Tại phòng làm việc của đồng chí Hoàng Viễn - Bí thư Đảng ủy xã Mường Lai, màn hình lớn hiển thị sơ đồ quản trị số với hàng nghìn dữ liệu liên tục thay đổi. Từng là Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh, đồng chí mang tư duy của nhà quản trị hiện đại về địa phương.
“Chúng tôi đã tiếp nhận khoảng 40.000 ý kiến, kiến nghị từ người dân và chi bộ qua cổng thông tin điện tử. Nếu tổng hợp thủ công theo cách cũ, chúng tôi sẽ phải tiếp nhận cả “núi” giấy tờ và có thể không nắm bắt kịp thời những bức xúc của người dân ngay từ cơ sở”, đồng chí Hoàng Viễn vừa chia sẻ vừa lướt nhanh ngón tay trên bảng điều khiển hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI). AI được ứng dụng để lọc, phân loại và gửi trực tiếp các kiến nghị quan trọng đến lãnh đạo xã ngay trong ngày. Những vấn đề về đất đai, rác thải hay hiện trạng hạ tầng được người dân chụp ảnh, gửi tọa độ qua App giúp lãnh đạo xã nắm bắt hiện trường nhanh chóng.
Điểm đột phá ở Mường Lai là hệ thống bảng biểu xanh/đỏ giám sát công việc. Sáng thứ Hai hằng tuần, mỗi cán bộ phải nhập kế hoạch tuần. Cuối tuần, hệ thống tự động đánh giá: Màu xanh là hoàn thành, màu vàng là đang triển khai, màu đỏ là quá hạn. Hơn 2.400 nhiệm vụ đã được nhập vào hệ thống kể từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đồng chí Hoàng Thị Thủy - Phó Chủ tịch UBND xã Mường Lai cho biết: “Thời gian đầu, các cán bộ cơ sở cũng lúng túng, băn khoăn. Một bộ phận cán bộ từ các xã cũ khi hợp nhất đơn vị hành chính gặp khó khăn do chưa quen với cường độ và sự minh bạch của công nghệ, nhưng vượt qua áp lực đó, sau 3 tháng, 90% cán bộ đã sử dụng thành thạo. Tinh thần tự giác được đẩy lên cao nhất, bởi kết quả đánh giá hằng tháng, hằng năm được phản ảnh trực tiếp từ hiệu suất thực tế trên hệ thống”.
Đồng chí Nông Tuấn Anh - Chánh Văn phòng Đảng ủy xã cho biết: “Việc ứng dụng AI giúp tiết kiệm 70% thời gian tổng hợp, phân tích. Thay vì mất nhiều thời gian để xử lý báo cáo, lãnh đạo xã có thể dành thời gian đi cơ sở, trực tiếp giải quyết những việc khó mà máy móc không làm thay được”. Đó chính là sự chuyển dịch từ quản trị hành chính sang quản trị kiến tạo.
Còn tại xã Hạnh Phúc, nơi “bài toán” quản trị cán bộ được giải nhờ sự đồng thuận của lòng dân. Tại đây, câu chuyện không chỉ là máy móc mà là hơi thở của đời sống. Trước sự vào cuộc của hệ thống chính trị cơ sở, trong đó có vai trò định hướng, dẫn dắt của người đứng đầu địa phương, hàng trăm hộ dân đã thay đổi nếp nghĩ, rời nơi ở cũ giữa những vách núi chênh vênh để “hạ sơn” định cư.
Khu tái định cư Sán Trá rộng gần 7.000 m2 đã thành hình. Gần 20 hộ dân vùng nguy hiểm đã an cư trước thềm Tết Bính Ngọ 2026. Ở nhánh khác, 110 hộ dân tại 2 thôn Háng Thồ, Khấu Dê cũng đồng thuận ký cam kết di dời khỏi khe suối “tử thần” để về nơi ở mới. Để có được những chữ ký ấy, đội ngũ cán bộ xã đã thực hiện chiến dịch dân vận khéo.
Đồng chí Hoàng Văn Tài - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hạnh Phúc tâm sự: Chúng tôi vận động theo kiểu “mưa dầm thấm lâu”, có ngày đến tận nhà dân 2, 3 lần; giải thích cho họ hiểu di dời không phải mất mát, mà là đầu tư cho tương lai, cho sự an toàn của gia đình mình.
Tư duy kiến tạo tại xã Hạnh Phúc thể hiện rõ trong quy hoạch sinh kế. Không để người dân đến nơi ở mới rồi đói nghèo, chính quyền xã đã khảo sát và trồng thí điểm cây hồi, dổi, hạt dẻ. Thậm chí, tiềm năng cảnh quan tại Sán Trá còn được nghiên cứu để phát triển du lịch check-in.
Đồng chí Giàng A Tông - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy xã Hạnh Phúc khẳng định, đích đến cuối cùng của công tác cán bộ là nâng chỉ số hạnh phúc của người dân lên 69,5% - con số định lượng đầy nhân văn.
Với xã vùng cao Mỏ Vàng, câu chuyện đổi mới tư duy gắn liền với sự điều động nhân sự sắc bén. Đồng chí Triệu Tòn Triệu - Bí thư Đảng ủy xã được điều động từ xã Phong Dụ Hạ về nhận nhiệm vụ từ cuối năm 2025. Chỉ trong thời gian ngắn, đồng chí đã xây dựng kỷ cương làm việc mới: “Giao nhiệm vụ, rõ sản phẩm”.
