Bảo tồn và phát huy di sản: Cần hành lang pháp lý chặt chẽ

Luật Di sản văn hóa được ban hành từ năm 2001, sau đó đã có một số lần được sửa đổi bổ sung nhưng vẫn có không ít di sản đang bị xâm hại. Công tác bảo tồn, phát huy còn gặp khó khăn, nhiều nội dung của Luật chưa bám sát thực tế. Dự thảo Luật Di sản sửa đổi đang được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục lấy ý kiến để trình Quốc hội được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý chặt chẽ hơn để bảo vệ di sản.

Khu di sản Hoàng thành Thăng Long.

Khu di sản Hoàng thành Thăng Long.

Những cảnh báo từ thực tế

Gần đây, dư luận xôn xao trước việc vùng đệm Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long (thuộc phường Quang Hanh, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh) bị san lấp để thi công một khu đô thị làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái của vịnh Hạ Long. Đơn vị thi công sau đó bị xử phạt vi phạm hành chính 125 triệu đồng, nhưng những hình ảnh đổ đất lấn vịnh cũng dấy lên những lo ngại về môi trường sinh thái của di sản thiên nhiên thế giới.

Không chỉ riêng di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long, thời gian qua, nhiều di sản văn hóa của Việt Nam “kêu cứu” vì xuống cấp, việc trùng tu, tôn tạo không đúng cách, đúng quy định. Gần đây, Di tích lịch sử quốc gia về nghệ thuật điêu khắc đá núi Nhồi (Thanh Hóa) bị xâm hại khi các tấm bia đá khắc thơ, văn, hình tượng người bị tô nhiều màu sơn, làm biến đổi nguyên trạng ban đầu của di tích. Hay như di tích quốc gia đình Hội Thống (huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh) xuống cấp từ lâu, chưa được quan tâm nâng cấp, trùng tu đúng mức…

Ở lĩnh vực di sản tư liệu, Việt Nam đã có 7 di sản tư liệu được Chương trình Ký ức thế giới của UNESCO ghi danh, gồm 3 di sản tư liệu thế giới, 4 di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Qua 15 năm là quốc gia thành viên tham gia chương trình nhưng ở trong nước, di sản tư liệu vẫn chưa có hành lang pháp lý để bảo vệ và phát huy giá trị.

Trong khi đó, việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể cũng còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là chính sách nghệ nhân và truyền dạy để bảo tồn.

Cần bổ sung nội dung mới vào Luật Di sản

Tính đến năm 2020, Việt Nam có hơn 41.000 di tích, thắng cảnh, trong đó có hơn 4.000 di tích được xếp hạng di tích quốc gia và hơn 9.000 di tích được xếp hạng cấp tỉnh. Với hàng chục nghìn di tích đã được xếp hạng, nhiều vấn đề phát sinh như: Xuống cấp, mất cắp, sơn vẽ không phù hợp lên công trình…

Trước nhiều vấn đề cấp thiết trong bảo vệ di sản cần phải bổ sung vào Luật Di sản sửa đổi, ngày 13-11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Hội nghị, hội thảo xin ý kiến góp ý Hồ sơ Dự án Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) thu hút sự tham gia của hơn 600 đại biểu tham gia đóng góp ý kiến. Nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung đã được đưa ra bàn thảo. Đây là lần thứ ba Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức lấy ý kiến đóng góp xây dựng Luật trên quy mô lớn trên tinh thần bảo đảm có được chính sách phù hợp nhất với thực tiễn.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương cho biết, từ năm 2023, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chủ động phối hợp xây dựng Dự án Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) nhằm thể chế hóa tinh thần của Hiến pháp năm 2013 về bảo đảm “quyền hưởng thụ và tiếp cận các giá trị văn hóa, tham gia vào đời sống văn hóa, sử dụng các cơ sở văn hóa”.

