Bài 2: Đột phá từ chính sách, linh hoạt trong “chi viện” cơ sở

Trong giai đoạn phát triển mới, cán bộ không chỉ cần “đủ tiêu chuẩn” mà phải đáp ứng công việc theo từng địa bàn đặc thù. Với Lào Cai, cơ chế biệt phái và luân chuyển hai chiều đang là “luồng gió mới” giúp cấp cơ sở tháo gỡ các “nút thắt” trong triển khai các quyết sách lớn. Chính quyền địa phương hai cấp chính thức vận hành, bài toán “xã gánh việc huyện” đã được hóa giải bằng sự có mặt của đội ngũ cán bộ chuyên môn giàu kinh nghiệm, năng lực, được đào tạo bài bản từ các sở, ngành về công tác, thực hiện mục tiêu chuẩn hóa năng lực theo vị trí việc làm và đánh giá bằng kết quả đầu ra.

Nghị định 139/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương hai cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Công Thương ra đời như “cú huých” mạnh mẽ, nhưng cũng đặt lên vai chính quyền cơ sở những áp lực lớn. Những lĩnh vực vốn thuộc thẩm quyền cấp huyện trước đây giải quyết như công thương, môi trường, quản lý quy hoạch được phân cấp, ủy quyền trực tiếp xuống tận xã, phường. Áp lực ấy hiện hữu rõ nét khi khối lượng công việc tại tuyến đầu tăng vọt, đòi hỏi sự thích nghi thần tốc của đội ngũ cán bộ trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đánh giá về thực trạng này, Ban Tổ chức Tỉnh ủy nhìn nhận, việc tinh gọn bộ máy không chỉ đơn thuần là giảm đầu mối, mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước thông qua làm rõ chức năng, thẩm quyền.

Việc áp dụng cơ chế đánh giá cán bộ dựa trên sản phẩm cụ thể và mức độ hài lòng của người dân đã biến áp lực thành động lực bứt phá. Những địa bàn từng lúng túng trong giai đoạn đầu, nay đã vươn lên mạnh mẽ về Bộ chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp, với tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt mức cao kỷ lục, minh chứng cho tư duy quản trị mới đang hình thành rõ nét tại cơ sở.

Tại xã biên giới Pha Long, đồng chí Phạm Tất Minh - Chủ tịch UBND xã - cán bộ được điều động từ tỉnh về cơ sở, mang theo tư duy mới để giải những “bài toán” đặc thù của vùng biên. Đồng chí Minh tâm sự, thời gian giúp việc trực tiếp cho các đồng chí trong Thường trực Tỉnh ủy giúp bản thân có cái nhìn tổng quát, nhưng khi về xã, phải “cầm tay chỉ việc”, đồng hành cùng cán bộ cấp dưới hiện thực hóa các nghị quyết, nhất là nghị quyết về cây dược liệu - sản phẩm nông nghiệp chủ lực của địa phương. Với đồng chí, quy hoạch chính là nguồn lực, để quy hoạch tốt, người đứng đầu phải biết phân bổ từ đất đai, con người đến nguồn vốn một cách khoa học.

Xã Bản Lầu là ví dụ điển hình. Địa phương tiếp nhận 4 cán bộ biệt phái từ Sở Nông nghiệp và Môi trường. Ông Đỗ Văn Chiến - cán bộ biệt phái đang công tác tại Phòng Kinh tế xã Bản Lầu hằng ngày vẫn vượt quãng đường gần 40 km đến trụ sở làm việc.

Ông Chiến tâm sự, công việc ở xã khác biệt hoàn toàn so với ở sở, đó là tiếp xúc trực tiếp với người dân, cần sự linh hoạt trong tham mưu và xử lý. Dù còn vất vả trong đi lại và những mảng công việc ngoài chuyên môn, nhưng với trách nhiệm của đảng viên, ông và các đồng nghiệp như bà Hoàng Thị Bích Thảo - chuyên viên tăng cường từ Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động nghiên cứu thêm các quy định về lĩnh vực công thương, môi trường để giúp xã hoàn thành các nhiệm vụ được phân cấp.

