Xác định xây dựng cuộc sống khu vực biên giới ngày càng ấm no, hạnh phúc là nhiệm vụ quan trọng và thường xuyên, Đồn Biên phòng Si Ma Cai đã khảo sát điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, vùng chăn thả, nguồn thức ăn tự nhiên và nhu cầu thị trường. Qua đó xác định dê là vật nuôi phù hợp, đặc biệt tại các thôn giáp biên giới có địa hình thấp hơn, khí hậu ấm hơn và diện tích chăn thả rộng.
Năm 2022, Đồn Biên phòng Si Ma Cai đã hỗ trợ 6 con dê giống cho 2 hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn ở địa phương. Trong quá trình triển khai, đơn vị thường xuyên cử cán bộ hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh, xây dựng chuồng trại, trồng và dự trữ thức ăn cho mùa đông.
Hiện, đàn dê sinh trưởng, phát triển tốt, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Năm 2025, đơn vị tiếp tục nhân rộng mô hình, hỗ trợ thêm 6 cặp dê sinh sản cho 6 hộ gia đình khác tại các thôn giáp biên. Đồng thời, đơn vị triển khai mô hình nuôi dê tập trung tại Trạm Biên phòng Hóa Chư Phùng với 45 con. Đây cũng là điểm thực tế để người dân tham quan, học tập, góp phần thay đổi nhận thức, phương thức sản xuất.
Bên cạnh mô hình nuôi dê, Đồn Biên phòng Si Ma Cai cũng triển khai mô hình nuôi lợn đen bản địa. Đơn vị đã phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền, hướng dẫn Nhân dân chuyển từ chăn nuôi thả rông sang nuôi bán chăn thả, chú trọng công tác vệ sinh chuồng trại, phòng chống dịch bệnh, từng bước nâng cao hiệu quả kinh tế hộ gia đình. Trong những năm qua, đơn vị đã hỗ trợ được 12 con lợn giống cho các hộ gia đình trên địa bàn xã Si Ma Cai.
Tại Đồn Biên phòng A Mú Sung, công tác nâng cao trình độ dân trí cho người dân luôn được đơn vị đặc biệt quan tâm. Đồn đã phối hợp với Trường Phổ thông Dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Nậm Chạc, xã A Mú Sung mở 3 lớp xóa mù chữ cho người dân địa phương. Đồng thời, cử cán bộ trực tiếp xuống địa bàn phối hợp cùng địa phương tiến hành khảo sát, rà soát và lập danh sách những người dân chưa biết chữ hoặc đã quên chữ do bỏ học từ lâu để tổ chức các lớp xóa mù chữ và lớp học sau biết chữ. Trong quá trình khảo sát, cán bộ đơn vị tuyên truyền về ý nghĩa và lợi ích của việc học chữ, biết chữ đến từng người dân để bà con đăng ký học.
Thiếu tá Đinh Thái Đạt, Nhân viên Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng A Mú Sung cho biết: Để duy trì sĩ số lớp học, cán bộ đơn vị thường xuyên đến từng gia đình học viên để hỗ trợ công việc hằng ngày. Qua đó hướng dẫn, giúp người dân sắp xếp thời gian hợp lý để tham gia học tập đầy đủ, đồng thời tạo được không khí gần gũi, cởi mở giúp học viên dễ tiếp thu kiến thức.
Ngoài việc dạy theo chương trình, tại các lớp xóa mù chữ, cán bộ Đồn Biên phòng A Mú Sung thường xuyên lồng ghép tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới. Từ đó góp phần nâng cao nhận thức, vận động người dân đoàn kết giữ gìn an ninh thôn bản, quan tâm cho con em học hành, không tảo hôn, đồng thời hỗ trợ, giúp đỡ nhau phát triển kinh tế. Nhờ sự tận tâm của cán bộ đồn biên phòng và các giáo viên địa phương, sau khi kết thúc chương trình học, 100% học viên của 3 lớp xóa mù đều biết chữ, biết nhắn tin điện thoại và biết thực hiện các phép tính cơ bản.
Hiện nay, khu vực biên giới của tỉnh có 9 xã, phường, với 79 thôn, tổ dân phố giáp biên. Đại tá Trần Quang Tùng - Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh cho biết: Bám sát nội dung chỉ đạo của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Lào Cai, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã quán triệt, xây dựng, ban hành Nghị quyết số 02-NQ/ĐU về việc Bộ đội Biên phòng tham gia chương trình phát triển kinh tế - xã hội ở các xã, phường biên giới.
Trên cơ sở nghị quyết, kế hoạch của Đảng ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, cấp ủy, chỉ huy các đơn vị xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai thực hiện sát với thực tế, nhu cầu của từng địa bàn. Nhờ đó, các phong trào, mô hình, chương trình đã được quán triệt, triển khai sâu rộng trong bộ đội biên phòng tỉnh và trên các xã, phường biên giới với nhiều hình thức phong phú, phù hợp với khả năng, tình hình thực tiễn của địa phương.
Đặc biệt, phong trào “Bộ đội Biên phòng chung sức xây dựng nông thôn mới” được các đơn vị phối hợp thực hiện hiệu quả, huy động trên 10.100 ngày công để tu sửa, làm đường giao thông, kênh mương thủy lợi; xây dựng, sửa chữa hàng trăm căn nhà cho người dân.
Để góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân các dân tộc trên địa bàn khu vực biên giới, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đã xây dựng, nhân rộng và triển khai được 27 mô hình ở các lĩnh vực. Trong đó, nổi bật là việc các đồn biên phòng đã và đang nhận đỡ đầu 58 học sinh có hoàn cảnh khó khăn thông qua chương trình “Mẹ đỡ đầu”.
Hiện nay, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh và các đơn vị đang hỗ trợ 142 học sinh trong chương trình “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi đồn Biên phòng” và Dự án “Cán bộ, chiến sỹ quân đội nâng bước em tới trường”, giai đoạn 2021 - 2025. Vào các dịp lễ, Tết, Bộ đội Biên phòng Lào Cai đều đến thăm, chúc Tết và tặng quà cấp ủy, chính quyền các địa phương, các hộ gia đình chính sách, người có công và hộ dân có hoàn cảnh khó khăn tại khu vực biên giới, với trị giá trên 12,8 tỷ đồng...
Chú trọng công tác tổ chức và phát triển đảng ở cơ sở, việc cử cán bộ, đảng viên tham gia cấp ủy cấp xã, sinh hoạt tại các chi bộ thôn, bản biên giới và trực tiếp phụ trách các hộ gia đình đã góp phần quan trọng giúp lực lượng Bộ đội Biên phòng Lào Cai cùng địa phương xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, giữ vững an ninh địa bàn. Từ đó, đơn vị đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương củng cố 826 tổ chức đảng, đồng thời kết nạp 987 quần chúng ưu tú vào Đảng.
Có thể khẳng định rằng, các chương trình, mô hình, phong trào do Bộ đội Biên phòng tỉnh triển khai tại khu vực biên giới thời gian qua đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo, thực hiện hiệu quả các chính sách xã hội, đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm của lực lượng trong việc đồng hành cùng địa phương xây dựng khu vực biên giới ngày càng vững mạnh, toàn diện.