Sự quyết liệt của người đứng đầu đã giúp xã Mỏ Vàng giải quyết những công việc “xương” nhất: Hoàn thành giải phóng mặt bằng tuyến đường nối Nghĩa Lộ với cao tốc Nội Bài - Lào Cai và giảm 163 hộ nghèo trong năm 2025. Nghèo đa chiều của xã hiện chỉ còn 6,42%.
Đồng chí Trần Tuấn Anh - Phó Chủ tịch UBND xã Mỏ Vàng cho biết: Đồng chí Bí thư Đảng ủy nắm địa bàn rất chắc, sát sao từng phần việc nhỏ. Việc phân cấp, phân quyền rõ người, rõ việc giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Trong khi đó, tại “lõi nghèo” Cao Sơn - xã biên giới vừa được hợp nhất từ 4 đơn vị hành chính cũ, “bài toán” chuẩn hóa cán bộ lại được giải bằng sự hòa quyện giữa tư duy quản trị cấp tỉnh và kinh nghiệm “bám” địa bàn. Đồng chí Trần Hoàng Anh - Chủ tịch UBND xã Cao Sơn, cán bộ được điều động từ Văn phòng UBND tỉnh, đã mang luồng sinh khí mới khi quyết liệt thực hiện sắp xếp lại bộ máy, điều động luân chuyển cán bộ giữa khối Đảng, Mặt trận và chính quyền để “đặt đúng người vào đúng việc”.
“Chúng tôi không lấy hình thức mà lấy hiệu quả thực chất làm thước đo. Cán bộ tỉnh, huyện cũ về cùng chia sẻ kinh nghiệm, cầm tay chỉ việc cho cán bộ xã cũ, chuyển từ tâm thế thụ động chờ chỉ đạo sang chủ động tham mưu theo chức năng” - đồng chí Trần Hoàng Anh khẳng định.
Kết quả là con số định lượng đầy thuyết phục: Chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp của Cao Sơn luôn duy trì vững chắc trong Top 5 toàn tỉnh - kỳ tích đối với xã vùng cao đặc biệt khó khăn vừa trải qua hợp nhất. Hệ thống đánh giá online cập nhật theo giờ đòi hỏi mỗi công chức tại đây phải đặt trách nhiệm phục vụ Nhân dân lên trên hết, biến bộ máy chính quyền từ “quản lý” đơn thuần trở thành người đồng hành thực thụ cùng dân bản thoát nghèo
Dù đã có những bước tiến dài, nhưng thực tiễn tại Lào Cai vẫn bộc lộ những khó khăn. Tại Mường Lai hay Mỏ Vàng, “điểm nghẽn” lớn nhất vẫn là năng lực cán bộ chuyên môn ở những mảng khó như đất đai, tư pháp. Một số cán bộ lớn tuổi hạn chế về kỹ năng công nghệ, trong khi nhiệm vụ của cấp huyện, cấp tỉnh chuyển về xã ngày càng nhiều và phức tạp hơn.
Đồng chí Hoàng Văn Thuấn - Trưởng Phòng Kinh tế xã Mường Lai trăn trở: “Nhiệm vụ mới, trách nhiệm cao hơn khiến chúng tôi đôi lúc e dè, chưa dám tham mưu cụ thể vì lo xử lý chưa đúng. Chúng tôi phải tăng cường kiểm soát qua hệ thống và hỗ trợ đào tạo tại chỗ để cán bộ tự tin giải quyết công việc”.
Lào Cai đã rút ra bài học kinh nghiệm quý báu, trong đó nhấn mạnh “công tác cán bộ phải đi trước một bước”. Giai đoạn 2025 - 2030, tỉnh sẽ triển khai hệ thống KPI định lượng cho từng chức danh, ứng dụng công nghệ số để chấm điểm thực thi nhiệm vụ. Cơ chế tuyển chọn, bổ nhiệm chức danh chủ chốt cấp xã sẽ theo hướng cạnh tranh, công khai, gắn với chương trình hành động cụ thể. Những cán bộ năng lực hạn chế, uy tín thấp sẽ bị sàng lọc, thay thế kịp thời.
Hành trình đổi mới công tác cán bộ cấp cơ sở tại Lào Cai không dừng lại ở những con số hay mô hình, mà đã thực sự mở ra chương mới trong tư duy quản trị “dân là gốc”. Bộ máy liêm chính, tinh gọn lấy sự ấm no của dân làm sản phẩm cuối cùng - đó chính là lời khẳng định mạnh mẽ nhất từ thực tiễn Lào Cai hôm nay.
“Nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở trong giai đoạn mới là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa chiến lược và lâu dài... là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị” - phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương một lần nữa khẳng định hướng đi đúng đắn của Lào Cai. Cuộc cách mạng về mô hình tổ chức và công tác cán bộ nơi địa đầu Tổ quốc không chỉ để hoàn thành các mục tiêu nhiệm kỳ, mà còn hướng tới tầm nhìn chiến lược, đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Trình bày: Thủy Thanh
