Chiến trường miền Đông và bản hùng ca mùa Xuân 1975

Những chiến thắng trên chiến trường miền Đông mở toang cửa ngõ phía Đông, tạo đà quyết định cho Chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng miền Nam,thống nhất đất nước.

Chiến thắng Phước Long - Khởi đầu cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử

Thắng lợi đầu tiên tạo bước ngoặt trên chiến trường miền Đông chính là Chiến dịch Đường 14 - Phước Long. Với vị trí chiến lược nằm cách Sài Gòn khoảng 140 km về phía Đông Bắc, Phước Long được ví như chiếc cầu nối giữa Tây Nguyên, Đông Nam Campuchia và miền Đông Nam Bộ. Việc giải phóng thị xã này không chỉ mang ý nghĩa quân sự, mà còn có tầm vóc chiến lược, chính trị sâu sắc, mở ra triển vọng mới cho cách mạng miền Nam.

Trung đoàn 71 bộ binh tấn công đánh chiếm mục tiêu quan trọng tại Phước Long.

Sau khi tiêu diệt các chi khu Đồng Xoài, Bù Đăng, Bù Đốp và kiểm soát hoàn toàn quốc lộ 14, lực lượng vũ trang cách mạng đã cô lập hoàn toàn Phước Long khỏi Quân đoàn 3 ngụy. Quân địch rơi vào tình thế bị chia cắt, với hệ thống phòng thủ yếu ớt, tập trung ở thị xã Phước Long, chi khu Phước Bình và điểm cao Bà Rá. Thế phòng thủ được ví như "chân vạc", có thể sụp đổ nhanh chóng nếu mất đi một điểm tựa.

Chấp hành mệnh lệnh của Bộ Tư lệnh Miền, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 4 (Binh đoàn Cửu Long) đã khẩn trương xây dựng thế trận bao vây, chia cắt Phước Long - Phước Bình, khóa chặt đường tiếp viện đường không và chuẩn bị sẵn sàng đánh bại mọi nỗ lực cứu viện của địch.

Rạng sáng ngày 31/12/1974, quân ta đồng loạt nổ súng tiến công Phước Bình, đồng thời pháo kích dữ dội vào Phước Long, mở màn chiến dịch. Trung đoàn 165 phối hợp nhịp nhàng, đánh thẳng vào các điểm phòng ngự then chốt. Ở phía tây nam, Sư đoàn 7 với sự yểm trợ của pháo cao xạ 37 ly đã tiêu diệt chốt địch trên điểm cao Bà Rá, vốn được xem là "con mắt thần" của quân ngụy.

Sau khi làm chủ Phước Bình và Bà Rá, các đợt tiến công tiếp theo được triển khai dồn dập trong các ngày 1 - 5/4/1975, bộ đội ta tiếp tục mở nhiều đợt tấn công từ các hướng khác nhau. Để nhanh chóng dứt điểm các mục tiêu còn lại, Bộ Tư lệnh quyết định tung lực lượng dự bị vào trận. Trung đoàn 2 (Sư đoàn 9) do Trung đoàn trưởng Lê Tán Cẩm và Phó Chính uỷ Nguyễn Ngọc Doanh chỉ huy và Trung đoàn 165 do Trung đoàn trưởng Trần Quang Triệu, Chính uỷ Nguyễn Can chỉ huy cùng đánh thẳng vào trung tâm thị xã, đập tan các ổ đề kháng của địch ở đường Cách Mạng, đường Đinh Tiên Hoàng. 9 giờ 30 phút ngày 6/1, Đại đội 7 (Trung đoàn 2) gặp Đại đội 7 (Trung đoàn 141). Hai đại đội này hợp thành một mũi đánh chiếm dinh tỉnh trưởng.

Tượng đài Phước Long chiến thắng là "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cho thệ trẻ.

