Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc:

Biến di sản thành tài sản

LCĐT - Lào Cai có 25 nhóm, ngành dân tộc, tạo nên kho tàng văn hóa truyền thống phong phú, đa dạng, giàu bản sắc. Những năm qua, hiệu quả của các chủ trương, chính sách đúng đã từng bước đưa Lào Cai trở thành một trong số ít tỉnh, thành trong cả nước bảo tồn tốt các loại hình văn hóa truyền thống dân tộc, trở thành nguồn tài nguyên quan trọng trong phát triển du lịch của địa phương.

Biến di sản thành tài sản ảnh 1

Điệu múa truyền thống của dân tộc Xa Phó.  Ảnh: Ngọc Bằng

Để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ bảo tồn văn hóa, tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách tạo điều kiện cho việc nghiên cứu, sưu tầm, phục dựng, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc được thuận lợi hơn. Ngành văn hóa luôn chú trọng thực hiện hiệu quả tinh thần Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, các đề án, dự án bảo tồn, khai thác và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc Lào Cai, trong đó thực hiện nhiệm vụ kép là vừa bảo tồn vừa khai thác, từng bước gắn bảo tồn với phát triển du lịch dựa trên nền tảng là di sản văn hóa. Rất nhiều di sản văn hóa được phục dựng, bảo tồn và phát triển, trở thành nguồn tài nguyên quan trọng trong phát triển du lịch cộng đồng ở các địa phương.

Xác định bảo tồn và phát triển văn hóa phải song hành với phát triển kinh tế - xã hội, ngành văn hóa đã hướng đến khôi phục các lễ hội truyền thống. Đã có hàng chục nghi lễ, lễ hội của đồng bào được khôi phục, như lễ hội xuống đồng của đồng bào Tày, Giáy; lễ hội Gầu tào của đồng bào Mông; lễ Lập tịch, tết Nhảy của người Dao; lễ đặt tên con, vào nhà mới của người Thái… đồng thời đẩy mạnh đưa thông tin về cơ sở để đẩy lùi tệ nạn xã hội, tập quán lạc hậu. Hàng nghìn hiện vật đã được Bảo tàng tổng hợp tỉnh sưu tầm, bảo quản; hàng chục di tích lịch sử văn hóa, danh lam, thắng cảnh được nghiên cứu, xây dựng hồ sơ xếp hạng di tích cấp quốc gia và cấp tỉnh, như khu chạm khắc đá cổ Sa Pa, đền Bảo Hà, đền Thượng, dinh Hoàng A Tưởng, khu căn cứ cách mạng Cam Đường…

Bảo tồn nghề thủ công truyền thống của các dân tộc như nghề đan lát của người Mông, người Hà Nhì; nghề rèn đúc của người Mông, chạm khắc bạc người Dao, thêu dệt thổ cẩm của các dân tộc Mông, Dao, Xa Phó, Giáy…; khôi phục, bảo tồn 12 lễ hội truyền thống, xây dựng 9 thôn, bản văn hóa du lịch; sưu tầm, khôi phục, bảo tồn được 2.000 bài dân ca, các điệu múa cổ truyền các dân tộc Mông, Dao, Tày, Giáy, Hà Nhì…; tiến hành dự án tổng kiểm kê thực trạng kho sách cổ ở 466 làng người Dao trên địa bàn tỉnh, đánh mã số kiểm kê hơn 11.000 cuốn sách cổ, chụp hơn 20.000 bức ảnh kỹ thuật số về các cuốn sách cổ, sưu tầm, biên dịch hơn 700 cuốn sách cổ, tổ chức in ấn, xuất bản 3 tập sách cổ người Dao; trùng tu tôn tạo các di tích được xếp hạng như đền Thượng, đền Mẫu, đền Bảo Hà, đền Tân An...

Biến di sản thành tài sản ảnh 2
Nghi lễ rước dâu của dân tộc Dao đỏ - ảnh Ngọc Bằng

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã kiểm kê tổng thể 25 nhóm, ngành dân tộc ở 500 làng, bản theo 7 loại hình và Lào Cai trở thành một trong số ít tỉnh, thành hoàn thành sớm công tác kiểm kê di sản văn hóa. Tổ chức bảo tồn và phát huy được 10 nghi lễ, lễ hội dân gian các dân tộc gắn với phát triển du lịch và tổ chức sưu tầm văn hóa dân gian của 4 nhóm dân tộc có dân số dưới 10.000 người là Bố Y, La Chí, Hà Nhì, Phù Lá.

