Việc xuyên tạc trực tiếp kết quả bỏ phiếu, bịa đặt về sự sắp đặt nhân sự các cấp, bôi nhọ đích danh các ứng cử viên sáng giá cho những vị trí chủ chốt, viết tố cáo sai sự thật… không còn đạt hiệu quả như mong muốn. Phá hoại theo đường vòng được kỳ vọng hơn, song vẫn phải đi cùng “nguyên tắc bẩn” quen thuộc.
Thủ pháp càng nhiều tin đồn càng tốt dựa trên nguyên tắc tâm lý học là người ta dễ tin vào những gì được nghe, được đọc lặp đi lặp lại, cái sai lâu dần được cho là đúng. Thứ nhất, đó là “hiệu ứng quen thuộc” khiến não bộ dễ dàng chấp nhận. Thứ hai, đó là “hiệu ứng đám đông” - điều gì mà nhiều người nói, nhiều nguồn nhắc đến thì dễ được tin hơn tin đồn đơn lẻ.
Nếu như trước Đại hội XIV của Đảng, các thế lực thù địch nhắm thẳng vào uy tín cá nhân của các nhân sự trong diện quy hoạch cấp cao thì trước cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội, bọn chúng “nói A để nhắm tới B”.
Tung lên mạng xã hội về sự chậm trễ của một dự án lớn về hạ tầng giao thông, những đối tượng chống phá lờ đi kết luận của các cơ quan chức năng. Bọn chúng làm ra vẻ đau đáu về sự thất thoát ngân sách nhà nước, mà đó là từ tiền thuế của dân, do tình trạng “nước chảy bèo trôi”. Tất cả chỉ đi đến kết luận hết sức phiến diện: Vậy “trách nhiệm cao nhất” thuộc về ai, ai đã vì “quyết tâm chính trị”, vì “kỷ nguyên vươn mình” mà ưu ái cho “doanh nghiệp thân hữu” để rồi gây hại cho “quốc kế, dân sinh”?
Do vị thế đặc biệt của Thủ đô mà lãnh đạo chủ chốt của Hà Nội cũng là đích đến của những tin đồn ác ý - ông X được cất nhắc không hẳn vì tài năng, đức độ, quá trình cống hiến dài lâu mà còn vì… “yếu tố đồng hương” với yếu nhân (!). Tin đồn này dựa theo nguyên lý “một nửa sự thật” - lấy nửa sự thật vốn là sự trùng hợp ngẫu nhiên để bao trùm lên toàn bộ sự việc, phủ nhận nửa sự thật khách quan khác.
Lực lượng vũ trang thường được các đối tượng chống phá “quan tâm” bởi như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Công an và Quân đội là hai cánh tay của nhân dân, của Đảng, của Chính phủ, của vô sản chuyên chính”.
Những ngày gần đây, các trang mạng xã hội ngoài việc đăng nhan nhản tin đồn hư hư thực thực về mối quan hệ không êm đềm giữa “tay trái” và “tay phải” thì còn đưa ra những tin giả một trăm phần trăm. Chẳng hạn, đó là thông tin về nhân sự lực lượng vũ trang chuyển sang chính quyền một thành phố quan trọng. Mục đích là để kích động sự bức xúc của cư dân mạng về “mô hình quân sự hóa bộ máy dân sự”.
Những thế lực đưa ra thông tin bịa đặt thô thiển nói trên còn khắc họa cái gọi là “căn bệnh gia đình trị” của chế độ theo cách rất ấu trĩ. Đó là bám víu vào sự “trùng tên khác họ” vốn rất thường tình giữa lãnh đạo cấp cao và cán bộ cấp dưới rồi thả trí tưởng tượng về thực trạng gây bức xúc xã hội là “anh lớn” dang tay cho “em nhỏ” đu vào.
Ngay cả những điều phi lý theo suy luận thông thường cũng được tung ra do thiếu “đề tài sáng tác” về cuộc bầu cử. Đó là việc “sắp có đợt đại sáp nhập lần hai với mục tiêu cả nước chỉ còn 19 đơn vị hành chính cấp tỉnh”. Để lấy được sự chấp nhận của một bộ não trưởng thành thì thông tin này phải lách qua một khe rất hẹp của lý trí. Dẫu vậy, vẫn có một bộ phận dân chúng hoang mang, bối rối. Nếu khoét sâu vào cảm xúc của một đám đông dễ dao động thì tin đồn có chất dinh dưỡng để không chết yểu.
Ngày 4/3, ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ), khẳng định: Hiện nay Đảng, Nhà nước không có chủ trương về việc tiếp tục thực hiện sắp xếp, sáp nhập các tỉnh, thành phố và các đơn vị hành chính cấp xã trong cả nước. Trước khi trình Đề án về sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, Đảng ủy Chính phủ đã họp năm lần và đã trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét ba lần.
Tin đồn nhảm, tin giả được cho ra lò tới tấp trước thời điểm 15/3 là bởi các đối tượng thù địch với chế độ cố tình gây nhiễu loạn, làm giảm mối quan tâm của người dân đối với quyền lợi và nghĩa vụ cử tri của mình, hoặc nghĩ tới Ngày Bầu cử theo hướng tiêu cực.
Tin đồn dễ bám rễ khi nó vừa đủ gây tò mò vừa dễ ghi nhớ đối với những người thiếu hiểu biết, ít quan tâm đến thời cuộc. Tin đồn cũng sinh sôi khi nó phù hợp với những cái đầu đầy những thiên kiến tiêu cực - những mặc định mạnh hơn cả bằng chứng bác bỏ đầy sức thuyết phục.
Ý thức đủ sâu, kiến thức đủ rộng, tâm đủ sáng thì chúng ta miễn nhiễm trước những tin đồn nhảm, tin giả. Như những con virus không thể tập hợp với số lượng đủ mạnh để gây bệnh trong một cơ thể khỏe mạnh và có hệ thống miễn dịch tốt.
