Tại khu vực Tây Bắc, hai dự án trọng điểm là Đường dây 220kV Than Uyên-Lào Cai và Trạm biến áp 220kV Phong Thổ đang được tập trung triển khai, nhằm góp phần quan trọng bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định cho hệ thống điện quốc gia, nhất là trong cao điểm mùa khô năm 2026 ở miền bắc.
Khi hoàn thành, các công trình lưới điện trọng điểm này sẽ góp phần giải tỏa tối ưu công suất nguồn thủy điện khu vực Tây Bắc, tăng cường năng lực truyền tải của hệ thống điện quốc gia, giảm tổn thất điện năng, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội tại các địa phương trong vùng.
Quyết liệt tổ chức thi công
Dự án Đường dây 220kV Than Uyên-Lào Cai do Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) làm chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Bắc (NPMB) quản lý điều hành. Dự án có quy mô xây dựng mới tuyến đường dây 220kV hai mạch, dài 73,5km, kết nối từ Trạm biến áp 220kV Than Uyên (tỉnh Lai Châu) đến Trạm biến áp 500kV Lào Cai (tỉnh Lào Cai), khởi công ngày 21/8/2025.
Ngay sau khi có mặt bằng, các đơn vị thi công đã đồng loạt triển khai, huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức nhiều mũi thi công song song, tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi của mùa khô để đẩy nhanh tiến độ. Sau hơn 4 tháng thi công, đến nay khối lượng thực hiện toàn tuyến đạt khoảng 50% kế hoạch.
Theo ông Phùng Bảo Anh, Phó Giám đốc NPMB, khó khăn lớn nhất của dự án hiện nay vẫn là công tác giải phóng mặt bằng và chuyển đổi mục đích sử dụng rừng. Nhiều hộ dân không đủ điều kiện lập phương án tận thu rừng theo quy định, dẫn đến tiến độ triển khai bị kéo dài. Ban Quản lý dự án đã phải cử cán bộ trực tiếp hỗ trợ các hộ dân, phối hợp với chính quyền địa phương để tháo gỡ từng vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ thi công.
Trước thực tế đó, chủ đầu tư xác định rõ quan điểm điều hành: có mặt bằng đến đâu, tổ chức thi công ngay đến đó; tận dụng tối đa thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ đúc móng, dựng cột, bảo đảm hoàn thành dự án theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Tại công trường, các nhà thầu duy trì thi công hai ca mỗi ngày tại các vị trí đã được bàn giao.
Chia sẻ từ thực tế thi công, anh Nguyễn Đình Hoàng, Tổ trưởng tổ thi công xây lắp tại vị trí số 54 của dự án, cho biết: "Địa hình chủ yếu là núi cao, đường đi rất dốc; trời mưa gần như không thể di chuyển bằng xe máy, phải đi bộ. Tuy nhiên, khi được bàn giao móng, tổ đội huy động khoảng 20 người, làm hai ca liên tục, quyết tâm hoàn thành dựng mỗi cột trong 6-7 ngày".
Đại diện liên danh nhà thầu gói thầu số 12, ông Lương Gia Tuấn cho biết, gói thầu có 61 vị trí móng cột. Ngay sau khởi công, nhà thầu đã đồng loạt triển khai thi công; đến nay đã thi công móng 26/61 vị trí, dựng cột tại 17 vị trí. Các vị trí đã được bàn giao đều đang được thi công với đầy đủ nhân lực, vật lực, phấn đấu hoàn thành đúng tiến độ chủ thầu yêu cầu.
Cùng với tuyến đường dây, Dự án Trạm biến áp 220kV Phong Thổ cũng đang được triển khai khẩn trương. Theo quy hoạch được phê duyệt, Trạm biến áp 220kV Phong Thổ có tổng công suất 750MVA với 3 máy biến áp. Trong giai đoạn đầu, dự án lắp đặt hoàn chỉnh 2 máy biến áp 220/110/22 kV, công suất 250 MVA/máy.