Theo đó, Dự thảo Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) gồm 10 chương, 154 điều, sửa đổi nhiều điều chưa phù hợp và bổ sung những nội dung mới. Nổi bật trong dự thảo Luật Di sản sửa đổi là sẽ có nội dung liên quan đến bảo vệ, phát huy giá trị di sản tư liệu; hợp tác quốc tế về di sản văn hóa; những quy định về khuyến khích tư nhân tham gia bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa, mua cổ vật từ nước ngoài hiến tặng cho Nhà nước. Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung quy định khu vực đô thị mang những giá trị tiêu biểu đặc trưng về các khía cạnh lịch sử, văn hóa, nghệ thuật đối với dân cư địa phương, quốc gia.

Cục trưởng Cục Di sản văn hóa Lê Thị Thu Hiền cho biết, những nội dung mới được đưa vào dự thảo Luật Di sản sửa đổi lần này sẽ bổ sung nhiều nội dung để công tác bảo tồn di sản được chặt chẽ và bám sát thực tiễn đời sống. Còn Tiến sĩ Nguyễn Thị Minh Lý, Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam thông tin, dự thảo Luật Di sản sửa đổi lần này đã đưa vào nhiều nội dung mới nhằm tạo hành lang pháp lý kín kẽ, đầy đủ để công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản được thực hiện tốt hơn.

Dự thảo Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ hoàn thiện, bổ sung nhiều nội dung quan trọng để công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản được bảo đảm. Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương khẳng định, Bộ tiếp tục lấy ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia, từng bước hoàn thiện quy định của Dự thảo Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) trình Quốc hội thời gian tới.

Báo Hànộimới

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khát vọng giữ gìn bản sắc

Khát vọng giữ gìn bản sắc

Trên địa bàn xã Hợp Thành có nhiều dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào Tày cư trú lâu đời tại các thôn Tượng 1, Tượng 3, Cáng 1, Cáng 2… Thời gian qua, UBND xã đã tuyên truyền, vận động các nghệ nhân và những người tâm huyết với văn hóa, văn nghệ thành lập Câu lạc bộ Bản sắc văn hóa dân tộc Tày xã Hợp Thành, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của dân tộc.

Nét đẹp áo dài ngày xuân

Nét đẹp áo dài ngày xuân

Những ngày Tết, trên khắp các nẻo đường du xuân, trong không gian linh thiêng của đền chùa hay giữa nhịp sống rộn ràng nơi phố thị, chúng ta đều dễ dàng bắt gặp những tà áo dài truyền thống mềm mại, duyên dáng. Không chỉ tôn vinh vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam, áo dài còn góp phần gìn giữ giá trị văn hóa, làm đẹp cho ngày xuân.

Ngựa trong nhạc Việt

Ngựa trong nhạc Việt

Từ tân nhạc tiền chiến đến nhạc trẻ, từ khúc hùng ca, tình ca đến thiếu nhi, hình tượng ngựa đã rong ruổi qua nhiều thế hệ sáng tác, trở thành biểu tượng đa nghĩa về tự do, thân phận và khát vọng trong âm nhạc Việt Nam.

Linh vật ngựa trong văn hóa Việt - biểu tượng của sức mạnh ý chí bền bỉ và thành công

Linh vật ngựa trong văn hóa Việt - biểu tượng của sức mạnh ý chí bền bỉ và thành công

Trong văn hóa và tâm thức người Việt, ngựa được coi là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung thành, ý chí bền bỉ và tinh thần tiến bước không ngừng. Ngựa không chỉ đại diện cho chuyển động, mà còn hàm chứa niềm tin rằng mọi thành tựu đều bắt đầu từ sự dấn thân và được khẳng định qua thử thách.

Đi lễ đầu năm

Đi lễ đầu năm

Đã thành thông lệ, vào ngày đầu tiên của năm mới, người dân từ khắp nơi lại nô nức đổ về Đền Thượng - Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia trên địa bàn phường Lào Cai để cầu bình an, hướng lòng mình đến những điều thiện lành.

Độc đáo trang phục người Xá Phó ở Lào Cai

Độc đáo trang phục người Xá Phó ở Lào Cai

Cộng đồng người Xá Phó (một nhóm thuộc dân tộc Phù Lá) sinh sống ở những vùng núi cao như xã Mường Bo (tỉnh Lào Cai). Đến nay, người Xá Phó vẫn còn gìn giữ được nét đẹp trong trang phục truyền thống, tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo.