Đến 10 giờ 30 phút ngày 6/1/1975, chiến sĩ Nguyễn Văn Hoan (đại đội 7, Trung đoàn 141) cắm lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” lên trước nhà tỉnh trưởng Phước Long. Những tên địch sống sót tháo chạy về phía bắc thị xã bị pháo binh diệt một số, hầu hết bị hai trung đoàn 201 và 271 bắt sống. 19 giờ cùng ngày, hầm ngầm trong sở chỉ huy trung tâm hành quân, vị trí cố thủ cuối cùng của địch bị diệt. Thị xã Phước Long bị quân ta đánh chiếm, chiến dịch Đường 14 - Phước Long kết thúc thắng lợi.

Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Doanh, người trực tiếp tham gia chiến dịch Phước Long, khẳng định rằng chiến thắng này không chỉ là một chiến thắng quân sự mà còn mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt. Tướng Doanh gọi đây là “đòn trinh sát chiến lược” của quân và dân ta. Với nghệ thuật đánh “bóc vỏ” - tiêu diệt các chi khu xung quanh trước khi tiến vào trung tâm - quân ta đã thành công trong việc tiêu diệt lực lượng phòng thủ của địch một cách có hệ thống. Việc lựa chọn mục tiêu, xây dựng kế hoạch và triển khai lực lượng đều được tính toán kỹ lưỡng, đảm bảo nguyên tắc “đánh chắc, thắng chắc”.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Doanh, kinh nghiệm từ chiến dịch Điện Biên Phủ đã được vận dụng một cách sáng tạo và hiệu quả trong chiến dịch Phước Long, phản ánh sự trưởng thành vượt bậc của quân đội ta trong việc thích nghi với tình hình chiến tranh mới. Và qua trận đánh này, chúng ta mới nhận rõ thái độ của Mỹ - sẽ không can thiệp trở lại vào Việt Nam - và quân ngụy không còn khả năng chống đỡ, tạo cơ sở để Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng quyết định giải phóng miền Nam sớm hơn.

Chiến thắng Xuân Lộc - Phá vỡ "cánh cửa thép" bảo vệ Sài Gòn

Sau thất bại tại Phước Long, ngụy quyền lập tức tổ chức phòng thủ tại Xuân Lộc, xây dựng nơi đây thành "cánh cửa thép" bảo vệ Sài Gòn từ phía Đông. Xuân Lộc, nay thuộc tỉnh Đồng Nai, nằm cách trung tâm Sài Gòn chỉ 60 km, được xem là điểm chốt then chốt trong tuyến phòng thủ kéo dài từ Phan Rang - Xuân Lộc - Tây Ninh. Tổng thống ngụy quyền Nguyễn Văn Thiệu được tướng Mỹ Uây-en "cảnh báo": "Mất Xuân Lộc là mất Sài Gòn".

Bắt sống Bộ Chỉ huy tiểu khu Long Khánh, mở toang “Cánh cửa thép” Xuân Lộc, ngày 20/4/1975.

Quân địch đã dồn vào Xuân Lộc lực lượng mạnh gồm Sư đoàn 18, Trung đoàn thiết giáp số 5, 8 tiểu đoàn bảo an, 20 đại đội địa phương quân, cùng hàng trăm nghìn cảnh sát, dân vệ, pháo binh và không quân yểm trợ. Tuy nhiên, ý chí sắt đá của quân và dân ta đã tạo nên một thế trận tiến công mãnh liệt.

Ngày 9/4/1975, chiến dịch Xuân Lộc chính thức bắt đầu. Từ nhiều hướng, pháo binh ta đồng loạt khai hỏa, phá hủy cụm thông tin, kho đạn và các cứ điểm phòng thủ trọng yếu của địch. Lực lượng bộ binh nhanh chóng xung phong. Ở hướng Bắc, nhờ sự phối hợp chặt chẽ với cơ sở cách mạng và trinh sát kỹ càng, các mũi tiến công đột phá hiệu quả. Ngay trong ngày đầu, chiến sĩ Tiểu đoàn 5, 7 cùng các đồng đội đã cắm lá cờ chiến thắng trên dinh tỉnh trưởng Long Khánh.

