Niêm yết công khai, bảo đảm minh bạch
Tại Lào Cai - với đặc thù có địa bàn rộng, nhiều xã vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, công tác rà soát danh sách cử tri được triển khai với tinh thần khẩn trương, cẩn trọng, không để sót người đủ điều kiện, không ghi sai thông tin của bất kỳ công dân nào.
Những ngày này, tại các nhà văn hóa thôn, trụ sở UBND xã, phường, danh sách cử tri đã được niêm yết công khai theo đúng quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân. Danh sách được in rõ ràng, sắp xếp theo từng tổ, từng thôn, tạo điều kiện thuận lợi để người dân kiểm tra thông tin.
Là xã biên giới, địa bàn rộng với 55 thôn và hơn 18.000 cử tri, xã Bát Xát đã tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền về cuộc bầu cử bằng nhiều hình thức, giúp cử tri thấy rõ ý nghĩa, tầm quan trọng, quyền và nghĩa vụ của công dân, địa điểm, thời gian bỏ phiếu. Cùng với đó, việc rà soát, lập, niêm yết danh sách cử tri, trong đó lưu ý các nhóm cử tri người cao tuổi, người khuyết tật, người bệnh nặng cũng được đặc biệt quan tâm.
Theo dõi tên mình trong danh sách được niêm yết, bà Chảo Cói Mẩy - người dân thôn Sải Duần, xã Bát Xát phấn khởi cho biết: “Tôi đã đi xem, thấy tên mình đầy đủ trong danh sách nên rất phấn khởi. Giờ chờ đến ngày 15/3, gia đình tôi sẽ đi bỏ phiếu đầy đủ”.
Việc niêm yết danh sách cử tri là bước quan trọng trong công tác chuẩn bị bầu cử, góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng luật, an toàn và tiết kiệm. Các địa phương tuyên truyền toàn thể cử tri nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực tham gia kiểm tra danh sách, thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân, góp phần vào thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Tại thôn Nậm Bắt, xã Nghĩa Đô, sau khi danh sách được niêm yết, Ban Công tác Mặt trận thôn đã chủ động tập trung bà con tại nhà văn hóa để cùng kiểm tra.
Theo chị Trương Thị Nhau - Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Nậm Bắt, việc mời bà con đến xem danh sách giúp hạn chế sai sót và tạo sự đồng thuận. Người dân được trực tiếp đối chiếu họ tên, năm sinh, địa chỉ, nếu phát hiện nhầm lẫn sẽ báo ngay để điều chỉnh. “Thôn có 143 cử tri, danh sách đã được niêm yết tại nhà văn hóa thôn. Hiện tại vẫn chưa có trường hợp nào phản hồi bị sai sót về thông tin” - chị Nhau chia sẻ.
Việc công khai danh sách không chỉ bảo đảm tính minh bạch mà còn phát huy vai trò giám sát của Nhân dân ngay từ khâu đầu tiên. Không dừng ở việc niêm yết, nhiều địa phương còn chủ động thông báo qua loa truyền thanh, nhóm liên lạc thôn bản, mời bà con đến trực tiếp kiểm tra. Theo quy định, khi kiểm tra danh sách cử tri nếu phát hiện có sai sót thì trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày niêm yết, công dân có quyền khiếu nại với cơ quan lập danh sách cử tri. Cán bộ thôn, bản cũng tiếp tục tham gia rà soát danh sách kỹ lưỡng, đảm bảo quyền lợi của người dân.
Tại thôn Kin Chu Phìn 2, xã Mường Hum, ông Lý Gì Go - Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn coi việc rà soát danh sách cử tri là nhiệm vụ trọng tâm, được ông tập trung ngay cả trong những ngày Tết.
Thôn Kin Chu Phìn 2 có 494 cử tri, trong đó có 2 người đang đi xuất khẩu lao động, 5 người thực hiện nghĩa vụ quân sự, 5 người sinh sống tại nước ngoài. Mỗi trường hợp đều được Bí thư Chi bộ Lý Gì Go thống kê cụ thể, phân loại rõ ràng.
Ông Lý Gì Go cho biết danh sách đã được rà soát một lượt nhưng ông vẫn tiếp tục kiểm tra lại nhiều lần. Từng biến động nhân khẩu, người chuyển đến, chuyển đi, người vừa đủ 18 tuổi, người tạm vắng đều được đối chiếu cẩn thận. “Chỉ cần một thiếu sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền bầu cử của người dân” - ông Go nói.