Đồng chí Lê Thanh Hoa - Phó Chủ tịch UBND xã Bản Lầu cho biết: “Khối lượng công việc hiện nay của cấp xã là sự cộng dồn của nhiệm vụ cấp xã cũ, cấp huyện cũ và một phần cấp tỉnh. Sự có mặt của đội ngũ cán bộ biệt phái từ các sở đã giúp xã tháo gỡ những vướng mắc về đất đai, môi trường - những lĩnh vực mà cán bộ cơ sở vốn còn ít kinh nghiệm”.

Bên cạnh đề cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ, Lào Cai đã cụ thể hóa Kết luận 205-KL/TW của Bộ Chính trị bằng những chính sách đãi ngộ đặc thù, tiêu biểu là Nghị quyết số 03/2025/NQ-HĐND. Đây được coi là “liều thuốc” tinh thần quan trọng, giúp cán bộ luân chuyển, biệt phái vơi bớt áp lực về điều kiện sinh hoạt khi thay đổi môi trường công tác.

Việc hỗ trợ tài chính, nhà ở công vụ và phương tiện đã giúp ổn định tâm lý cho lực lượng cán bộ tăng cường, nhất là tại các địa bàn vùng sâu, vùng cao, biên giới như Pha Long hay Bản Lầu. Chính sách này không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ vật chất đơn thuần, mà còn thể hiện sự trân trọng, quan tâm của tỉnh đối với những đóng góp của cán bộ cơ sở.

Ông Hoàng Văn Quang - Bí thư Đảng ủy xã Pha Long (nguyên Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy Mường Khương) bộc bạch: “Chúng tôi xác định thôn, bản mạnh thì Đảng bộ xã mới mạnh, chi bộ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thì xã mới vững vàng. Với 35 thôn, bản vùng biên, chúng tôi phân công cụ thể từng Ủy viên Ban Thường vụ, chuyên viên theo sát tận gốc. Chính sự gần gũi, lắng nghe và tháo gỡ kịp thời những vướng mắc về thiết chế văn hóa, đời sống đã tạo động lực để đội ngũ cán bộ hăng say lao động, thực hiện tốt nhiệm vụ “4 giữ”: giữ biên giới, giữ Nhân dân, giữ rừng và giữ môi trường”.

Sự cộng hưởng giữa các cơ chế hỗ trợ tài chính từ tỉnh và sự “sát cánh” của lãnh đạo tại chỗ đã giúp đội ngũ chuyên viên tại Pha Long thay đổi nhận thức, từ bỏ tư duy trông chờ, ỷ lại để tự tin đảm đương các nhiệm vụ của cấp huyện chuyển giao, góp phần đưa các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 của xã về đích đúng kế hoạch.

Điểm nhấn rõ nét nhất trong bức tranh đổi mới công tác cán bộ là tốc độ giải quyết những việc tồn tại kéo dài. Câu chuyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại tổ dân phố số 1 Bắc Cường thuộc phường Cam Đường là minh chứng cụ thể cho hiệu quả của mô hình liên thông “5 tại chỗ”.

Dưới sự chỉ đạo trực tiếp và quyết liệt của đồng chí Trịnh Việt Hùng - nguyên Bí thư Tỉnh ủy, nay là Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 1 vụ việc tồn đọng 14 năm đã được giải quyết dứt điểm chỉ trong 1 tháng. Toàn bộ quy trình từ tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, thực hiện nghĩa vụ tài chính đến trả kết quả được thực hiện ngay tại phường. Mô hình này không chỉ cắt giảm chi phí xã hội, thời gian đi lại cho người dân mà còn là bài kiểm tra khắc nghiệt về năng lực phối hợp giữa cán bộ xã và các sở, ngành tăng cường.

Những kết quả trên cho thấy, Lào Cai đang đi đúng hướng, không chỉ tinh gọn bộ máy mà còn “làm giàu” về chất cho đội ngũ cán bộ cấp xã. Sự đan xen giữa tư duy quản trị hiện đại của cán bộ tỉnh điều động về và sự am hiểu địa bàn của cán bộ tại chỗ, được trợ lực bởi các chính sách đãi ngộ, đang tạo nên diện mạo mới cho chính quyền cơ sở - một chính quyền kiến tạo và phục vụ Nhân dân.

Trình bày: Thủy Thanh