"Gánh” lộc trời sáng mùng Một

"Gánh” lộc trời sáng mùng Một

Tết cổ truyền của người Khơ Mú được gọi là “Mạ chiêngz” với nhiều phong tục, tập quán riêng biệt làm nên bản sắc độc đáo của dân tộc này. Những phong tục, tập quán của người Khơ Mú mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, được người dân gìn giữ và bảo tồn, trong đó tục lấy nước đầu năm mới là một tục lệ đặc sắc có từ lâu đời.

Sẵn sàng cho Lễ hội Đền Ken năm 2026

Sẵn sàng cho Lễ hội Đền Ken năm 2026

Trong không khí những ngày đầu xuân Bính Ngọ, xã Chiềng Ken đang khẩn trương hoàn tất các phần việc phục vụ tổ chức Lễ hội Đền Ken năm 2026. Công tác chuẩn bị được triển khai đồng bộ từ hạ tầng, nội dung chương trình đến phương án đảm bảo an ninh, trật tự.

Xu hướng lì xì online ngày Tết

Xu hướng lì xì online ngày Tết

Giữa nhịp sống hiện đại và làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ, phong tục lì xì đầu năm - nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt đang khoác lên mình “chiếc áo mới”. Lì xì online dần trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người dân Lào Cai, đặc biệt là giới trẻ.

Độc đáo phong tục Tết của người Dao tuyển

Độc đáo phong tục Tết của người Dao tuyển

Người Dao tuyển sinh sống ở các xã Bát Xát, Bảo Thắng, Bảo Yên, Mường Khương, Bắc Hà và phường Lào Cai. Đồng bào có nghi lễ đón Tết độc đáo và các sinh hoạt văn hóa dân gian giàu tính nghệ thuật, nhân văn và tính giáo dục.

"Dán giấy đỏ" - Dấu ấn tâm linh của người Mông

"Dán giấy đỏ" - Dấu ấn tâm linh của người Mông

Trong kho tàng văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mông có những phong tục được gìn giữ qua nhiều thế hệ như “sợi dây” bền chặt kết nối con người với tổ tiên và thế giới tâm linh. Trong đó, tục dán giấy đỏ vào dịp Tết cổ truyền là nghi lễ mang ý nghĩa thiêng liêng, gửi gắm ước vọng về năm mới bình an, may mắn và đủ đầy.

Xách nước rước may vào nhà

Xách nước rước may vào nhà

Giao thừa Tết Bính Ngọ 2026... khi đất trời giao hòa trong vũ điệu mùa xuân, khi pháo hoa bừng sáng góc phố, thắp lên niềm hân hoan trên khắp mọi miền Tổ quốc, ở cao nguyên trắng Bắc Hà, mùa xuân mới cũng dịu dàng gõ cửa từng nếp nhà.

Lì xì Tết - Giữ hồn xưa trong nhịp sống nay

Lì xì Tết - Giữ hồn xưa trong nhịp sống nay

Mỗi độ xuân về, khi không khí đoàn viên lan tỏa trong từng mái nhà, những phong bao lì xì đỏ thắm lại được nâng niu trao tay như một nét văn hóa thân thương. Đó không chỉ là món quà đầu năm, mà còn là lời chúc bình an, là cách các thế hệ trong gia đình gửi gắm yêu thương và tiếp nối những giá trị truyền thống bền lâu.

Cam Đường- Bật sức trẻ chào năm mới

Cam Đường - sức trẻ chào năm mới

Một sức trẻ ngập tràn trong mùa xuân hy vọng, thông điệp đã được gửi gắm trong chương trình Cam Đường Countdown party 2026, diễn ra tại quảng trường phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai.

Sắc xuân Mường Lò

Sắc xuân Mường Lò

Mường Lò - nơi người Thái đã cư trú từ bao đời, mỗi độ xuân về, trong sắc hoa đào mận bung nở, lại bừng lên một sắc xuân rất riêng.

fb yt zl tw