Đoạn tuyệt với dạy thêm?

Đầu tháng 11, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn trả lời chất vấn Quốc hội và khẳng định rằng sẽ thanh, kiểm tra để ngăn chặn tình trạng dạy thêm. Chính một đại biểu Quốc hội khác đã đặt ngược lại vấn đề sau khi nghe câu trả lời: cấm việc dạy thêm chưa phải là căn nguyên của vấn đề. Thậm chí, ông tiết lộ rằng “con em chúng tôi trưởng thành, đỗ đạt, đi làm nhờ học thêm, nên học thêm là có tác dụng chứ không phải không”.

Đoạn tuyệt với dạy thêm? -0

Đầu tháng 11, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội đã khẳng định rằng sẽ thanh, kiểm tra để ngăn chặn tình trạng dạy thêm.

Nếu một đại biểu Quốc hội cũng xác nhận như thế thì không còn nghi ngờ gì cả: việc các giáo viên dạy thêm để kiếm sống và phụ huynh cho con đi học thêm hoàn toàn là một nhu cầu có thật, sinh ra từ động lực bên trong của nền giáo dục theo mô hình cạnh tranh và đánh giá bằng điểm số. Cần phải thành thật với nhau, chúng ta đa số đi học với cái đích quan trọng nhất là kiếm được một việc làm tốt sau này.

Chính tôi và nhiều bạn học đã từng trải qua những năm tháng sơ khai của mô hình này vào cuối những năm 90 thế kỷ trước: học thêm là chuyện đương nhiên, với các môn chính. Vào thời đó, dạy thêm là một mô hình kinh doanh giáo dục nho nhỏ. Thầy/cô giáo sẽ thuê lại một căn phòng đủ rộng để kê bàn ghế, sau đó vận động học sinh đi học. Tiền đóng học thêm và hỗ trợ của phụ huynh sẽ dùng để trang trải các chi phí đã bỏ ra cho thuê mặt bằng. Một số giáo viên dùng luôn nhà mình để làm lớp bán trú và học thêm.

Cũng có vài câu chuyện đau lòng nho nhỏ xảy ra. Một số bạn học của tôi, vì kinh tế, mà không thể đi học thêm. Sau đó, bạn nhận những điểm số lẹt đẹt hơn trước, trong một thời gian rất dài, đặc biệt ở các môn xã hội, dù có cố gắng đến đâu đi nữa. Đấy dường như là một bi kịch vô hình: bạn không thể cắt nghĩa, cũng không thể đổ lỗi cho giáo viên. Có những kiến thức thật sự chỉ được chia sẻ ở lớp học thêm. Và, cơ hội không chia đều cho tất cả.

Các phụ huynh không có cách nào khác phải trang bị bảo hiểm cho con cái trong một mô hình giáo dục mà điểm số quyết định thăng tiến và tương lai. Ai có con cái chắc cũng đã từng bực bội khi con mình phải học quá nhiều, hay thấy thương thương khi nhìn chúng mang cái cặp to tướng đầy sách vở bước vào cổng trường mỗi sáng. Nhưng, rất thành thật thì, tôi cũng không dám mạo hiểm để chúng học sách giáo khoa đơn thuần, bởi vì xung quanh là một cuộc chạy đua khốc liệt, vào trường chuyên lớp chọn, các trung tâm gia sư và các loại sách bồi dưỡng lẫn nâng cao đủ thể loại trên trời dưới bể.

Các kỳ thi hẳn nhiên vẫn có giá trị nhưng chúng đang là những gánh nặng khổng lồ, với nhà trường dần trở thành nơi luyện gà nòi, cố gắng dạy học sinh vượt qua thi cử, chứ không thực sự dạy học sinh tư duy độc lập. Trong niềm háo hức muốn biến trường học thành động cơ tạo ra năng suất kinh tế, chúng ta đã quên mất rằng giáo dục là một quá trình triết học. Nó bắt đầu bằng việc đặt câu hỏi, tiến hành tìm hiểu và chuyển dần sang hướng cố hiểu sâu vấn đề hơn. Hành trình tìm hiểu được hỗ trợ bởi phản ánh và thảo luận. Nó không dẫn đến những câu trả lời cuối cùng, mà là sự đánh giá cao hơn giới hạn kiến thức của chúng ta, cả về thế giới xung quanh và bản thân bí ẩn của chính chúng ta.

Chính việc biết rõ hơn giới hạn đấy là điều mà triết gia Socrates gọi là “sự khôn ngoan”. Ông đã cố gắng khuyên giải các thần dân Athen bắt đầu suy nghĩ về bản thân bằng cách chất vấn họ, qua đó làm họ hiểu được sự thiếu vắng tư duy của mình về những ý tưởng quan trọng trong cuộc sống, chẳng hạn như công lý và lòng dũng cảm. Tư biện kiểu Socrates trở thành điểm khởi đầu cho chúng ta trên con đường mở rộng sự hiểu biết của mình. Nó cũng có thể tạo ra sự khiêm tốn và cởi mở với ý tưởng của người khác.

Nếu các trường học thực hiện tốt chức năng của mình, họ không thể bỏ qua chiều hướng triết học này của việc học. Họ cần nhìn nhận bản thân không chỉ đơn giản là người cung cấp kiến thức cần thiết để thành công trong thế giới công việc, mà còn kiến tạo một cộng đồng tư duy, trong đó học trò có thể khám phá ra ý nghĩa của những gì các em học được và tự suy nghĩ về ý nghĩa của việc sống tốt.

Nhưng, một hệ thống giáo dục chỉ tập trung vào cạnh tranh điểm số và thành tích sẽ không còn thời gian cho việc đặt câu hỏi. Nó chỉ nhét vào tay học sinh những câu trả lời và mẹo mực chóng vánh, thông qua việc khai thác cạn kiệt thời gian và sự vui thích với việc học. Dạy thêm không phải là động cơ của hệ thống kiểu này, mà chỉ là hệ quả tất yếu khi nhu cầu chạy đua là quá lớn.

