Chủ động “giữ nhịp” vận hành các cửa khẩu dịp Tết Nguyên đán

Sẵn sàng các phương án

Những ngày cuối tháng Chạp, tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ Lào Cai và Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành, không khí làm việc vẫn khẩn trương. Ở khu vực Kim Thành, từng đoàn xe container chở dưa hấu, thanh long, sầu riêng… xếp hàng theo làn đã được phân định rõ ràng, chờ làm thủ tục xuất khẩu. Bên trong khu kiểm soát, cán bộ hải quan, biên phòng, kiểm dịch, cấp phép vận tải quốc tế làm việc liên tục từ 7 giờ sáng đến 21 giờ để xử lý hồ sơ.

Theo đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, phương án trực Tết đã được xây dựng từ sớm. Lực lượng biên phòng duy trì khoảng 70% quân số tại các vị trí trọng yếu ở Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai và Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành. Hải quan, kiểm dịch y tế quốc tế, kiểm dịch thực vật vùng VIII, trạm cấp phép vận tải quốc tế duy trì 100% cán bộ luân phiên trực.

Cụ thể, tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, lực lượng chức năng làm thủ tục xuất - nhập cảnh từ 7 giờ đến 22 giờ hằng ngày; tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành, thời gian làm thủ tục thông quan hàng hóa từ 7 giờ đến 19 giờ. Phòng Quản lý Thương mại (Sở Công Thương) cũng bố trí công chức trực tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành và ga đường sắt quốc tế trong các ngày nghỉ Tết, sẵn sàng hướng dẫn, giải quyết thủ tục khi doanh nghiệp có nhu cầu.

Ông Vương Trinh Quốc, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh nhấn mạnh: Quan điểm của tỉnh là không để hoạt động xuất - nhập khẩu bị gián đoạn vì nghỉ Tết. Các đơn vị được yêu cầu bố trí lực lượng có mặt trước giờ mở cửa 15 phút, tiếp nhận hồ sơ sớm, đồng thời duy trì trao đổi danh sách phương tiện hằng ngày với phía Hà Khẩu (tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) để chủ động phân luồng, hạn chế ùn tắc. Các lực lượng xác định mục tiêu kép: vừa tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp, vừa bảo đảm an ninh, an toàn khu vực biên giới, giữ hình ảnh cửa ngõ giao thương thông thoáng, văn minh.

Cũng như mọi năm, vào dịp Tết, lượng phương tiện qua lại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành tăng cao nên thường xuất hiện ùn tắc cục bộ. Theo Đại úy Nguyễn Hồng Mạnh, Trạm trưởng Trạm Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành, năm nay đơn vị đã chủ động trao đổi thông tin với lực lượng biên phòng phía Hà Khẩu (Trung Quốc), thống nhất chia sẻ danh sách phương tiện theo ngày và phân luồng theo loại hình xuất - nhập khẩu. Cách làm này giúp điều tiết lưu lượng, tránh tình trạng lệch pha tiếp nhận giữa hai bên khiến xe chờ kéo dài.

Không để “điểm nghẽn” phát sinh

Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, hiện mỗi ngày có hơn 100 xe nông sản xuất khẩu và khoảng 300 - 350 xe hàng nhập khẩu qua các cửa khẩu Lào Cai. Áp lực phương tiện tăng cao, nhất là dịp giáp Tết đòi hỏi công tác điều hành phải linh hoạt, kịp thời, không để phát sinh “điểm nghẽn”.

Việc duy trì 60 - 100% quân số trực Tết của các lực lượng chủ chốt cùng cơ chế phối hợp chặt chẽ với phía Hà Khẩu (Trung Quốc) đang giúp Lào Cai giữ nhịp giao thương ổn định trong những ngày cao điểm.

Đáng chú ý, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về không để phát sinh ách tắc liên quan đến việc triển khai Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật An toàn thực phẩm, những ngày đầu tháng 1/2026 từng xảy ra ùn tắc nhẹ do doanh nghiệp chưa kịp thích ứng với yêu cầu hồ sơ mới. Tuy nhiên, sau khi lực lượng hải quan và cơ quan chức năng vào cuộc hướng dẫn, tháo gỡ, từ sau ngày 10/1, hoạt động xuất - nhập khẩu đã trở lại bình thường. Điều này cho thấy các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp đã nhanh chóng thích ứng với quy định mới, hoàn thiện hồ sơ ngay từ đầu, hạn chế việc phải bổ sung, chỉnh sửa nhiều lần tại cửa khẩu.

