Xem xét, cho ý kiến 23 dự án luật, nghị quyết
Công tác lập pháp là nhiệm vụ trọng tâm với thời lượng lớn nhất tại phiên họp này. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến đối với 23 dự án luật, nghị quyết; trong đó có nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến những lĩnh vực then chốt như: Hoàn thiện các chính sách thuế, tổ chức bộ máy, quyền con người, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia… Các dự án Luật đã thể hiện rõ tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, chỉ quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền Quốc hội, quy định nguyên tắc quản lý.
Đáng chú ý, dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi) quy định các nguyên tắc về mô hình hoạt động, kinh tế báo chí, mở rộng không gian hoạt động của báo chí để phát triển báo chí trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu thông tin, tuyên truyền trong kỷ nguyên mới.
Theo đó, dự thảo Luật bổ sung quy định: Cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện là cơ quan báo chí có nhiều loại hình báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc; có cơ chế đặc thù về tài chính theo quy định của Chính phủ. Việc hoạt động Cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện phải phù hợp với Quy hoạch phát triển mạng lưới cơ sở báo chí, phát thanh, truyền hình, thông tin điện tử, cơ sở xuất bản được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Cơ quan báo và phát thanh, truyền hình địa phương là cơ quan báo chí thuộc Tỉnh ủy, Thành ủy, có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí.
Thẩm tra sơ bộ, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng, quy định này cho thấy tư duy quản lý nhà nước đã có bước tiếp cận với xu thế tích hợp truyền thông, báo chí trên nền tảng công nghệ hiện đại, trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh thông tin ngày càng cao. Nhấn mạnh đây là điểm mới thể hiện tư duy tiếp cận với xu hướng hội tụ báo chí, truyền thông công nghệ trong thời đại số, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu làm rõ tiêu chí xác định Cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện, quy mô, cơ cấu tổ chức, phạm vi hoạt động, cơ chế tài chính và nhân sự, xem xét mối quan hệ giữa mô hình này và quy hoạch phát triển mạng lưới cơ sở báo chí sau năm 2025, bảo đảm tính kế thừa, đồng bộ, không tạo cơ chế đặc quyền hay trùng lặp chức năng, nhiệm vụ giữa các cơ quan báo chí.
Một trong những dự Luật được nhân dân rất quan tâm là dự án Luật Xây dựng (sửa đổi) với những đổi mới liên quan đến việc cấp phép xây dựng; trong đó có chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm nhằm giúp giảm thời gian cấp phép xuống còn 10 - 15 ngày so với hiện nay. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ hơn các yêu cầu về an toàn phòng cháy, chữa cháy, môi trường, hiệu quả kinh tế trong quản lý dự án đầu tư xây dựng...
Tán thành việc mở rộng đối tượng miễn giấy phép xây dựng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng đây là vấn đề hết sức quan trọng, cần nghiên cứu quy định về hậu kiểm rõ ràng, tránh lạm dụng hoặc buông lỏng kiểm tra; quan tâm đến chất lượng, cách thức, quy trình cấp phép để giấy phép không phải rào cản hay thủ tục gây phiền hà.
Nhằm tạo hành lang pháp lý đầy đủ, đồng bộ, đưa chuyển đổi số thành đột phá chiến lược hàng đầu cho phát triển đất nước theo yêu cầu chỉ đạo của Trung ương, đặc biệt là tại Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chính phủ đề xuất ban hành Luật Chuyển đổi số. Dự Luật đã trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại Phiên họp thứ 50.
Nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị dự thảo luật cần bao quát đầy đủ các hành vi như: Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo nội dung giả mạo, khai thác lỗ hổng blockchain hoặc phát triển công cụ tấn công mạng nhằm tránh bỏ lọt tội phạm, nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.
Dù khối lượng công việc lớn, song, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận các cơ quan trình, cơ quan thẩm tra đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, chuẩn bị kỹ lưỡng, phối hợp nhịp nhàng trước khi trình tại phiên họp. Nhờ đó, hầu hết các nội dung cơ bản đều đạt sự đồng thuận, thống nhất cao; đề nghị, các cơ quan khẩn trương tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, bảo đảm chất lượng, gửi đại biểu Quốc hội theo đúng thời gian quy định.
Cơ sở hoạch định các chính sách giai đoạn 2026 - 2030
Cùng với công tác lập pháp, tại phiên họp này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét 7 nội dung về giám sát, kinh tế - xã hội, đối ngoại và công tác nhân sự để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10.
Trong đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến đối với các báo cáo về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, công tác dân nguyện, các báo cáo tổng kết thực hiện các kế hoạch 5 năm trình Quốc hội. Đây là nội dung quan trọng, là cơ sở hoạch định các chính sách giai đoạn 2026 - 2030, hướng tới đạt được các mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước.
