Dự thảo được xây dựng trên cơ sở Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, cập nhật nhiều quy định mới nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa gia đình và nhà trường, bảo đảm công khai, minh bạch trong hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh và khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn thời gian qua.
Mở rộng nội dung, phương thức phối hợp giữa gia đình và cơ sở giáo dục
Trên cơ sở xác định Ban đại diện cha mẹ học sinh là cầu nối giữa gia đình với cơ sở giáo dục, dự thảo quy định cụ thể hơn nội dung và phương thức phối hợp giữa hai bên.
Theo đó, gia đình và cơ sở giáo dục có trách nhiệm phối hợp tư vấn tâm lí, hướng nghiệp, phân luồng; phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em; giáo dục kĩ năng sống, văn hóa học đường; hỗ trợ người học tham gia môi trường số an toàn, hình thành năng lực số, kĩ năng số và bảo vệ dữ liệu cá nhân; phối hợp xử lí các vấn đề phát sinh liên quan đến người học.
Dự thảo bổ sung phương thức phối hợp thông qua sổ liên lạc điện tử, cổng thông tin, ứng dụng, nhóm trao đổi và các nền tảng số. Việc sử dụng các phương thức này phải bảo đảm an toàn thông tin, quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân; không được thu thập, cung cấp, sử dụng hoặc công khai trái phép thông tin của người học, cha mẹ học sinh, nhà giáo và nhân sự hỗ trợ giáo dục.
Các nhóm trao đổi và nền tảng số không được sử dụng để gây áp lực đóng góp, công khai việc đóng hoặc không đóng góp, phân biệt đối xử hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của các thành viên.
Dự thảo cũng bổ sung cơ chế để cha mẹ học sinh phản ánh, kiến nghị, giám sát và tham gia đối thoại với cơ sở giáo dục; đồng thời quy định trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục trong việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, tổ chức đối thoại và công khai thông tin.
Quy định rõ giới hạn hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh
Dự thảo quy định Ban đại diện cha mẹ học sinh là tổ chức đại diện của cha mẹ học sinh nhưng không phải là bộ phận trong cơ cấu tổ chức của cơ sở giáo dục, không có tư cách pháp nhân, con dấu hoặc tài khoản riêng. Ban đại diện thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi được Điều lệ quy định.
Theo đó, Ban đại diện cha mẹ học sinh không được can thiệp vào việc quản trị, quản lý, tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá; không được tự đặt ra các khoản thu hoặc ép buộc đóng góp; không được tiếp nhận hoặc sử dụng các khoản hỗ trợ sai quy định; không được lợi dụng danh nghĩa Ban đại diện để vụ lợi; không được thu thập, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân; không được thành lập thêm các tổ chức đại diện ngoài quy định của Điều lệ.
Dự thảo cũng quy định mỗi cơ sở giáo dục chỉ thành lập một Ban đại diện cha mẹ học sinh cấp cơ sở giáo dục. Đối với cơ sở giáo dục có nhiều cấp học hoặc được tổ chức tại nhiều địa điểm, cơ cấu Ban đại diện phải bảo đảm có đại diện cha mẹ học sinh các cấp học, phù hợp với cơ cấu tổ chức và điều kiện hoạt động của cơ sở giáo dục. Ban đại diện không được tự ý thành lập tổ chức hoặc đầu mối đại diện cha mẹ học sinh ngoài quy định của Điều lệ.
Bảo đảm khoản hỗ trợ thực sự tự nguyện, không trở thành nghĩa vụ đóng góp
Dự thảo quy định khoản hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh do từng cha mẹ học sinh tự nguyện quyết định, không phải là khoản thu của cơ sở giáo dục và không làm phát sinh nghĩa vụ đóng góp.
Ban đại diện không được tự đặt ra khoản thu, mức thu hoặc mức đóng góp; không được ép buộc, gây áp lực hoặc phân biệt đối xử giữa người có hỗ trợ và người không hỗ trợ. Ý kiến hoặc quyết định của đa số trong Ban đại diện không làm phát sinh nghĩa vụ đóng góp đối với từng cha mẹ học sinh. Việc không hỗ trợ không được ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người học và cha mẹ học sinh.
Cơ sở giáo dục không được giao Ban đại diện cha mẹ học sinh thu hộ các khoản thuộc trách nhiệm thu của cơ sở giáo dục. Khoản hỗ trợ tự nguyện không được sử dụng để thay thế trách nhiệm của Nhà nước hoặc cơ sở giáo dục; không được chi cho đầu tư, mua sắm, sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất hoặc các hoạt động quản trị, quản lí, điều hành và chuyên môn của cơ sở giáo dục.
Việc tiếp nhận, quản lí và sử dụng khoản hỗ trợ phải đúng mục đích, công khai, có hồ sơ, chứng từ và bảo đảm trách nhiệm giải trình. Khi kết thúc nhiệm kì hoặc khi cơ sở giáo dục được tổ chức lại, hồ sơ và số tiền còn lại phải được bàn giao theo quy định.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo này trên Cổng TTĐT của Bộ.
