Đề xuất gỡ nút thắt
Bộ Công an đang chủ trì xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến công tác quản lý hành chính thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ của lực lượng Công an Nhân dân. Một trong những điểm thay đổi quan trọng là đề xuất bỏ quy định giới hạn thời gian lái xe ô tô không quá 48 giờ mỗi tuần, được quy định tại khoản 1 Điều 64 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ hiện hành. Thay vào đó, Bộ Công an đề xuất điều chỉnh theo hướng: thời gian làm việc trong tuần của tài xế sẽ áp dụng theo Bộ luật Lao động, bảo đảm linh hoạt và phù hợp hơn với đặc thù hoạt động của ngành vận tải.
Thông tin này thu hút sự quan tâm từ các DN vận tải và đội ngũ lái xe trên cả nước. Chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP Hà Nội Đỗ Văn Bằng cho biết, quy định lái xe ô tô không quá 48 giờ/tuần khiến nhiều DN gặp khó khăn lớn trong việc bố trí nhân lực, đặc biệt là với vận tải hành khách và logistics. “Ví dụ, một chuyến hàng từ TP Hồ Chí Minh ra Móng Cái, trước đây cần 60 tiếng để hoàn thành. Nhưng khi áp dụng quy định, DN buộc phải bố trí 3 tài xế, đổi người tại trạm, gây phát sinh chi phí mà vẫn không đạt được thời gian” - ông Đỗ Văn Bằng chia sẻ.
Về phía tài xế, quy định cứng về thời gian làm việc trong tuần khiến nhiều người rơi áp lực bởi nghề lái vốn mệt mỏi lại thêm giới hạn giờ. Nếu đề xuất được thông qua, theo ông Đỗ Văn Bằng, tâm lý người lao động sẽ được “cởi trói”, đảm bảo thu nhập đồng thời giúp DN vận tải tháo gỡ bài toán thiếu hụt tài xế, tăng khả năng cạnh tranh và động lực phát triển kinh tế.
Tuy nhiên, việc bỏ giới hạn 48 giờ/tuần cũng đặt ra yêu cầu cao hơn với các đơn vị vận tải. Theo ông Đỗ Văn Bằng, DN cần chủ động giám sát chặt chẽ thời gian làm việc của tài xế thông qua thiết bị giám sát hành trình, camera, tổ điều hành và các tổ giám sát nội bộ. “Trách nhiệm của người lái xe gắn liền với trách nhiệm của DN, của các đơn vị tham gia kinh doanh vận tải, đặc biệt các đơn vị, tổ chức kinh doanh vận tải có thành lập tổ giám sát, điều hành, vận hành phương tiện và theo dõi giám sát lái xe. Đó là yếu tố vô cùng quan trọng trong công tác đảm bảo an toàn” - ông Đỗ Văn Bằng cho biết.
Đảm bảo tính hợp lý
Đa phần các DN đều nhìn nhận, đề xuất này “rất hợp lý và phù hợp thực tế”, giúp DN vận tải linh hoạt hơn trong điều phối lao động, giảm áp lực tuyển dụng, đồng thời tăng cơ hội nâng cao chất lượng dịch vụ. Ở lĩnh vực vận tải hàng hóa, việc được linh động hơn về giờ làm sẽ góp phần rút ngắn thời gian giao hàng, đảm bảo chuỗi cung ứng nguyên vật liệu và thành phẩm được thông suốt - một yếu tố then chốt giúp phục hồi và phát triển kinh tế.
Từ góc độ người lao động, anh Trương Minh Hải, tài xế tuyến Bắc Nam cho biết: “Miễn là vẫn giữ giới hạn giờ lái liên tục và tổng thời gian lái trong ngày thì việc gỡ bỏ giới hạn giờ làm theo tuần sẽ giúp tài xế có thêm cơ hội làm việc và tăng thu nhập”.
Cũng đánh giá trước đề xuất của Bộ Công an, ông Phan Thanh Uy (Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam) cho rằng, nếu được đưa vào thực thi, nội dung này sẽ có tác động tích cực rất lớn, giúp DN hoạt động “bớt ngột ngạt” hơn nhiều. “Số tài xế xe tải và xe khách đang thiếu và càng khó hơn nếu cần tuyển các tài xế ô tô giường nằm, xe container. Khi DN vận tải phát sinh thêm chi phí, chắc chắn giá hàng hóa và sức cạnh tranh của nền kinh tế sẽ bị ảnh hưởng” - ông Phan Thanh Uy cho hay.
Đánh giá về đề xuất này, TS Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia cho rằng, đề xuất này sẽ tháo gỡ vướng mắc lớn cho DN, đồng thời vẫn đảm bảo tính khoa học trong tổ chức vận tải. Là cơ sở để DN vận tải xây dựng kế hoạch điều hành lái xe và lực lượng chức năng, cơ quan có thẩm quyền quản lý hoạt động của DN trong điều hành vận tải. “Mặt khác, việc giới hạn thời gian làm việc trong ngày cũng đảm bảo tính hợp lý khi bỏ quy định giới hạn thời gian làm việc trong tuần của tài xế. Như vậy, vẫn đảm bảo sức khỏe, quyền lợi của người lái xe, góp phần đảm bảo an toàn giao thông” - TS Khương Kim Tạo phân tích.
Ngoài ra, Bộ Công an cũng đề xuất sửa đổi khoản 2 Điều 35 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ hiện hành, theo hướng bổ sung quy định bắt buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và ghi hình tài xế đối với xe kinh doanh vận tải và xe vận tải nội bộ. Cụ thể, thiết bị ghi hình sẽ giúp cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ hành vi của tài xế, bao gồm: việc sử dụng điện thoại, thiết bị điện tử trong khi lái xe; không thắt dây an toàn; chở quá số người quy định; hoặc có những hành vi nguy hiểm như buông hai tay khỏi vô lăng, dùng chân điều khiển phương tiện…
Bên cạnh đó, Bộ Công an đề xuất bỏ quy định người có giấy phép lái xe hạng D1 (xe chở 8-16 chỗ) được điều khiển xe tải hạng C (trên 7,5 tấn), vì sự khác biệt lớn về trọng lượng và kỹ năng điều khiển. Điều này nhằm tránh các tình huống nguy hiểm, tránh tiềm ẩn tai nạn giao thông. Bộ Công an cũng đề xuất bổ sung quy định thu hồi giấy phép lái xe nếu người dân sử dụng hành vi gian dối để được cấp, đổi, cấp lại bằng lái.
Hiện nay quy định về số giờ lái xe tối đa của người lái xe ô tô của Liên minh châu Âu (EU) là 56 giờ/tuần, Cục Quản lý an toàn xe cơ giới liên bang Mỹ quy định số giờ lái xe tối đa của người lái xe ô tô từ 60 giờ - 70 giờ/tuần... Vì vậy, việc Bộ Công an vẫn giữ nguyên quy định không chạy liên tục quá 4 giờ và không quá 10 giờ/ngày là hợp lý. Bởi đây là yếu tố quan trọng nhất giúp kiểm soát sự an toàn và sức khỏe của lái xe.
