Đó là ý kiến phát biểu của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà tại phiên họp thứ 50 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 16/10 khi xem xét, thông qua Nghị quyết hướng dẫn việc xác định dự kiến cơ cấu, thành phần và phân bổ số lượng người được giới thiệu ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031; Xem xét, thông qua Nghị quyết quy định số lượng Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Phó Trưởng Ban của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã và việc bố trí đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã hoạt động chuyên trách.
Theo đó, người được giới thiệu ứng cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 phải bảo đảm cơ cấu hợp lý số đại biểu là người đang công tác trong các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân, cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế trên địa bàn...
Đồng thời, người ứng cử đại biểu là phụ nữ bảo đảm đạt tỷ lệ ít nhất 35% trong danh sách chính thức những người ứng cử ở từng cấp; phấn đấu tỷ lệ trúng cử khoảng 30% tổng số đại biểu HĐND ở từng cấp. Người ứng cử đại biểu là người ngoài Đảng phấn đấu đạt tỷ lệ không dưới 10% trong danh sách chính thức những người được giới thiệu ứng cử ở từng cấp; người ứng cử là đại biểu trẻ tuổi phấn đấu đạt tỷ lệ không dưới 15%; đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2021 - 2026 tái cử phấn đấu đạt tỷ lệ không dưới 30%...
Nghị quyết quy định thành phố hình thành sau hợp nhất, sáp nhập từ 3 đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp tỉnh có không quá 4 Phó Chủ tịch HĐND; thành phố hình thành sau hợp nhất, sáp nhập từ 2 ĐVHC cấp tỉnh có không quá 3 Phó Chủ tịch HĐND; tỉnh hình thành sau hợp nhất, sáp nhập có không quá 3 Phó Chủ tịch HĐND; tỉnh, thành phố không thực hiện hợp nhất, sáp nhập có không quá 2 Phó Chủ tịch HĐND.
Về số lượng Phó Trưởng Ban của HĐND, tỉnh, thành phố hình thành sau hợp nhất, sáp nhập từ 3 ĐVHC cấp tỉnh có không quá 4 Phó Trưởng ban; tỉnh, thành phố hình thành sau hợp nhất, sáp nhập từ 2 ĐVHC cấp tỉnh có không quá 3 Phó Trưởng ban.
Trường hợp Ban Dân tộc được thành lập trên cơ sở Ban Dân tộc đã có của 3 tỉnh, thành phố trước đó hợp nhất, sáp nhập thì có không quá 4 Phó Trưởng Ban. Trường hợp Ban Dân tộc được thành lập trên cơ sở Ban Dân tộc đã có của 2 tỉnh, thành phố trước hợp nhất, sáp nhập thì có không quá 3 Phó Trưởng ban. Trường hợp Ban Dân tộc được thành lập trên cơ sở Ban Dân tộc đã có của 1 tỉnh, thành phố trước khi hợp nhất, sáp nhập thì có không quá 2 Phó Trưởng ban.
Tỉnh, thành phố không thực hiện hợp nhất, sáp nhập thì mỗi Ban của HĐND cấp tỉnh có không quá 2 Phó Trưởng ban.
Nghị quyết cũng quy định HĐND cấp xã có 1 Phó Chủ tịch HĐND. Mỗi Ban của HĐND cấp xã được tính bình quân 2 Phó Trưởng ban. Căn cứ quy mô diện tích tự nhiên, dân số, phân loại ĐVHC, phân loại đô thị, quy mô kinh tế, tình hình thực tiễn của địa phương và định hướng của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, thành ủy, Thường trực HĐND cấp tỉnh quyết định cụ thể số lượng Phó Trưởng ban của HĐND ở từng đơn vị hành chính cấp xã bảo đảm tổng số lượng Phó Trưởng ban của HĐND cấp xã của tỉnh, thành phố không vượt quá tổng số lượng tính theo khung bình quân...
Phát biểu tại phiên họp trước khi biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nêu băn khoăn khi tính toán các vị trí chức danh lãnh đạo, đặc biệt vừa qua đã xây dựng xong danh mục vị trí việc làm của cấp xã. Qua đó xác định khoảng 40 vị trí việc làm có tính chất danh mục, rất chi tiết. Tương ứng với vị trí việc làm này, xã tối thiểu có khoảng 40 người (đối với những xã đơn lập, không có sự sáp nhập trước đó). Nhưng sau này phải tính toán theo quy mô dân số, diện tích tự nhiên, quy mô kinh tế các yếu tố đặc thù.
Cũng theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, thống kê ở cấp xã hiện nay trung bình có khoảng 30,5 chức danh lãnh đạo, như vậy là rất lớn. Do vậy phải thực hiện phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của địa phương để phù hợp với từng ĐVHC, nếu không sau này số lượng lãnh đạo ở các xã cũng có sự "quan ngại".
"Về số lượng các Phó Trưởng ban của HĐND cấp xã, dự kiến có 2 đại biểu HĐND chuyên trách là Phó Trưởng ban, dẫn đến số lượng cấp phó đội lên rất lớn. Vì thế, phải tính trong tổng thể, có những nơi có thể chỉ cần 1 Phó Trưởng ban chuyên trách, 1 Phó Trưởng ban kiêm nhiệm. Những nội dung này cũng sẽ được đưa vào nghị quyết, căn cứ vào tình hình thực tiễn để triển khai, vừa đảm bảo tinh gọn, vừa đạt được số lượng lãnh đạo hợp lý", Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà thông tin thêm.
Kết thúc phiên họp, 100% Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt đã biểu quyết thông qua dự thảo nghị quyết.
