Theo số liệu của SiPongi - hệ thống giám sát cháy rừng thuộc Bộ Lâm nghiệp Indonesia, từ đầu năm đến hết tháng 6, nước này đã có hơn 202.000 ha đất bị thiêu rụi, diện tích gần gấp ba lần Singapore. Riêng trong tháng 7, cháy rừng đã ảnh hưởng đến gần 95.000 ha, trong đó hơn 73.300 ha thuộc Sumatra và Kalimantan. Tính đến thời điểm công bố, số liệu chính thức của tháng 8 vẫn chưa được đưa ra.
Tây Kalimantan là khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất - nơi có loài đười ươi hoang dã sinh sống trong các vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên. Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia cho rằng tình trạng khô hạn trên diện rộng có liên quan đến hiện tượng El Nino mạnh, đồng thời lưu ý rằng cháy rừng cần có nguồn lửa, trong đó có các hoạt động của con người.
Bộ Lâm nghiệp Indonesia đã ghi nhận các vụ mua bán đất trái phép, sau đó những lô đất này bị đốt để lập đồn điền cọ dầu; cũng ghi nhận tình trạng lợi dụng cháy rừng để giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án xây dựng đường đã được cấp phép. Cảnh sát Indonesia đã bắt giữ 72 người bị tình nghi đốt rừng, đồng thời rà soát hồ sơ tài chính nhằm xác định liệu có doanh nghiệp nào tài trợ hoặc thuê người thực hiện việc giải phóng mặt bằng này hay không.
Trước tình hình cháy lan rộng, riêng tại tỉnh Jambi, đảo Sumatra, Cơ quan Quản lý Thiên tai Quốc gia Indonesia (BNPB) ngày 4/9 cho biết đã rải 8.000 kg natri clorua (muối ăn) vào các đám mây thông qua hoạt động can thiệp thời tiết để hỗ trợ khống chế cháy rừng và cháy đất.
Người phát ngôn BNPB Berton Panjaitan cho biết hoạt động gieo mây được thực hiện qua 8 chuyến bay, từ ngày 26/8 đến 2/9, tổng thời gian bay 15 giờ 32 phút, nhằm tăng lượng mưa trong bối cảnh cháy rừng đã thiêu rụi hơn 1.879 ha đất tại Jambi tính đến ngày 3/9.
Phần lớn diện tích bị cháy là đất than bùn - loại đất rất dễ bắt lửa và khó dập tắt. BNPB đã xác định được 182 điểm nóng và 20 địa điểm xảy ra cháy trên toàn tỉnh. Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia dự báo điều kiện khí quyển bất lợi sẽ kéo dài đến ngày 10/9, có thể làm giảm hiệu quả của hoạt động can thiệp thời tiết.
Trên phạm vi toàn quốc, hơn 39.000 người đã tham gia chiến dịch chữa cháy phối hợp, gồm quân đội, cảnh sát, cán bộ Bộ Lâm nghiệp, chính quyền địa phương và tình nguyện viên. Chiến dịch được triển khai cả trên mặt đất và trên không, kết hợp phun nước, tuần tra, xây dựng đường băng cản lửa và các biện pháp can thiệp thời tiết. Nhà chức trách cho biết những khó khăn gặp phải gồm: khó tiếp cận hiện trường cháy, nguồn nước ở xa, diện tích cháy rộng, cùng ảnh hưởng của gió và khói.
Khói mù từ các đám cháy đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều nước láng giềng. Tại nhiều khu vực thuộc bang Sarawak (Malaysia) - nằm trên đảo Borneo, giáp Indonesia - đã ghi nhận chất lượng không khí ở mức không tốt cho sức khỏe.
Bộ Y tế Malaysia cho biết, trong bối cảnh chất lượng không khí xấu đi, số ca mắc hen suyễn trong tuần cuối tháng 8 đã tăng 259%. Tại Manila, khói từ các đám cháy ở Indonesia khiến chất lượng không khí xấu đi tới mức cực kỳ có hại cho sức khỏe trong giai đoạn từ 30/8 đến 2/9.
Theo nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu và Đổi mới ASMPH và mạng lưới Breathe Metro Manila, mức độ ô nhiễm cao gấp hơn 4 lần khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Trung tâm Khí tượng chuyên ngành ASEAN đã phát cảnh báo cấp độ 3 đối với khu vực Nam Đông Nam Á - mức cảnh báo cao nhất đối với tình trạng khói mù xuyên biên giới.