Khi chính các phụ huynh, những người vẫn chỉ trích sự nặng nề của chương trình học hiện tại, cũng không đủ can đảm dù chỉ để buông ra vài mi-li-mét lợi thế cạnh tranh của con em mình, thì mọi cải cách vẫn phải dừng lại, trước khi nó nhận được những tín hiệu thực sự rằng mọi người đã sẵn sàng.

CAND

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phường Cam Đường và phường Lào Cai gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam

Phường Cam Đường và phường Lào Cai gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam

Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026), chiều 16/11, UBND phường Cam Đường và phường Lào Cai tổ chức chương trình gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu, nhằm tri ân, tôn vinh những đóng góp của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo trên địa bàn.

Chủ động khám sức khỏe để phát hiện bệnh sớm

Chủ động khám sức khỏe để phát hiện bệnh sớm

Nhiều bệnh lý nguy hiểm, trong đó có ung thư, thường tiến triển âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Không ít trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện triệu chứng, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn, tốn kém. Thực tế cho thấy, chủ động khám sức khỏe định kỳ, thực hiện các xét nghiệm và tầm soát phù hợp không chỉ giúp phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật mà còn tăng cơ hội điều trị hiệu quả.

Dồn sức hoàn thiện tuyến đường lên “thiên đường săn mây” Nhìu Cồ San

Dồn sức hoàn thiện tuyến đường lên “thiên đường săn mây” Nhìu Cồ San

Trước những khó khăn do mưa kéo dài và giá vật liệu xây dựng biến động, chủ đầu tư và các nhà thầu đang tập trung đẩy nhanh tiến độ sửa chữa Tỉnh lộ 158, đoạn lên thôn Nhìu Cồ San, xã Dền Sáng. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ giúp người dân đi lại, giao thương thuận lợi hơn, tạo điều kiện phát triển du lịch địa phương.

Gia Hội đẩy nhanh tiến độ hỗ trợ nhà ở cho người nghèo

Gia Hội đẩy nhanh tiến độ hỗ trợ nhà ở cho người nghèo

Những tháng cuối năm 2026, các thôn, bản vùng cao của xã Gia Hội đang đẩy nhanh tiến độ hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo. Với nguồn hỗ trợ của Nhà nước, sự đóng góp từ các nguồn xã hội hóa và sự chung sức của cộng đồng, những căn nhà tạm, nhà dột nát đang dần nhường chỗ cho những mái ấm kiên cố, giúp bà con an cư, yên tâm lao động, sản xuất, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Thời tiết ngày 16/11

Thời tiết ngày 16/11

Dự báo, ngày 16/11, Bắc Bộ có mây, ngày nắng, đêm có mưa vài nơi, sáng sớm có nơi có sương mù nhẹ. Nam Bộ ngày nắng, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi.

“Đỉnh trời” gọi con chữ

“Đỉnh trời” gọi con chữ

Ở thôn Lùng Cúng - nơi mây núi chạm trời với độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển, hành trình đến với con chữ của những đứa trẻ vùng cao vẫn còn nhiều gian khó. Trên hành trình ấy, có những cô giáo lặng lẽ bám bản, bám lớp, mang theo tình yêu nghề và sự kiên trì để "gieo" những bài học đầu đời cho trẻ nhỏ. 

Ưu tiên nguồn lực cho tương lai vùng cao

Ưu tiên nguồn lực cho tương lai vùng cao

Những năm qua, bám sát điều kiện thực tế, cấp ủy, chính quyền xã Phình Hồ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục. Trong đó đặc biệt ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy và học nhằm từng bước khắc phục khó khăn về trường lớp, tạo dựng môi trường học tập khang trang, hiện đại, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho học sinh vùng cao.

Xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân đưa tin bịa đặt, xuyên tạc về tình hình dịch bệnh HIV/AIDS

Xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân đưa tin bịa đặt, xuyên tạc về tình hình dịch bệnh HIV/AIDS

Ngày 15/11, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, đơn vị có văn bản khẩn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố đề nghị rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý và bảo mật thông tin người nhiễm HIV; kiến nghị cơ quan chức năng xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân đưa tin bịa đặt, xuyên tạc tình hình dịch bệnh HIV/AIDS, gây hoang mang dư luận.

Đồng chí Giàng Quốc Hưng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh dự Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Trường THCS Lý Tự Trọng

Đồng chí Giàng Quốc Hưng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh dự Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Trường THCS Lý Tự Trọng

Sáng 15/11, Trường THCS Lý Tự Trọng, phường Cam Đường tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm ngày thành lập (1996 – 2026). Dự buổi lễ có đồng chí Giàng Quốc Hưng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo; lãnh đạo phường Cam Đường, đại diện các xã, phường lân cận cùng các thế hệ cán bộ, giáo viên và cựu học sinh nhà trường.

Nhiều lao động nữ nông thôn xã Trấn Yên đã tìm được việc làm tại các doanh nghiệp trên địa bàn.

Đưa cơ hội việc làm đến tận cơ sở

Thay vì ngồi chờ người lao động tự tìm đến, ngành chức năng và các doanh nghiệp ở Lào Cai đang chủ động "gõ cửa" từng thôn, xã. Từ những buổi đối thoại cởi mở ngay tại địa phương, các phiên giao dịch việc làm lưu động, cho đến việc số hóa thông tin trên ứng dụng VNeID, cơ hội học nghề và tìm việc làm ổn định đang được đưa đến tận người lao động nông thôn một cách đáng tin cậy.

fb yt zl tw