Đề xuất này nằm trong dự thảo Thông tư ban hành danh mục thuốc dược liệu, thuốc kết hợp dược chất với dược liệu, thuốc cổ truyền và dược liệu thuộc phạm vi hưởng của người tham gia BHYT, đang lấy ý kiến đến ngày 18/9.
Đây là lần đầu tiên sau 11 năm thuốc y học cổ truyền được đề xuất cập nhật danh mục BHYT.
Việt Nam sở hữu nền y học cổ truyền lâu đời, nhưng tỷ trọng khám chữa bệnh bằng phương pháp này còn thấp. Theo bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế), thuốc chiếm hơn 31% tổng chi quỹ BHYT, nhưng tỷ trọng chi cho thuốc y học cổ truyền chỉ đạt 5,4%.
Bà Trang cho biết thêm mỗi năm cả nước có khoảng 195 triệu lượt khám chữa bệnh BHYT với tổng chi hơn 160.000 tỷ đồng, tuy nhiên, chi cho y học cổ truyền chỉ chiếm khoảng 3,3%.
"Tỷ lệ bao phủ BHYT đã vượt 97% dân số trong quý I/2026, tạo nền tảng tài chính quan trọng để mở rộng tiếp cận y học cổ truyền, đặc biệt tại tuyến xã và y tế cơ sở", người đứng đầu Vụ Bảo hiểm Y tế nói.
Danh mục thuốc y học cổ truyền hiện hành thực hiện theo Thông tư 05/2015, sửa đổi, bổ sung năm 2020, bao gồm 229 thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền và 349 vị thuốc cổ truyền. Dự thảo mới mở rộng đáng kể danh mục này.
Cụ thể, danh mục thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền dự kiến có 358 mục, tăng 129 mục so với hiện hành. Danh mục dược liệu gồm 344 mục, giảm 5 mục so với 349 vị thuốc cổ truyền hiện nay.
Bộ Y tế cũng đề xuất xây dựng riêng danh mục 35 thuốc kết hợp dược chất với dược liệu được Quỹ BHYT chi trả. Các thuốc này có thể được thanh toán với tỷ lệ, phạm vi điều trị và thời gian khác nhau tùy từng loại. Thuốc kết hợp dược chất với dược liệu là loại thuốc có cả thành phần từ y học hiện đại (dược chất) và thành phần từ y học cổ truyền (dược liệu).
Ví dụ, thuốc Ginkgo biloba (bạch quả) được đề xuất thanh toán trong một số trường hợp như đau do viêm động mạch, rối loạn thị giác do bệnh võng mạc tiểu đường, chóng mặt, ù tai, giảm thính lực và một số rối loạn tuần hoàn.
Silymarin, hoạt chất chiết xuất từ cây kế sữa, được đề xuất thanh toán tại cơ sở khám chữa bệnh cấp chuyên sâu và cấp cơ bản. Curcumin, chiết xuất từ nghệ, được thanh toán trong điều trị viêm loét dạ dày, tá tràng không xuất huyết hoặc thủng.
Một số thuốc được quy định chặt chẽ hơn về tỷ lệ và thời gian chi trả. Với Panax notoginseng saponins, nhóm hoạt chất chiết xuất từ tam thất, Quỹ BHYT dự kiến thanh toán 50% tại cơ sở cấp chuyên sâu, cấp cơ bản trong một số trường hợp như đột quỵ giai đoạn cấp, sau chấn thương sọ não hoặc sau phẫu thuật thần kinh.
Dự thảo cũng bổ sung đường dùng "tiêm" trong các quy định thanh toán thuốc BHYT, bao gồm tiêm bắp, dưới da, trong da, tĩnh mạch, truyền tĩnh mạch, tiêm nội khớp, nội nhãn, nội dịch kính, vào các khoang của cơ thể và tiêm vào huyệt.
Thứ trưởng Y tế Vũ Mạnh Hà nhận định, mạng lưới khám chữa bệnh y học cổ truyền thời gian qua tiếp tục được củng cố. Hiện cả nước có 5 bệnh viện y học cổ truyền trực thuộc Bộ và các bộ, ngành; 61 bệnh viện tuyến tỉnh cùng 10 bệnh viện tư nhân. Ông Hà đề nghị ngành y tế đánh giá toàn diện thực trạng khám chữa bệnh BHYT trong lĩnh vực y dược cổ truyền, tiếp tục nâng cao chất lượng chuyên môn, hiệu quả sử dụng Quỹ BHYT. Đồng thời, ngành cần tăng cường kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại nhằm giúp người bệnh tiếp cận dịch vụ an toàn, thuận lợi và hiệu quả hơn.
Ngoài y học cổ truyền, Bộ Y tế cũng dự kiến ban hành danh mục 84 dược phẩm mới do BHYT thanh toán, bao gồm 30 thuốc điều trị ung thư đắt tiền, nhằm giảm gánh nặng tài chính cho bệnh nhân.
