Đọc sách tiền nhân Huỳnh Tịnh Của, Trương Vĩnh Ký, Vương Hồng Sển

Ba tác phẩm Chuyện giải buồn của Huỳnh Tịnh Của, Chuyện đời xưa của Trương Vĩnh Ký, Chuyện cười cổ nhân của Vương Hồng Sển vừa được NXB Trẻ tái bản đầu năm 2024.

Ba cuốn sách vừa được NXB Trẻ tái bản đầu năm 2024.
Ba cuốn sách vừa được NXB Trẻ tái bản đầu năm 2024.

Trong phần lời nói đầu của cuốn Chuyện cười cổ nhân, cụ Vương Hồng Sển có tâm tình khi nói về cái việc soạn sách chuyện tiếu lâm của mình: "Không cho tôi in lại mớ nầy là mất đi những tài liệu quý, hiếm có về văn chương bình dân".

"Văn chương bình dân" - mấy tiếng đó ngày nay thường bị hiểu nhầm là một kiểu văn chương ít dụng công trau chuốt từ ngữ, lại thường giản dị, ít ẩn ý thâm sâu, cốt sao cho quảng đại quần chúng đều có thể hiểu.

Nhưng văn chương ấy vẫn có vẻ đẹp của riêng nó. Chuyện đời xưa vẫn có giá trị ở đời nay. Chí ít là đã bảo lưu một đời sống tinh thần thuở trước.

Những nếp sinh hoạt, phong tục, những mối quan hệ trong cộng đồng, làng mạc, những quan điểm của người xưa trong đối nhân xử thế.

Giá trị nhất có lẽ khi đọc văn chương này cũng giống như xem cuốn từ điển tiếng Việt đang giữ gìn cái vốn từ quý báu bị lãng quên.

"Vì trong ấy cách nói là chính cách nói tiếng An Nam ròng; có nhiều tiếng nhiều câu thường dùng lắm" - như lời Trương Vĩnh Ký đã viết trong cuốn Chuyện đời xưa, phần "Ý sách chuyện đời xưa".

Đọc Chuyện giải buồn của Huỳnh Tịnh Của là lọc lấy một ngôn ngữ miền Nam, những lời ăn tiếng nói thường nhật, như nghe ra cái giọng bà con, nhân dân Nam Bộ của thế kỷ 19.

Những tiếng ấy hôm nay không còn xuất hiện trên những trang viết nhưng âm thầm chảy trong một mạch ngầm đời sống hằng ngày.

Chuyện giải buồn từ tên gọi đã cho thấy nó không cố gánh vác một sứ mệnh giáo hóa hay giáo huấn ai. Nói như cụ Nguyễn Du khi kết thúc Truyện Kiều là "mua vui cũng được một vài trống canh".

Dù giải buồn hay mua vui, những tác giả như Huỳnh Tịnh Của, Trương Văn Ký, Vương Hồng Sển đã cố gắng lồng ghép những bài học cuộc sống, những chuyện răn đời răn mình mà đến hôm nay vẫn còn giá trị.

Huỳnh Tịnh Của (Huình Tịnh Của) là chủ bút tờ báo chữ Quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam do Trương Vĩnh Ký sáng lập - tờ Gia Định Báo.

Huỳnh Tịnh Của cũng là nhà biên soạn từ điển tiếng Việt với công trình Đại Nam quấc âm tự vị.

So với hai vị tiền bối trên, cụ Vương Hồng Sển thuộc lớp hậu học. Ngoài nổi tiếng với việc chơi cổ ngoạn, ông còn là tác giả của nhiều hồi ký và khảo cứu.

Theo báo Tuổi trẻ

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Niềm tin của Tổng Bí thư Lê Duẩn vào thế hệ trẻ Việt Nam

Niềm tin của Tổng Bí thư Lê Duẩn vào thế hệ trẻ Việt Nam

Nhân kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách “Tiền đồ rực rỡ của Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa nằm trong tay thế hệ trẻ”, tuyển chọn các bài viết, bài phát biểu quan trọng của Tổng Bí thư Lê Duẩn về thanh niên Việt Nam.

Dự kiến đầu tư 43 tỷ đồng tu bổ Khu di tích Căng - Đồn Nghĩa Lộ và đền thờ Cầm Hánh

Dự kiến đầu tư 43 tỷ đồng tu bổ Khu di tích Căng - Đồn Nghĩa Lộ và đền thờ Cầm Hánh

Chiều 24/3, Công ty TNHH Tư vấn đầu tư xây dựng Yên Bái phối hợp với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Nghĩa Lộ và UBND phường Nghĩa Lộ tổ chức khảo sát hiện trạng Khu di tích lịch sử - văn hóa Căng và Đồn Nghĩa Lộ, đền thờ Cầm Hánh, nhằm xây dựng phương án bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích giai đoạn 2026 - 2030 của tỉnh Lào Cai.

Lào Cai ban hành Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa

Lào Cai ban hành Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn tỉnh, với mục tiêu xây dựng văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển nhanh, bền vững theo hướng "Xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc".

Nghệ nhân Mường Lò sẵn sàng tham gia Festival Bắc Ninh 2026

Nghệ nhân Mường Lò sẵn sàng tham gia Festival Bắc Ninh 2026

Nhằm chuẩn bị cho Lễ đón nhận Bằng của UNESCO và Festival Bắc Ninh 2026, Trung tâm Văn hóa và Điện ảnh tỉnh Lào Cai đang phối hợp với UBND phường Nghĩa Lộ và phường Trung Tâm tổ chức trưng tập, luyện tập chương trình nghệ thuật cho đoàn nghệ nhân, diễn viên quần chúng tham gia trình diễn di sản văn hóa.

Lễ hội Bảo Hà thu hút 485 nghìn lượt khách tham quan

Lễ hội Bảo Hà thu hút 485 nghìn lượt khách tham quan

Theo Ban Quản lý di tích và Phát triển du lịch xã Bảo Hà (Lào Cai) ngay từ đầu năm 2026 ban đã chủ động tham mưu Ủy ban nhân dân xã Bảo Hà xây dựng và ban hành Kế hoạch tổ chức các Lễ hội dịp đầu Xuân năm 2026 như Lễ hội đền Làng Lúc, Lễ hội đền Cô Tân An và Lễ hội đền Hai Cô…

Người lưu giữ nghệ thuật chế tác khèn bè Thái

Người lưu giữ nghệ thuật chế tác khèn bè Thái

Gần 90 tuổi nhưng ông Vì Văn Ngân ở Bản Ten, phường Nghĩa Lộ vẫn dành trọn tâm huyết lưu giữ nghệ thuật chế tác nhạc cụ dân tộc Thái. Ông là một trong số rất ít người còn biết chế tác hoàn chỉnh chiếc Khèn bè Thái ở vùng Mường Lò. Không chỉ vậy, ông còn sử dụng thành thạo nhiều loại nhạc cụ dân tộc Thái như Khèn bè, các loại Pí (Pí ló, Pí pặp, Pí thiu…).

fb yt zl tw