Công tác bảo tồn văn hóa liên tục được thực hiện hiệu quả. Kết quả là đã có 33 di sản văn hóa được Bộ Văn hóa, Thể thao Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; 2 di sản văn hóa được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là “Nghi lễ và trò chơi kéo co Tày - Giáy” trong bộ hồ sơ liên quốc gia “Nghi lễ và trò chơi kéo co” của 4 nước Việt Nam, Hàn Quốc, Philippines, Campuchia và “Thực hành nghi lễ then người Tày” trong bộ hồ sơ “Thực hành nghi lễ then Tày - Nùng - Thái”; bảo tồn 5 lễ hội truyền thống, sưu tầm văn hóa dân gian của 5 dân tộc có nguy cơ mai một cao, bảo tồn nghệ thuật âm nhạc, múa, hát dân ca của 5 dân tộc; bảo tồn 1 làng văn hóa truyền thống người Hà Nhì đen ở xã Y Tý (Bát Xát) phục vụ phát triển du lịch…

Công tác bảo tồn văn hóa các dân tộc ở Lào Cai đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, thể hiện rõ tính sáng tạo, khoa học trong triển khai nhiệm vụ. Với số lượng di sản văn hóa có được đã đưa Lào Cai trở thành một trong số ít tỉnh có số lượng di sản văn hóa phi vật thể nhiều nhất cả nước, khai thác phát triển mạnh sản phẩm du lịch. Bên cạnh đó, với gần 40 đầu sách chuyên khảo về văn hóa dân gian các dân tộc được xuất bản càng góp phần quảng bá rộng hơn văn hóa đặc trưng của tỉnh Lào Cai ra khắp cả nước và thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Sắc xuân Mường Lò

Sắc xuân Mường Lò

Mường Lò - nơi người Thái đã cư trú từ bao đời, mỗi độ xuân về, trong sắc hoa đào mận bung nở, lại bừng lên một sắc xuân rất riêng.

Bảo Thắng tưng bừng chào Xuân

Bảo Thắng tưng bừng chào Xuân

Hòa chung không khí đón mừng năm mới Bính Ngọ 2026, tối 16/2 (tức ngày 29 tháng Chạp năm Ất Tỵ 2025), UBND xã Bảo Thắng tưng bừng tổ chức chương trình nghệ thuật “Mừng Đảng quang vinh – Mừng Xuân Bính Ngọ 2026”.

Đầu năm xông đất nghệ sĩ tuổi Ngọ

Đầu năm xông đất nghệ sĩ tuổi Ngọ

Theo quan niệm dân gian, người tuổi Ngọ thường quý trọng tự do, năng động và tràn đầy năng lượng. Với những văn nghệ sĩ tuổi Ngọ, họ luôn có chất rất riêng. Trong thời khắc đất trời sang xuân, mỗi nghệ sĩ mang một hy vọng, ước mơ về năm mới, nhưng điểm chung giữa những thế hệ là được cống hiến hết mình cho nghệ thuật.

Độc đáo phong tục thờ mía ngày Tết

Độc đáo phong tục thờ mía ngày Tết

Trong tâm thức của người Tày xã Lâm Thượng, Tết Nguyên đán không chỉ là dịp đoàn viên mà còn là thời điểm thiêng liêng để kết nối giữa thế giới thực tại và cội nguồn tiên tổ. Hình ảnh hai cây mía vươn cao hai bên bàn thờ đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng, mang đậm triết lý nhân sinh và lòng hiếu thảo của người dân miền sơn cước.

Giữ hồn Tết cổ truyền trong đời sống hiện đại

Giữ hồn Tết cổ truyền trong đời sống hiện đại

Giữa nhịp sống hiện đại đang len lỏi từng góc phố, từng nếp nhà, không khí Tết ùa về bằng những điều rất đỗi thân quen. Ở Lào Cai, có những gia đình vẫn giữ gìn phong tục, nếp sống truyền thống như cách gìn giữ hồn cốt Tết cổ truyền của dân tộc.

Bếp lửa của người Tày

Bếp lửa của người Tày

Mùa đông giá lạnh, thật thú vị khi được ngồi bên bếp lửa sưởi ấm, uống trà, nướng ngô… Những ngày cuối đông, chúng tôi có dịp về bản ở vùng cao Lào Cai, nghe người già kể chuyện xưa, về nét văn hóa độc đáo giàu bản sắc trong “miền thiêng” không gian nhà sàn truyền thống dân tộc Tày.

Mường Khương: Chương trình nghệ thuật mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ 2026 đầy ấn tượng

Mường Khương: Mường Khương: Chương trình nghệ thuật mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ 2026 đầy ấn tượng

Tối 15/2 (28 Tết), tại sân vận động Trung tâm xã Mường Khương đã diễn ra chương trình nghệ thuật chào đón năm mới với chủ đề: “Sắc Xuân Biên cương - Vững bước theo Đảng”. Dự chương trình có các đồng chí Thường trực Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã cùng đông đảo Nhân dân địa phương.