Tại bãi tập kết BK1 (Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành), chị Phạm Thị Ngân, đại diện Công ty TNHH Hoàng Ngân (Lào Cai) - doanh nghiệp chuyên nhập khẩu nông sản từ Trung Quốc về Việt Nam cho biết: "Do đặc thù hàng tươi sống không thể lưu kho lâu nên doanh nghiệp phải tranh thủ hai thời điểm thông quan quan trọng là trước và ngay sau Tết. Nhờ phân luồng rõ ràng, cán bộ làm việc từ sớm nên thời gian chờ đợi năm nay giảm đáng kể so với một số năm trước".

Theo chị Ngân, thời điểm đầu triển khai Nghị định 46/2026/NĐ-CP có phát sinh một số vướng mắc về thủ tục kiểm tra an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, doanh nghiệp đã được hướng dẫn chi tiết ngay từ khâu chuẩn bị hồ sơ nên hạn chế tình trạng phải bổ sung nhiều lần tại cửa khẩu, tránh kéo dài thời gian thông quan.

Bà Nguyễn Thị Thanh Bình, Đội phó Đội Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai cho biết đơn vị đã quán triệt tinh thần tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chặt chẽ theo quy định. 100% cán bộ tham gia luân phiên trực Tết; hồ sơ đủ điều kiện được xử lý ngay trong ngày, không để tồn đọng qua nhiều ngày nghỉ.

“Theo dự kiến, ngày 17/2/2026 (tức mùng 1 Tết Bính Ngọ) có hơn 10 xe hàng làm thủ tục xuất khẩu và con số thực tế có thể cao hơn do nhiều doanh nghiệp muốn khai xuân sớm. Đơn vị đã tính đến kịch bản phát sinh giao dịch xuyên Tết, nhất là với mặt hàng tươi sống, để bố trí lực lượng phù hợp” - bà Nguyễn Thị Thanh Bình thông tin.

Không chỉ hàng hóa, lưu lượng người xuất - nhập cảnh qua Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai trong dịp Tết dự kiến duy trì ở mức cao, trung bình khoảng 7.000 - 8.000 lượt người/ngày. Việc duy trì quân số trực, tăng cường kiểm soát an ninh, thực hiện quy trình kiểm dịch y tế và thủ tục xuất - nhập cảnh nhanh gọn là yếu tố then chốt để tránh ùn tắc khu vực kiểm soát.

Theo Trung tá Vũ Trần Minh Đạt, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai: Dịp trước, trong và sau Tết, Đồn duy trì quân số thường trực, sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông và phòng, chống tội phạm. Đặc biệt, từ thực tế các năm trước cho thấy thường phát sinh tồn xe qua đêm kéo theo nhu cầu lưu trú, sinh hoạt của lái xe tăng cao. Năm nay, lực lượng biên phòng đã chủ động phối hợp với Trung tâm Dịch vụ (Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh) yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh kho bãi chuẩn bị bãi đỗ, điều kiện ăn, nghỉ cho lái xe và công nhân bốc xếp.

Dịp Tết Nguyên đán luôn là "phép thử" năng lực điều hành tại các cửa khẩu. Lưu lượng người và phương tiện tăng, yêu cầu kiểm soát chặt nhưng vẫn phải tạo thuận lợi tối đa - đó là bài toán không đơn giản. Việc Ban Quản lý Khu kinh tế và các lực lượng chức năng chủ động xây dựng phương án trực Tết đồng bộ, duy trì quân số cao, tăng cường trao đổi thông tin hằng ngày với phía Hà Khẩu cho thấy sự chuyển dịch từ tư duy “xử lý tình huống” sang “quản trị rủi ro và dự báo”.

Trong bối cảnh thương mại biên giới tiếp tục đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế của tỉnh, việc duy trì thông quan ổn định dịp cao điểm, đặc biệt với nhóm hàng nông sản không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn củng cố niềm tin của doanh nghiệp vào môi trường logistics cửa khẩu Lào Cai.

Tết Bính Ngọ 2026 đang đến gần. Trên tuyến biên giới phía Bắc, nhịp vận hành vẫn được duy trì đều đặn. Những ca trực xuyên ngày nghỉ, những phương án phân luồng từ sớm, những cuộc trao đổi thông tin hằng ngày giữa hai bên biên giới… tất cả đang góp phần bảo đảm một mùa xuân thông suốt, an toàn, không gián đoạn dòng chảy thương mại và giao lưu nhân dân qua cửa khẩu Lào Cai.