Chống thất thu đi đôi với nuôi dưỡng nguồn thu

Kinh nghiệm từ các địa bàn trọng điểm

Hiện toàn tỉnh Lào Cai có 2.138 cơ sở lưu trú, trong đó có 6 khách sạn 5 sao, 9 khách sạn 4 sao, 18 khách sạn 3 sao, 67 khách sạn 2 sao và 136 khách sạn 1 sao. Các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú duy trì hoạt động tương đối ổn định, quy mô kinh doanh chủ yếu ở mức nhỏ và vừa.

Hoạt động lưu trú mang tính thời vụ, doanh thu thường tăng vào các dịp lễ, tết, cuối tuần và thời điểm lượng khách du lịch, khách công tác tăng cao. Nhiều cơ sở đã chủ động sử dụng nền tảng đặt phòng trực tuyến, thanh toán điện tử và xuất hóa đơn điện tử theo quy định.

Để quản lý sát nguồn thu từ lĩnh vực lưu trú, ngành thuế Lào Cai tập trung nguồn lực tại các địa bàn du lịch trọng điểm.

Phường Sa Pa, nơi mỗi năm đón hơn 4 triệu lượt khách du lịch, hiện có 468 cơ sở lưu trú, gồm 79 homestay, 185 nhà nghỉ và 204 khách sạn, với gần 9.000 phòng, khả năng phục vụ khoảng 14.000 - 30.000 lượt khách mỗi đêm.

Trong số này có 4 khách sạn 5 sao, 4 khách sạn 4 sao, 3 khách sạn 3 sao và nhiều cơ sở đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch. Trên địa bàn còn có khoảng 350 cơ sở ăn uống

Trong 9 tháng qua, nguồn thu từ thuế, phí đối với lĩnh vực lưu trú trên địa bàn phường đạt khoảng 113,3 tỷ đồng, chiếm khoảng 30% tổng thu từ thuế, phí và các khoản thu khác, tương đương khoảng 14% tổng thu ngân sách trên địa bàn.

Phường Sa Pa xác định quản lý đúng và đầy đủ nguồn thu từ hoạt động lưu trú là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Vì vậy, phường phối hợp chặt chẽ với Thuế cơ sở 3 rà soát, cập nhật và quản lý các cơ sở kinh doanh lưu trú.

Bên cạnh đó, địa phương chú trọng quản lý doanh thu các dịch vụ phát sinh gắn với hoạt động lưu trú, như: ăn uống, tổ chức sự kiện, vận chuyển, dịch vụ trải nghiệm và các dịch vụ khác, nhằm hạn chế bỏ sót nguồn thu và từng bước quản lý đầy đủ hoạt động kinh doanh thực tế.

Chủ tịch UBND phường Sa Pa - Cao Bá Quý cho biết: “Phường Sa Pa xác định, quản lý thu phải đi đôi với hỗ trợ phát triển. Phường không đặt mục tiêu tăng thu bằng mọi giá mà hướng tới mở rộng và nuôi dưỡng nguồn thu, tạo môi trường để doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoạt động hiệu quả, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước. Khi ngành du lịch và dịch vụ phát triển bền vững, số lượng khách và doanh thu của các cơ sở tăng lên, nguồn thu ngân sách của địa phương cũng sẽ được mở rộng và ổn định hơn”.

Nếu Sa Pa tập trung quản lý nguồn thu từ chuỗi dịch vụ lưu trú, du lịch với hàng trăm khách sạn, homestay thì tại các khu vực đô thị và trung tâm dịch vụ do Thuế cơ sở 6 quản lý, công tác quản lý thuế được thực hiện theo hướng sát địa bàn, phù hợp với đặc điểm hoạt động của từng cơ sở.

Hiện Thuế cơ sở 6 quản lý khoảng 45 cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú, gồm doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh, tập trung chủ yếu tại các phường Yên Bái, Văn Phú, Nam Cường, Âu Lâu và khu vực hồ Thác Bà.

Trong công tác quản lý thuế, Thuế cơ sở 6 thường xuyên hướng dẫn các cơ sở thực hiện đúng quy định về đăng ký, kê khai, nộp thuế, sử dụng hóa đơn điện tử và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo doanh thu thực tế phát sinh.

Ông Nguyễn Xuân Đức - Phó Trưởng Thuế cơ sở 6 cho biết: “Đơn vị thường xuyên rà soát, cập nhật thông tin người nộp thuế, nắm sát tình hình hoạt động và doanh thu; tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người nộp thuế thực hiện đúng quy định; đồng thời đối chiếu các nguồn thông tin để nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế thất thu thuế trong lĩnh vực lưu trú”.

