Dù cách chế biến và nguyên liệu khác nhau, bữa ăn đầu năm ở các quốc gia đều mang tính nghi lễ, nơi mỗi món ăn được lựa chọn vì ý nghĩa biểu trưng cho may mắn, đoàn viên và khởi đầu tốt đẹp.
Tại Trung Quốc, ẩm thực ngày Tết gắn chặt với quan niệm “cát tường qua âm đọc”. Cá nguyên con xuất hiện trong bữa cơm tất niên và mùng Một bởi chữ “cá” (yú) đồng âm với “dư dả”, thể hiện mong ước năm mới sung túc. Sủi cảo được gói thành hình thỏi vàng cổ, thường ăn vào thời khắc giao thừa để cầu tài lộc. Mì trường thọ không bị cắt ngắn khi chế biến, tượng trưng cho cuộc sống dài lâu, còn các món bánh, kẹo mang sắc đỏ được ưa chuộng vì màu đỏ gắn với vận may và sự hưng thịnh.
Ở Hàn Quốc, món ăn không thể thiếu trong ngày đầu năm là tteokguk - canh bánh gạo nấu nước dùng trong. Người Hàn tin rằng ăn tteokguk vào mùng Một là dấu mốc chính thức bước sang tuổi mới. Những lát bánh gạo trắng, tròn gợi liên tưởng đến đồng xu, mang ý nghĩa tài lộc, còn vị thanh nhẹ của nước canh thể hiện mong muốn một năm mới trong sạch, suôn sẻ.
Với người Nhật Bản, dù Tết truyền thống hiện nay theo dương lịch, tinh thần cầu may qua ẩm thực vẫn được gìn giữ trong bộ osechi ryori - hộp thức ăn đầu năm. Mỗi món osechi đều mang biểu tượng riêng: Đậu đen cầu sức khỏe và sự chăm chỉ; trứng cá biểu trưng cho sự sinh sôi; cá trích khô gắn với mong ước mùa màng bội thu; tôm cong lưng tượng trưng cho tuổi thọ. Các món được chuẩn bị sẵn để những ngày đầu năm trôi qua trong không khí thư thả, sum họp.
Tại Mông Cổ, Tsagaan Sar (Tết Trắng) gắn liền với các món từ sữa và thịt, phản ánh lối sống du mục. Những sản phẩm từ sữa được coi là biểu tượng của sự tinh khiết, còn thịt cừu đại diện cho sức mạnh và no đủ. Bánh buuz - há cảo hấp nhân thịt - được làm với số lượng lớn, thể hiện mong muốn sung túc kéo dài suốt cả năm mới.
Dù khác biệt về nguyên liệu và khẩu vị, ẩm thực Tết ở các nền văn hóa Á Đông đều gặp nhau ở một điểm chung: Mỗi món ăn không chỉ để thưởng thức, mà còn là lời chúc được gửi gắm bằng hương vị. Qua bữa ăn đầu năm, con người bày tỏ niềm tin vào một năm mới an khang, đủ đầy và nhiều điều tốt lành phía trước.
