Thay mặt Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký Kết luận số 96-KL/TW về định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Tại phiên họp ngày 28/8/2026, sau khi xem xét Tờ trình số 46-TTr/ĐUQH ngày 12/8/2026 của Đảng ủy Quốc hội về Đề án “Định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI”, Bộ Chính trị cơ bản thống nhất chủ trương thông qua các nội dung của Đề án và nhấn mạnh nhiều nhiệm vụ trọng tâm.
Nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội
Theo Kết luận, mục tiêu của hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI là góp phần thúc đẩy phát triển, nâng cao hiệu lực quản trị và kiểm soát quyền lực; tháo gỡ các “điểm nghẽn”, “nút thắt” về thể chế, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật. Hoạt động giám sát cũng nhằm phòng ngừa, cảnh báo sớm các rủi ro và thúc đẩy hành động; bảo đảm đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được thực hiện đồng bộ, thống nhất, minh bạch và hiệu quả.
Bộ Chính trị yêu cầu hoạt động giám sát gắn với các định hướng phát triển đất nước, nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược được đề ra tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cùng các nghị quyết chiến lược, trụ cột của Trung ương, Bộ Chính trị. Trọng tâm là nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả.
Hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI tập trung vào việc hoàn thiện thể chế, pháp luật; bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng, yêu cầu phát triển đất nước và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Quốc hội sẽ giám sát tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, việc phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực; góp phần hoàn thiện và vận hành hiệu quả chính quyền Trung ương và địa phương, nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Một định hướng quan trọng khác là giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật nhằm nâng cao hiệu lực quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển, thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững. Hoạt động giám sát cũng tập trung vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; phát triển văn hóa, con người và xây dựng nền giáo dục hiện đại.
Cùng với đó là các lĩnh vực phát triển xã hội bền vững, bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức; quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu. Giám sát việc bảo đảm quốc phòng, an ninh; xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đồng thời mở rộng đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả.
Giám sát chính quyền 2 cấp, phân cấp và tài sản công
Trong những năm đầu nhiệm kỳ khóa XVI, Quốc hội được định hướng tập trung rà soát kết quả giám sát của nhiệm kỳ khóa XV, xác định những nội dung cần tiếp tục theo dõi, đôn đốc hoặc giám sát lại. Trọng tâm là giám sát việc thể chế hóa và triển khai các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước có tính chiến lược, liên ngành, tác động trực tiếp đến sự phát triển đất nước và đời sống Nhân dân.
Đáng chú ý, Bộ Chính trị xác định các nội dung cần tập trung gồm tổ chức và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực nhà nước. Việc quản lý, sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cũng được đặt trong diện trọng tâm, nhất là cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài gắn với năng lực thực thi của đội ngũ ở cấp xã.
Bên cạnh đó là giám sát việc quản lý, sử dụng tài sản công sau sắp xếp; triển khai chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát triển kinh tế và thực hiện các công trình, dự án quan trọng quốc gia.
Trong những năm tiếp theo của nhiệm kỳ, căn cứ định hướng trọng tâm và yêu cầu thực tiễn, Quốc hội tập trung giám sát những vấn đề lớn, có tác động sâu rộng; các vấn đề mới phát sinh; những lĩnh vực còn nhiều hạn chế, vướng mắc, bất cập trong tổ chức thi hành chính sách, pháp luật. Việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị sau giám sát sẽ được tăng cường.
Bộ Chính trị yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động giám sát của Quốc hội khóa XVI, coi trọng giám sát chủ động, thường xuyên, bám sát thực tiễn và dựa trên dữ liệu. Trọng tâm giám sát được chuyển theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm; từ giám sát nhằm phát hiện và xử lý vi phạm sang giám sát nhằm cảnh báo, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, nâng cao trách nhiệm giải trình và hiệu quả thi hành pháp luật.
Hoạt động giám sát phải gắn chặt với công tác xây dựng pháp luật, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, kiểm soát quyền lực nhà nước và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.
Rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn
Bộ Chính trị yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động giám sát, bảo đảm tuân thủ pháp luật và không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát.
Các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát phải bám sát chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước; có tính khả thi, rõ việc, rõ chủ thể, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả. Kết quả thực hiện nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát được xác định là một trong những căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức đảng, đảng viên, cơ quan, tổ chức, đơn vị.
Đồng thời, Bộ Chính trị yêu cầu xem xét trách nhiệm, xử lý nghiêm các trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu.
Kết luận yêu cầu tăng cường phối hợp, chia sẻ dữ liệu, gắn kết giữa hoạt động giám sát của Quốc hội với kiểm tra, giám sát của Đảng; giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể Trung ương.
Hoạt động giám sát cũng cần gắn với công tác thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án và giám sát của Hội đồng nhân dân, qua đó tránh chồng chéo, bảo đảm đồng bộ trong kiểm soát quyền lực và thúc đẩy thực thi pháp luật.
Bộ Chính trị yêu cầu huy động sự tham gia rộng rãi của chuyên gia, nhà khoa học và các nguồn lực tư vấn độc lập phục vụ hoạt động giám sát. Cùng với đó, tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội và bộ máy giúp việc; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động giám sát.
Cuối nhiệm kỳ, Quốc hội tập trung giám sát việc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, nhất là những nội dung chuyển biến chậm, chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ. Đồng thời, tổng kết, đánh giá kết quả và tác động của hoạt động giám sát đối với việc hoàn thiện chính sách, pháp luật; quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, địa phương; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, làm cơ sở xây dựng định hướng giám sát cho nhiệm kỳ tiếp theo.
Đảng ủy Quốc hội được giao chủ trì, phối hợp với Ban Nội chính Trung ương và các cơ quan liên quan theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, sơ kết, tổng kết việc thực hiện Kết luận 96-KL/TW và báo cáo Bộ Chính trị theo quy định.