Từ nhận diện khó khăn đến giám sát chặt chẽ

Thời gian qua, công tác quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú còn gặp một số khó khăn do tính thời vụ, doanh thu biến động theo thời điểm, phụ thuộc vào lượng khách du lịch, khách công tác và các dịp lễ, cuối tuần.

Bên cạnh đó, một số cơ sở có quy mô nhỏ, hoạt động kết hợp giữa lưu trú với các dịch vụ khác; khách được khai thác thông qua các nền tảng đặt phòng trực tuyến, mạng xã hội và các hình thức thanh toán điện tử khiến việc ghi nhận và tổng hợp doanh thu chưa đồng bộ.

Vì vậy, việc đối chiếu giữa đăng ký kinh doanh, tình trạng hoạt động thực tế, công suất phòng, lượng khách và doanh thu thực tế cần nhiều thời gian và sự phối hợp của các cơ quan liên quan. Việc thu thập thông tin về lượng khách, số phòng khai thác, giá phòng và doanh thu thực tế cũng chưa phải lúc nào cũng đầy đủ.

Để khắc phục những tồn tại trên, việc tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin giữa cơ quan thuế với các sở, ngành và chính quyền địa phương là yếu tố then chốt. Trong đó, dữ liệu từ Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch về số lượng cơ sở lưu trú đang hoạt động, cơ sở mới phát sinh, công suất phòng, chất lượng và xếp hạng sẽ là căn cứ quan trọng để cơ quan thuế đối chiếu, đánh giá sát hơn quy mô kinh doanh thực tế.

Đồng thời, Công an tỉnh chia sẻ dữ liệu đăng ký lưu trú của hành khách, kết hợp với Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh khu vực 4 trong việc chỉ đạo các ngân hàng thương mại cung cấp thông tin giao dịch qua tài khoản thanh toán của các tổ chức, cá nhân kinh doanh khi có yêu cầu.

Ở cấp cơ sở, UBND các xã, phường đóng vai trò chỉ đạo các phòng chuyên môn và tổ dân phố rà soát, đồng bộ dữ liệu về đăng ký kinh doanh, quản lý đất đai, cũng như lập danh sách chi tiết các hộ kinh doanh nhà nghỉ, homestay được cấp phép trên địa bàn.

Trên cơ sở nguồn thông tin toàn diện này, cơ quan thuế sẽ tiến hành rà soát, đối chiếu dữ liệu hệ thống với cơ sở dữ liệu liên ngành, từ đó chủ trì phối hợp thanh tra, giám sát nghiêm ngặt đối với các tổ chức, cá nhân trọng điểm có dấu hiệu rủi ro cao về thuế, đảm bảo thu đúng, thu đủ cho ngân sách.

Trên cơ sở dữ liệu được rà soát, đối chiếu giữa các ngành, Lào Cai đang triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý doanh thu phát sinh và chống thất thu ngân sách trong lĩnh vực dịch vụ lưu trú. Trước hết, các cơ sở kinh doanh bắt buộc phải thực hiện đăng ký và niêm yết giá phòng chi tiết cho từng loại phòng theo từng thời điểm cụ thể, đồng thời cam kết thu tiền đúng mức giá đã công bố và khai báo khách lưu trú đầy đủ với cơ quan công an.

Song song với đó, công tác giám sát tại địa bàn được duy trì thường xuyên thông qua sự phối hợp chặt chẽ của các tổ kiểm tra liên ngành nhằm thanh tra bất thường việc chấp hành đăng ký lưu trú, niêm yết giá cũng như sử dụng hóa đơn, chứng từ khi cung cấp dịch vụ.

Đặc biệt, cơ quan thuế sẽ đối chiếu số liệu kê khai với thông tin về lượng khách, công suất khai thác, dữ liệu trên hệ thống quản lý lưu trú và các nguồn thông tin liên quan theo quy định. Việc kiểm tra được tập trung vào những doanh nghiệp, hộ kinh doanh có dấu hiệu rủi ro về thuế, qua đó hạn chế thất thu nhưng vẫn bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng cho môi trường kinh doanh.

Khi dữ liệu giữa các ngành được kết nối và sử dụng hiệu quả, việc quản lý nguồn thu từ dịch vụ lưu trú sẽ sát với hoạt động kinh doanh thực tế hơn. Việc siết chặt này không chỉ tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng cho các cơ sở làm ăn chân chính mà còn nâng cao tính tự giác chấp hành pháp luật của người nộp thuế, đồng thời tạo nền tảng nuôi dưỡng nguồn thu bền vững cùng với sự phát triển của du lịch và dịch vụ trên địa bàn.