Nghị quyết 39: Cú hích từ quyết sách mới

Nghị quyết 39: Cú hích từ quyết sách mới

"Mỗi xã, phường sẽ được hỗ trợ 150 triệu đồng để mua sắm trang thiết bị khi thành lập 1 câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật - thể thao nòng cốt… Mỗi câu lạc bộ sẽ được cấp 30 triệu đồng hàng năm để duy trì hoạt động...". Đây là chính sách ưu việt của tỉnh Lào Cai khi ban hành Nghị quyết 39/2025/NQ-HĐND, tạo cú hích thúc đẩy phong trào văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao ở các địa phương.

Náo nức chợ xuân

Náo nức chợ xuân

Các phiên chợ vùng cao luôn là món quà kỳ diệu mà núi rừng Tây Bắc dành cho những kẻ mê ngắm sắc màu cuộc sống. Ở đó có những thứ mua không cần trả giá. Đó là nụ cười móm mém của bà cụ khi bán được bó rau cuối cùng, là chén rượu mời nhau giữa người lạ, là ánh mắt trẻ thơ sáng long lanh bên những món đồ chơi sắc màu.

Ngựa chiến trong sử Việt

Ngựa chiến trong sử Việt

Đọc tiểu thuyết lịch sử Trung Quốc, chúng ta thường mê mẩn với những chiến mã nổi tiếng như Chiếu Dạ Ngọc Sư Tử, Xích Thố, Ô Vân Đạp Tuyết, Đích Lư... Nhưng, ít người biết rằng, trong lịch sử nước ta, cũng không hiếm những chiến mã lừng danh. Chỉ có điều, chúng ta ít tiểu thuyết lịch sử nổi tiếng để đưa câu chuyện đến với đông đảo công chúng.

Những đôi bàn tay "dệt" nên hương vị Tết.

Những đôi bàn tay "dệt" nên hương vị Tết.

Bánh chưng là một trong những món ăn không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền của dân tộc Việt Nam. Dù là chiếc bánh chưng vuông hay bánh chưng gù, tất cả đều được làm ra từ tâm huyết của những người thợ đã gắn bó với nghề hơn nửa đời người. Đó là câu chuyện về đôi bàn tay âm thầm giữ hương vị truyền thống của dân tộc giữa dòng chảy hối hả của thời gian.

Xuân về trên áo mới người Giáy

Xuân về trên áo mới người Giáy

Tết với đồng bào dân tộc Giáy xã Cốc San bắt đầu từ những điều rất đỗi thân quen: tiếng máy may đều nhịp, từng đường viền áo được khâu cẩn thận...

Khát vọng thổ cẩm giữa miền sương mây

Sa Pa - vùng đất đẹp nổi tiếng của tỉnh Lào Cai, nay đã trở thành khu du lịch quốc gia mang tầm quốc tế không chỉ có cảnh quan hùng vĩ, khí hậu mát mẻ mà còn là nơi hội tụ sắc màu văn hóa của các dân tộc thiểu số, trong đó, nghề dệt thổ cẩm được coi là một trong những tinh hoa đang được gìn giữ, phát huy. Trong dòng chảy văn hóa ấy, có những người không sinh ra ở Sa Pa nhưng lại gắn bó với vùng đất này, thỏa đam mê và khát vọng đưa hình ảnh cùng giá trị thổ cẩm Sa Pa lan tỏa mạnh mẽ.

Tết là hành trình trở về

Tết là hành trình trở về

Khi Tết Bính Ngọ cận kề, từ sân bay, bến xe đến những tuyến đường dài nối các vùng miền, dòng người lại tất bật ngược xuôi. Hàng vạn người con xa quê thu xếp công việc, hoàn thành những phần việc cuối năm để kịp lên đường trở về nhà. Những tấm vé đặt vội, những chuyến xe đêm kín chỗ, những chiếc vali đầy ắp quà quê… tất cả đều chung một điểm đến - gia đình.

Xã Nghĩa Đô tổ chức chương trình văn nghệ “Mừng Đảng quang vinh – Mừng xuân Bính Ngọ 2026”

Xã Nghĩa Đô tổ chức chương trình văn nghệ “Mừng Đảng quang vinh – Mừng xuân Bính Ngọ 2026”

Tối 14/2, tại sân Tiểu công viên xã Nghĩa Đô, Đảng ủy, HĐND, UBND, UB MTTQ Việt Nam xã Nghĩa Đô tổ chức chương trình văn nghệ “Mừng Đảng quang vinh - Mừng xuân Bính Ngọ 2026” chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

fb yt zl tw