Trên các sườn núi cao, máy xúc, máy khoan đá đang hoạt động hết công suất để san nền, phá đá tạo mặt bằng thi công. Ông Hoàng Thuật, Phó Trưởng phòng Kỹ thuật NPMB cho biết, khối lượng san nền và phá đá của dự án hiện đạt khoảng 50%; riêng khối lượng phá đá bằng nổ mìn tại khu vực sân phân phối 110kV còn rất lớn, khoảng 150.000 m3, đây cũng là “nút thắt” quyết định tiến độ toàn công trình.
Theo ông Trần Thế Hoàng, Quản lý thi công Trạm biến áp 220kV Phong Thổ thuộc Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Xây lắp điện 4 (PCC4), để bảo đảm tiến độ, đơn vị vừa đào đá, nổ mìn, vừa đắp nền, vị trí nào đủ điều kiện là triển khai xây dựng ngay.
Đánh giá của nhà thầu cho thấy, công tác khoan đá nổ mìn hiện đạt khoảng 50%, phần đắp nền đạt 40-50%; thiết bị phục vụ xây dựng cơ bản đã được tập kết tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở khối lượng đá phải xử lý, mà còn ở nguồn đất đắp nền. Nguồn đất tại chỗ không đủ đáp ứng nhu cầu san nền rất lớn, trong khi lượng đất thu được từ phá đá không đáng kể. Vấn đề này đã được nhà thầu báo cáo chủ đầu tư và đơn vị tư vấn khảo sát để sớm có phương án xử lý.
Nỗ lực để công trình về đích đúng hẹn
Một yếu tố quan trọng góp phần giữ vững nhịp độ triển khai các dự án là sự đồng thuận, ủng hộ của chính quyền và nhân dân địa phương. Tuyến đường dây đi qua nhiều khu vực đồi núi, ảnh hưởng đến đất sản xuất của người dân, song công tác tuyên truyền, vận động đã được cả hệ thống chính trị triển khai tích cực, hiệu quả.
Tại thôn Khuôn Đo, xã Dương Quỳ, tỉnh Lào Cai, nơi tuyến đường dây có ba vị trí cột đi qua, ảnh hưởng đến đất nông nghiệp của 15 hộ dân, Trưởng thôn Hoàng Văn Pà cho biết: Sau khi xã và thôn tổ chức họp dân, tuyên truyền về ý nghĩa của công trình, bà con đều đồng thuận, không có vướng mắc gì, sẵn sàng bàn giao mặt bằng để phục vụ thi công. Cùng chung tinh thần đó, ông Hoàng Văn Điền, người dân xã Dương Quỳ, chia sẻ: “Mất đất canh tác thì cũng có buồn, nhưng đây là công trình của Nhà nước, phục vụ lợi ích chung nên gia đình tôi sẵn sàng chấp nhận; mình sẽ tìm hướng làm thêm nghề khác để ổn định cuộc sống”.
Đến nay, toàn tuyến Đường dây 220kV Than Uyên-Lào Cai vẫn còn khoảng 50% khối lượng thi công, trong đó nhiều vị trí nằm trên núi cao, địa hình phức tạp, giao thông khó khăn.
Với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, sự vào cuộc quyết liệt của chủ đầu tư, các nhà thầu, cùng sự ủng hộ của chính quyền và nhân dân địa phương, dự án đang từng bước vượt khó, hướng tới mục tiêu hoàn thành và đóng điện trong tháng 6/2026, kịp thời đáp ứng nhu cầu điện cao điểm mùa khô của miền bắc.
Còn đối với Trạm biến áp 220kV Phong Thổ, kế hoạch ban đầu chủ đầu tư dự kiến đóng điện vào cuối năm 2025. Tuy nhiên, theo đánh giá của tư vấn giám sát, với thực tế thi công hiện nay, cần thêm khoảng 4-5 tháng để hoàn thành công tác phá đá.
Dù vậy, từng hạng mục đang dần hình thành, từng mét đất đá được xử lý khẩn trương, các đơn vị thi công vẫn kiên trì bám tiến độ tất cả đều hướng tới mục tiêu sớm đưa trạm biến áp và các công trình đường dây liên quan vào vận hành, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng cho khu vực Tây Bắc và toàn miền bắc.
