Thời gian qua, ngành thuế nói chung và Thuế Lào Cai nói riêng đã có nhiều nỗ lực triển khai thực hiện, trong đó đặc biệt chú trọng đến công tác tuyên truyền, tư vấn và hướng dẫn, qua đó giúp tiểu thương hiểu rõ lợi ích của việc thực hạch toán, kê khai thuế.
Tuy nhiên, sau 6 tháng triển khai, mặc dù chính sách mới đã được đại bộ phận tiểu thương áp dụng và thực hiện, nhưng vẫn không ít người kinh doanh còn lúng túng.
Những khó khăn xuất phát từ nhiều nguyên nhân, chủ yếu là sự thay đổi thói quen và năng lực thích ứng với công nghệ của một bộ phận người kinh doanh.
Những rào cản từ sự quen thuộc và công nghệ
Với nhiều tiểu thương, việc chuyển đổi từ hình thức nộp thuế khoán sang tự kê khai là sự thay đổi rất lớn. Bà Nguyễn Thị Hải - một tiểu thương kinh doanh tạp hóa trên đường Hòa Bình, phường Yên Bái chia sẻ: "Mấy chục năm qua, tôi đã quá quen với thuế khoán. Giờ phải sử dụng phần mềm mới và thao tác trên các thiết bị điện tử khiến tôi rất ngại".
Không chỉ là ngại thay đổi, việc thao tác trên các thiết bị điện tử cũng là thách thức không nhỏ, đặc biệt với những người cao tuổi. Ông Hoàng Văn Khánh - chủ cửa hàng sắt tại xã Hưng Khánh bày tỏ: "Đối với những người cao tuổi như tôi, việc thao tác trên màn hình điện tử gặp nhiều khó khăn. Tôi thường xuyên phải nhờ cán bộ thuế hỗ trợ".
Khó khăn này càng rõ nét hơn ở các khu vực vùng sâu, vùng xa. Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo Thuế cơ sở 4, Thuế tỉnh Lào Cai cho biết: "Thuế cơ sở 4 phụ trách khu vực Bắc Hà, Si Ma Cai cũ, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, do đó, việc hạch toán tài chính, lập sổ sách, sử dụng máy tính hay điện thoại thông minh để kê khai thuế với bà con là rất khó" .
Nỗi lo "sợ sai" và những tình huống thực tế phát sinh
Từ những ý kiến trên cho thấy, nỗ lực của ngành thuế trong tuyên truyền, hướng dẫn chính sách mới là không nhỏ; ý thức chấp hành nghĩa vụ thuế của bà con tiểu thương là rất cao. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất lại là các trường hợp người kinh doanh tuổi đã cao, sống ở vùng sâu, vùng xa với khả năng sử dụng thiết bị thông minh hạn chế.
Bên cạnh đó là những hạn chế về mặt thời gian (bà con kinh doanh tại chợ thường rất tất bật bán hàng, không có thời gian cho việc ghi chép sổ sách); quá trình kinh doanh có nhiều tình huống phát sinh khiến người bán lúng túng, như trường hợp hàng hóa bị trả lại hay đổi trả sau khi đã xuất hóa đơn...
Có lẽ, chính vì những khó khăn, lúng túng đó mà rất nhiều người sợ sai trong quá trình áp dụng. Cô Trần Kim Thoa - một tiểu thương ở phường Yên Bái bộc bạch: "Vừa giới thiệu sản phẩm, trả lời khách hàng, vừa in hóa đơn, thanh toán khiến tôi rất lo thực hiện sai. Đặc biệt, khi thực hiện sai sẽ bị cơ quan chức năng xử lý, vừa xấu hổ với bà con, vừa ảnh hưởng đến uy tín đảng viên và danh hiệu "Gia đình văn hóa" mà tôi gây dựng nhiều năm qua.
Nỗi sợ sai không chỉ xuất hiện ở những người lớn tuổi hay kinh doanh nhỏ lẻ, mà còn ở những người trẻ, kinh doanh quy mô lớn hơn. Chị Dung - chủ nhà hàng dê Tây Bắc, phường Âu Lâu cho biết: Đầu vào của dịch vụ ăn uống rất đa dạng; hàng công nghệ phẩm có đủ hóa đơn chứng từ thì không sao, nhưng các mặt hàng nhập lẻ như các loại rau gia vị mua mua tại chợ đêm sẽ rất khó khăn trong việc lấy thông tin để lập bảng kê cho đúng.
Đây là một thực tế rất đáng suy ngẫm, cho thấy việc áp dụng chính sách cần linh hoạt và sát với thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
Trước những phản ánh này, mới đây, trên các diễn đàn đã xuất hiện nhiều ý kiến cho rằng cần xem xét việc áp dụng thuế khoán đối với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1,5 tỷ đồng/năm. Tuy nhiên, ý kiến này không được nhiều chuyên gia đồng tình vì nó đi ngược chủ trương đổi mới công tác quản lý thuế. Tại cuộc họp báo thường kỳ do Bộ Tài chính tổ chức, đại diện Cục Thuế khẳng định: "Ngành thuế luôn lắng nghe ý kiến của người dân, các hiệp hội và chuyên gia, từ đó tổng hợp, phân tích, đánh giá, từng bước hoàn thiện chính sách thuế".
Tiếp tục đồng hành với người nộp thuế
Những hạn chế, tồn tại phát sinh trong thời gian qua chỉ là số nhỏ; Thuế Lào Cai sẽ luôn đồng hành với người nộp thuế. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bà con để giải quyết kịp thời khó khăn, vướng mắc.
Mặc dù còn nhiều bỡ ngỡ và lo lắng, nhưng với sự chủ động vào cuộc của ngành thuế, cùng với quyết tâm của chính quyền địa phương và sự hỗ trợ từ các nhà mạng, ngân hàng, việc chuyển đổi sang mô hình kê khai thuế chắc chắn sẽ dần đi vào nề nếp. Đây là bước đi cần thiết để hướng tới một môi trường kinh doanh minh bạch và hiện đại hơn.
