Những ngày đầu đông, nền nhiệt tại nhiều xã vùng cao giảm thấp, có thời điểm xuống dưới 10°C. Sương muối xuất hiện dày vào sáng sớm, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp. Tại xã Bản Hồ, chính quyền địa phương đã tích cực tuyên truyền, hướng dẫn người dân che chắn chuồng trại, dự trữ thức ăn và đưa gia súc về nuôi nhốt.
Gia đình ông Lò A Vượng, thôn Bản Dền, hiện đang nuôi hơn 10 con bò theo hình thức bán chăn thả. Chuẩn bị cho mùa đông, ông Vượng sớm dự trữ rơm, trồng thêm cỏ và bổ sung ngô hạt để bảo đảm nguồn thức ăn cho đàn gia súc. Do thời tiết ở Bản Hồ thường rét đậm về đêm, sáng sớm xuất hiện sương muối, gia đình hạn chế chăn thả, chủ yếu đưa bò về nuôi nhốt tránh cho đàn bò bị nhiễm lạnh.
Tại thôn Hoàng Liên, ông Đào Văn Hùng với 15 năm kinh nghiệm nuôi trâu, bò đã chuyển hoàn toàn sang nuôi nhốt gia súc nhằm bảo đảm an toàn và hiệu quả hơn. Ông Hùng chia sẻ: “Do địa hình dốc, nếu thả rông thì trâu, bò dễ trượt ngã. Hơn nữa, mùa đông thường thiếu cỏ nên thả trâu, bò ra sẽ bị gầy, trong khi đó, trâu, bò nuôi nhốt sẽ vừa được che chắn kín gió lạnh, vừa được bổ sung lượng thức ăn tinh".
Lĩnh vực trồng trọt cũng phải đối mặt với tình trạng sương muối gây cháy lá, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng của cây. Tại Hợp tác xã Du lịch và Dược liệu Tâm Bình An, xã Bản Hồ, hơn 1 ha cây dược liệu được chăm sóc cẩn thận, áp dụng biện pháp che phủ bằng lưới đen và bạt nilon để hạn chế ảnh hưởng do sương muối. Chị Nguyễn Thị Thúy - Giám đốc Hợp tác xã Du lịch và Dược liệu Tâm Bình An cho biết: “Mùa đông có sương muối, chúng tôi phủ lưới, bạt để cây không bị cháy lá. Đến khoảng 7 - 8 giờ, sẽ vén bạt rồi tưới nước làm tan sương, giúp cây không bị sốc nhiệt”.
Xã Bản Hồ hiện có gần 3.000 con gia súc và hơn 10 ha trồng cây dược liệu, rau màu vụ đông. Để bảo vệ đàn vật nuôi trong những ngày giá rét, xã đã chỉ đạo các thôn đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tu sửa chuồng trại, dự trữ đầy đủ thức ăn, không thả rông gia súc và mở rộng diện tích trồng cỏ phục vụ chăn nuôi. Đối với cây trồng, bà con được hướng dẫn che phủ nilon, tưới nước tan sương vào buổi sáng và ưu tiên sử dụng các giống cây ưa lạnh nhằm hạn chế tối đa thiệt hại do sương muối và rét đậm gây ra.
Tại vùng rau xã Gia Phú, nhiều hộ dân đang chủ động chăm sóc, bón phân, buộc giàn cho cà chua, su su để bảo đảm cây phát triển trong điều kiện thời tiết lạnh. Gia đình anh Trần Văn Bắc, thôn Thái Bo, có 15 sào trồng rau vụ đông. Vào những ngày xuất hiện sương muối, gia đình phải tăng cường tưới nước tan sương, che phủ gốc và chăm bón kỹ hơn để hạn chế thiệt hại.
Anh Bắc chia sẻ: “Vụ đông cây rất nhạy cảm, nhất là khi có sương muối. Nếu không theo dõi thường xuyên, chỉ một đêm lạnh là mất mùa ngay. Vì thế, gia đình tôi phải làm kỹ từng khâu. Chăm tốt thì cây mới phát triển và cho thu hoạch đúng thời vụ”.
Để chủ động phòng, chống đói, rét cho vật nuôi, cây trồng trong vụ đông - xuân 2025 - 2026, nhất là trong những ngày rét hại, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân triển khai đồng bộ các biện pháp bảo vệ sản xuất. Trong đó tập trung tu sửa chuồng trại, giữ ấm cho đàn gia súc, chủ động dự trữ thức ăn thô xanh, thức ăn tinh và tuyệt đối không thả rông trâu, bò trong những ngày rét đậm, rét hại (nhiệt độ dưới 12°C).
Cùng với đó, ngành nông nghiệp khuyến cáo người chăn nuôi theo dõi sát dự báo thời tiết, thực hiện nuôi nhốt khi rét đậm, rét hại; bổ sung dinh dưỡng, nước uống ấm cho vật nuôi và tiêm phòng đầy đủ để nâng cao sức đề kháng. Siết chặt công tác kiểm dịch, kiểm soát vận chuyển và giám sát dịch bệnh để hạn chế phát sinh, lây lan dịch.
Đối với cây trồng, các địa phương hướng dẫn người dân che phủ nilon, ủ gốc, tưới đủ ẩm, không gieo mạ và trồng rau màu trong những ngày nhiệt độ xuống thấp. Diện tích cây lâu năm, cây ăn quả cần được ủ gốc, giữ ấm và theo dõi sát tình hình sương muối, băng giá để có biện pháp ứng phó kịp thời.
Trình bày: Khánh Ly