Bên cạnh hướng chủ công, quân ta tổ chức nhiều mũi tiến công phối hợp. Các trận đánh diễn ra quyết liệt trong suốt gần hai tuần. Dù quân địch liên tục phản kích, nhưng trước sức tấn công mãnh liệt và thế trận vững chắc của quân ta, chúng dần bị tiêu hao sinh lực, tan rã về tinh thần. Trước nguy cơ thất thủ, Sư đoàn trưởng 18 ngụy Lê Minh Đảo bỏ sở chỉ huy tháo chạy, tỉnh trưởng Long Khánh Nguyễn Văn Phúc rút lui ra Núi Thị. Ngày 21/4/1975, thị xã Xuân Lộc và toàn tỉnh Long Khánh được giải phóng.

Chiến thắng Xuân Lộc mang ý nghĩa chiến lược to lớn, như lời Đại tướng Ngô Xuân Lịch từng nhận định: "Chiến dịch Xuân Lộc kết thúc thắng lợi, “cánh cửa thép” phía Đông Sài Gòn đã bị phá vỡ". Từ đây, con đường tiến vào trung tâm đầu não địch hoàn toàn rộng mở, tạo điều kiện cho quân ta tổng tiến công giải phóng Sài Gòn.

Chiến thắng Xuân Lộc đã khơi dậy và cổ vũ tinh thần quyết chiến, quyết thắng, khí thế cách mạng tiến công của toàn quân và toàn dân cho trận quyết chiến chiến lược. Trong một khoảng thời gian ngắn, ta đã huy động được một lực lượng quân sự lớn chưa từng có, với sự tham gia của 5 binh đoàn chủ lực, hàng chục sư đoàn, lữ đoàn, trung đoàn của các quân binh chủng, lực lượng vũ trang tại chỗ ở Nam Bộ kết hợp với sự nổi dậy của quần chúng nhân dân; và hơn 60.000 tấn vũ khí, phương tiện chiến tranh cho chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Chiến trường miền Đông trong Chiến dịch Hồ Chí Minh không chỉ là nơi diễn ra những trận đánh then chốt, mà còn là bàn đạp chiến lược dẫn tới thắng lợi cuối cùng. Từ Phước Long đến Xuân Lộc, những chiến sĩ và nhân dân miền Đông Nam Bộ đã đóng vai trò mũi nhọn đột phá, góp phần xoay chuyển cục diện chiến tranh.

Những chiến công hiển hách ấy là minh chứng sinh động cho tinh thần yêu nước, lòng quả cảm và sự đoàn kết toàn dân. Đó là sự kết tinh sức mạnh của ý chí dân tộc và đường lối lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng. Chiến thắng trên chiến trường miền Đông, đặc biệt tại Phước Long và Xuân Lộc, là những cột mốc vĩ đại mở đường cho đại thắng mùa Xuân năm 1975 - một bản hùng ca bất diệt trong hành trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, đã ghi dấu ấn chói lọi trong lịch sử hiện đại của dân tộc Việt Nam. Trong bản anh hùng ca vĩ đại đó, chiến trường miền Đông Nam Bộ giữ một vai trò đặc biệt quan trọng, là nơi khởi đầu và kết thúc của những chiến thắng quyết định, mở toang cánh cửa tiến vào trung tâm đầu não của chế độ Sài Gòn, góp phần đưa tới thắng lợi trọn vẹn của sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Báo Công Thương

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Giang kiểm tra, giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Giang kiểm tra, giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri

Sau hội nghị tiếp xúc cử tri trước kỳ họp thường lệ cuối năm 2026 tại phường Yên Bái, sáng 19/11, đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh đi kiểm tra thực tế tình hình giải quyết các ý kiến, kiến nghị của cử tri tại các phường: Yên Bái, Nam Cường, Âu Lâu và Văn Phú.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ chuyển giao vai trò Chủ nhà APEC 2027

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ chuyển giao vai trò Chủ nhà APEC 2027

Sáng 19/11, tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, trong khuôn khổ Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC lần thứ 33, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu tại Lễ chuyển giao vai trò Chủ nhà APEC 2027. Báo Nhân Dân trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu.

Tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển trong giai đoạn mới

Tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển trong giai đoạn mới

Sáng 19/11, Chính phủ tổ chức Hội nghị tham vấn Dự thảo Báo cáo về kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL). Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu - Phó Trưởng Ban thường trực Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL chủ trì Hội nghị. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ đạo tham dự Hội nghị.

Kiện toàn chức danh Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Lào Cai, nhiệm kỳ 2025 - 2030

Kiện toàn chức danh Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Lào Cai, nhiệm kỳ 2025 - 2030

Sáng 19/11, Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động tỉnh tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ Ba để bầu bổ sung Ủy viên Ban Chấp hành, Ủy viên Ban Thường vụ, chức danh Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Tham dự hội nghị có lãnh đạo các ban, sở, ngành của tỉnh.

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy gặp mặt các thương hội Trung Quốc tại Vân Nam

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy gặp mặt các thương hội Trung Quốc tại Vân Nam

Trong khuôn khổ chương trình công tác và tham dự các hoạt động tại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), ngày 18/11, đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai đã có buổi gặp mặt các thương hội Trung Quốc tại tỉnh Vân Nam. Cùng dự có các đồng chí lãnh đạo sở, ngành thành viên của đoàn công tác của tỉnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Hội nghị Cấp cao APEC 2026 và tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Hội nghị Cấp cao APEC 2026 và tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027

Sáng 19/11/2026, tại thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Hội nghị Cấp cao các Nhà lãnh đạo kinh tế Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 - năm 2026 và tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC lần thứ 34 - năm 2027.

Đưa thi đua trở thành động lực thúc đẩy phát triển

Đưa thi đua trở thành động lực thúc đẩy phát triển

Gần 2 tháng nữa là kết thúc năm 2026, trong khi khối lượng công việc còn lại rất lớn, nhiều nhiệm vụ, chỉ tiêu cần tập trung hoàn thành. Trước yêu cầu đó, các địa phương, đơn vị trên địa bàn tỉnh đang đẩy mạnh phong trào thi đua, trọng tâm là tăng tốc hoàn thành các chỉ tiêu đã đề ra; tập trung tháo gỡ khó khăn, giải quyết những nhiệm vụ tồn đọng, nhất là những việc khó, việc mới phát sinh từ cơ sở.

Tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy theo hướng thiết thực, hiện đại

Tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy theo hướng thiết thực, hiện đại

Đó là yêu cầu được đồng chí Hoàng Giang – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh đặt ra đối với Trường Chính trị tỉnh tại buổi gặp mặt kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026) và trao tặng, truy tặng Huân chương Lao động, tuyên dương giảng viên, viên chức có thành tích trong công tác của trường, diễn ra chiều 18/11.

Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng kiểm tra toàn diện công tác tại Lào Cai năm 2026

Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng kiểm tra toàn diện công tác tại Lào Cai năm 2026

Trong 3 ngày (16 - 18/11), Đoàn kiểm tra số 1 Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng do Thiếu tướng Nguyễn Đức Mạnh - Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng làm Trưởng đoàn đã kiểm tra toàn diện kết quả thực hiện nhiệm vụ công tác Biên phòng năm 2026 tại Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh và các đơn vị trực thuộc.

Phó Bí Thư Thường trực Tỉnh ủy Hoàng Giang thăm, chúc mừng Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh

Phó Bí Thư Thường trực Tỉnh ủy Hoàng Giang thăm, chúc mừng Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh

Nhân kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam - Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), chiều 18/11, đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh và đoàn công tác đã đến thăm, chúc mừng cán bộ, công chức cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh.

Lào Cai tích cực chuẩn bị các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026

Lào Cai tích cực chuẩn bị các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026

Chiều 18/11, UBND tỉnh tổ chức cuộc họp rà soát tiến độ công tác chuẩn bị các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 cấp tỉnh. Đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì cuộc họp.

fb yt zl tw