Ở vùng cao, nhiều gia đình có người đi làm xa, có người thay đổi nơi cư trú theo mùa vụ, vì vậy cán bộ thôn bản phải trực tiếp đến từng nhà, hỏi kỹ từng trường hợp. Sự tỉ mỉ ấy giúp danh sách cử tri không chỉ đúng về số lượng, mà còn sát với thực tế tại thời điểm bầu cử.
Ở nhiều nơi, việc kiểm tra danh sách còn là dịp để cán bộ thôn trao đổi thêm với bà con về quyền và nghĩa vụ công dân, về ý nghĩa của cuộc bầu cử. Qua đó, nâng cao nhận thức và tinh thần trách nhiệm của mỗi cử tri.
Ứng dụng công nghệ, tăng độ chính xác
Một điểm thuận lợi trong công tác lập danh sách cử tri hiện nay là việc khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Lực lượng công an xã đóng vai trò quan trọng trong việc trích xuất, đối chiếu và cập nhật thông tin.
Tại xã Bản Lầu, trung tá Vương Tiến Sinh - Phó Trưởng Công an xã cho biết đơn vị thường xuyên rà soát biến động cư trú, phối hợp chặt chẽ với các thôn để bảo đảm thông tin chính xác.
Từ ngày 16/01 đến ngày 05/3, Công an xã Bản Lầu đã tiến hành tổng rà soát, kiểm tra cư trú và một số nội dung công tác quản lý hành chính về trật tự xã hội, đảm bảo an ninh, trật tự phục vụ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031 trên địa bàn xã. “Công an xã đã thống kê số hộ, nhân khẩu trên địa bàn xã, giấy tờ tùy thân, thông tin cư trú trên ứng dụng VNeID, tình hình cho thuê nhà, ở trọ, lưu trú. Nhân dân rất hợp tác, tạo điều kiện thuận lợi khi lực lượng công an làm nhiệm vụ” - Trung tá Vương Tiến Sinh thông tin.
Từ việc “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người”, công tác quản lý thông tin cư trú đã cho thấy những nỗ lực của lực lượng công an trong việc bảo đảm quyền và nghĩa vụ của công dân trong ngày hội lớn của dân tộc. Đây chính là nền tảng để cuộc bầu cử sắp tới diễn ra dân chủ, đúng luật.
Theo Thượng tá Lê Văn Hiền - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Lào Cai, việc rà soát cư trú được thực hiện đồng bộ trên địa bàn toàn tỉnh, tập trung đối chiếu dữ liệu dân cư với thực tế, cập nhật các trường hợp thường trú, tạm trú, tạm vắng, chuyển đến, chuyển đi, bảo đảm danh sách cử tri chính xác, đầy đủ. Tình trạng trùng lặp, sai sót thông tin hoặc bỏ sót cử tri được hạn chế tối đa. Đồng thời, dữ liệu dân cư chính xác còn giúp việc tổ chức, quản lý và phục vụ bầu cử thuận lợi, minh bạch hơn, góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân và nâng cao chất lượng, hiệu quả của cuộc bầu cử.
Bên cạnh đó, người dân còn được hướng dẫn theo dõi thông tin qua ứng dụng VNeID nếu không thể trực tiếp đến địa phương kiểm tra danh sách. Việc kết hợp giữa dữ liệu số và kiểm tra thực tế giúp giảm thiểu sai sót, rút ngắn thời gian rà soát so với trước đây.
Từ danh sách cử tri đến niềm tin của Nhân dân
Một cuộc bầu cử thành công không chỉ được đo bằng tỷ lệ cử tri đi bầu, mà còn ở sự chính xác, công bằng ngay từ những bước chuẩn bị ban đầu. Khi danh sách cử tri được lập đúng, đủ, công khai và minh bạch, niềm tin của Nhân dân đối với cuộc bầu cử được củng cố vững chắc.
Từ những trang danh sách được niêm yết nơi nhà văn hóa thôn, trụ sở xã, có thể thấy rõ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và nỗ lực âm thầm nhưng bền bỉ của các lực lượng. Những công việc ấy góp phần bảo đảm rằng, khi ngày bầu cử đến gần, mỗi công dân đủ điều kiện đều có tên trong danh sách, được cầm lá phiếu của mình với đầy đủ quyền và sự tự hào. Bởi phía sau mỗi cái tên trên danh sách cử tri là quyền làm chủ của Nhân dân - giá trị cốt lõi của một cuộc bầu cử dân chủ và trách nhiệm.