Theo báo cáo của Chính phủ, tình hình kinh tế - xã hội năm 2025 tiếp tục đạt được nhiều kết quả quan trọng và toàn diện trên hầu hết các lĩnh vực. Nổi bật là kinh tế vĩ mô được giữ vững, tăng trưởng kinh tế cao, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được đảm bảo; dự kiến đạt và vượt 15/15 chỉ tiêu chủ yếu của năm 2025; tăng trưởng GDP cả nước ước đạt 8%, lạm phát ước đạt mức kiểm soát 4%; GDP bình quân đầu người ước đạt trên 5.000 Đô la Mỹ, đưa Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình cao. Chính phủ triển khai quyết liệt các cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp gắn với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cũng như chuyển từ nền hành chính quản lý sang kiến tạo phát triển, phục vụ nhân dân; hoàn thiện thể chế - pháp luật. Bên cạnh đó, phát triển văn hóa - xã hội có nhiều điểm tích cực rõ nét; an sinh xã hội được bảo đảm; tổ chức thành công chuỗi hoạt động kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước,
Về kết quả giai đoạn 2021 - 2025, Chính phủ cơ bản hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển, cơ bản năm sau tốt hơn năm trước; đặc biệt hoàn thành toàn bộ chỉ tiêu về xã hội. Riêng chỉ tiêu về kinh tế, bình quân cả giai đoạn 2021 - 2025, tăng trưởng GDP ước đạt 6,3%, xấp xỉ mục tiêu đề ra (6,5 - 6,7%). Nếu trừ năm 2021 (do ảnh hưởng của COVID-19), giai đoạn 2022 - 2025 đạt khoảng 7,2% một năm, vượt mục tiêu.
Đánh giá các báo cáo của Chính phủ phản ánh khá toàn diện tình hình kinh tế - xã hội và cơ cấu lại nền kinh tế của năm 2025 cũng như giai đoạn 2021 - 2025, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhấn mạnh, bên cạnh các kết quả quan trọng, kinh tế - xã hội nước ta vẫn còn một số khó khăn, thách thức cần đặc biệt lưu ý trong công tác điều hành thời gian tới. Cụ thể, sức ép tăng trưởng lớn do các động lực tăng trưởng chính (xuất khẩu, đầu tư, tiêu dùng trong nước) chưa tạo lực mạnh; tiến độ và hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công chưa như kỳ vọng; chất lượng tăng trưởng và năng suất lao động cải thiện còn chậm; mô hình tăng trưởng vẫn dựa nhiều vào vốn và lao động; nền kinh tế có độ mở cao, chịu tác động và phụ thuộc vào đầu tư trực tiếp nước ngoài… Ủy ban Thường vụ Quốc hội lưu ý năm 2026, Chính phủ cần có giải pháp phù hợp để giảm giá vàng và giá bất động sản, quyết liệt giảm ô nhiễm môi trường, ùn tắc, tai nạn giao thông, ngập lụt.
Tại Phiên họp này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân với 100% đại biểu có mặt tán thành.
Theo nghị quyết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân như sau: Mức giảm trừ đối với người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm). Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (tháng 3/2027).
Theo Chính phủ, việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh được coi là cần thiết để phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội và những biến động về giá cả, nhằm động viên hợp lý, công bằng các khoản thu nhập và tạo động lực cho người nộp thuế tích lũy, tiêu dùng; góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Tại Phiên họp thứ 50, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tập trung xem xét các vấn đề cả về nội dung và công tác tổ chức để chuẩn bị cho Kỳ họp thứ 10 - Kỳ họp đặc biệt quan trọng tới đây. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, chỉ còn ít ngày nữa, Quốc hội sẽ khai mạc Kỳ họp thứ 10, khối lượng công việc trình ra kỳ họp này đặc biệt lớn; thời gian họp liên tục và kéo dài đến giữa tháng 12. Bên cạnh đó, đến thời điểm hiện tại vẫn còn 8 nội dung đã được đưa vào chương trình Kỳ họp thứ 10 nhưng các cơ quan còn đang gấp rút hoàn thiện hồ sơ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chưa cho ý kiến. Do vậy, trong Kỳ họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tiếp tục tổ chức một số phiên họp để xem xét, cho ý kiến về các nội dung đã có trong Chương trình và một số nội dung khác (nếu Chính phủ đề nghị); đồng thời, cho ý kiến về việc tiếp thu, chỉnh lý các dự án luật, nghị quyết trước khi trình Quốc hội biểu quyết thông qua.
Chủ tịch Quốc hội cho biết, cuối tháng 12/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng họp một đợt tiếp để xem xét, quyết định một số công tác theo thẩm quyền (như: thông qua Chương trình công tác của Ủy ban Thường vụ Quốc hội năm 2026; xem xét, đánh giá kết quả thực hiện chương trình hoạt động đối ngoại, hợp tác quốc tế; tổng kết Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV và cho ý kiến bước đầu về việc chuẩn bị Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI...).
Chủ tịch Quốc hội đề nghị, các cơ quan của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội cần tập trung phục vụ tổ chức thành công, hiệu quả Kỳ họp thứ 10; phát huy tối đa tinh thần chủ động, phối hợp chặt chẽ; tăng cường kỷ luật, kỷ cương; bảo đảm tất cả nội dung trình Quốc hội được chuẩn bị chu đáo, có cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn vững chắc, được Quốc hội thông qua với tỷ lệ tán thành cao. Các văn bản, báo cáo phải chuẩn bị thật gọn, rõ, có trọng tâm, trọng điểm. Công tác chuẩn bị phục vụ kỳ họp từ hậu cần, thông tin, truyền thông, dân nguyện, tiếp xúc cử tri, chuẩn bị tài liệu, điều hành kỳ họp... đều phải được triển khai chu đáo, kỹ lưỡng.
