. Chỉ sau một tháng trở về, anh đã có công việc ổn định với thu nhập 215 nghìn đồng/ngày.
“Công việc chăm sóc, phát cỏ và thu hái chè giúp tôi có thu nhập để lo cho gia đình. Quan trọng hơn, tôi cảm thấy tự tin hơn, yên tâm lao động và không còn mặc cảm với quá khứ” - anh Tiến chia sẻ.
Đồng hành cùng địa phương, nhiều doanh nghiệp cũng sẵn sàng tạo cơ hội việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù. Ông Lê Bảo Ngọc Tín - Phó Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Phú Tài cho biết: “Điều quan trọng là họ có quyết tâm thay đổi và nghiêm túc lao động. Tại công ty, mọi người đều được đối xử bình đẳng, có cơ hội làm việc và phát triển như nhau”.
Từ thực tiễn tại Phúc Lợi và Thượng Bằng La, có thể thấy rõ bước chuyển động tích cực trong công tác tái hòa nhập cộng đồng. Đó là sự thay đổi căn bản từ tư duy quản lý sang đồng hành, từ giám sát sang hỗ trợ, và từ mục tiêu ngăn ngừa tái phạm sang chủ động tạo dựng cơ hội phát triển cho người lầm lỗi.
Các tổ chức đoàn thể tiếp tục phát huy vai trò trong việc động viên, chia sẻ, hỗ trợ người trở về địa phương vượt qua mặc cảm, ổn định cuộc sống. Sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị đang từng bước hình thành mạng lưới hỗ trợ toàn diện, giúp người từng lầm lỡ có thêm động lực vươn lên và trở thành điển hình trong lao động sản xuất.
Toàn tỉnh hiện có 1.106 người đang chấp hành án hình sự tại cộng đồng và 3.252 người chấp hành xong án phạt tù thuộc diện quản lý, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.
Các cấp, ngành, địa phương đang duy trì 91 mô hình hỗ trợ tái hòa nhập với nhiều cách làm phù hợp thực tiễn, góp phần giúp người chấp hành xong án phạt tù ổn định cuộc sống, hạn chế tái phạm và giữ vững an ninh, trật tự ở cơ sở.
Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác này, Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Chỉ thị số 31-CT/TU ngày 27/6/2026 về nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và tái hòa nhập cộng đồng giai đoạn 2026 - 2030.
Chỉ thị đặt mục tiêu bảo đảm 100% người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương được tư vấn, hướng dẫn tiếp cận các chính sách hỗ trợ; phấn đấu tối thiểu 75% có việc làm hoặc sinh kế ổn định sau 12 tháng; 100% trường hợp đủ điều kiện, có nhu cầu vay vốn được hướng dẫn tiếp cận nguồn tín dụng ưu đãi.
Những mục tiêu đó thể hiện quyết tâm của cấp ủy, chính quyền các cấp trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự, đồng thời khẳng định quan điểm lấy con người làm trung tâm, tạo cơ hội để người từng lầm lỗi sửa chữa sai lầm, vươn lên bằng chính sức lao động của mình.
Tái hòa nhập cộng đồng không phải là trách nhiệm riêng của lực lượng công an hay chính quyền cơ sở, mà là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Mỗi cơ hội việc làm, mỗi mô hình sinh kế, mỗi sự sẻ chia được trao đi đều có thể trở thành điểm tựa giúp một người làm lại cuộc đời.
Khi những người từng lầm lỡ được trao cơ hội và đồng hành bằng niềm tin, hành trình trở về sẽ không còn đơn độc. Đó không chỉ là sự nâng đỡ một số phận, mà còn là giải pháp căn cơ để vun đắp những cộng đồng an toàn, nhân văn và phát triển bền vững - nơi mỗi công dân đều có cơ hội sửa sai, vươn lên và đóng góp cho xã hội bằng những giá trị tích cực.
