5 lầm tưởng về ô nhiễm không khí

Những ngày qua, nhiệt độ giảm sâu cùng với ô nhiễm không khí khiến cho nhiều người nhập viện. Tại Hà Nội, những ngày đầu năm 2024, có nhiều thời điểm ô nhiễm không khí nằm trong top cao nhất thế giới với mức hiển thị màu đỏ.

Các thành phần chính của ô nhiễm không khí bao gồm khí NO, Ozon, các hạt rắn và lỏng lơ lửng (trong đó nguy hiểm nhất là hạt bụi mịn PM2.5) và nhiều thành phần khác.

Bụi mịn PM2.5 và PM1.0 xâm nhập vào cơ thể người thông qua hệ thống hô hấp khi con người hít thở, tùy vào kích thước của hạt bụi thì mức độ xâm nhập sẽ có sự khác nhau. Trong khi bụi mịn PM 1.0 đi vào cơ thể qua đường dẫn khí và tích tụ lại trên phổi, thì bụi mịn pm2.5 lại nguy hiểm hơn vì chúng có thể luồn lách vào các túi phổi, tĩnh mạch phổi và xâm nhập vào hệ tuần hoàn máu của người bệnh.

Đeo nhiều khẩu trang càng có tác dụng "lọc" không khí?

Khẩu trang là vật bất ly thân của nhiều người khi ra đường, đặc biệt trong thời tiết lạnh giá như hiện nay. Có người lo lắng cho sức khỏe, đeo 2-3 lớp khẩu trang hoặc lót thêm giấy. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng cải thiện tác hại của bụi mịn so với việc đeo một lớp khẩu trang tiêu chuẩn. Đôi khi, còn gây cảm giác ngột ngạt, khó chịu cho người đeo. Trong điều kiện sống tại vùng có mức độ ô nhiễm không khí thấp, môi trường thông thoáng, chỉ cần dùng một khẩu trang y tế. Những ngày ô nhiễm không khí nặng hoặc sống tại khu vực gần nhà máy, nút giao thông… cần sử dụng khẩu trang chuyên dụng có tác dụng lọc bụi mịn như N95,… Sử dụng mặt nạ chuyên dụng là không cần thiết trong cộng đồng, trừ khi có yêu cầu của cơ quan chức năng.

Chú ý để khẩu trang phát huy hiệu quả, cần chọn loại ôm khít mặt từ các nhà sản xuất uy tín, có đủ 5 lớp trong đó có lớp màng lọc bụi.

Sống trên tầng cao thì ít bị ô nhiễm không khí?

Sống trên các căn hộ cao tầng mang lại cảm giác khói bụi ở xa và ít ảnh hưởng đến chúng ta. Điều này có hoàn toàn đúng? Một nhóm tác giả Smart Air đã thử nghiệm bằng cách sử dụng máy đếm hạt laser từ tầng 1 đến tầng 22 của tòa chung cư ở Bắc Kinh vào mùa hè. Kết quả cho thấy, hạt có kích thước < 0,5 micromet, tương đương với kích thước của vi khuẩn hoặc các loại hạt nhỏ từ khói xe ô tô, ở trên cao lại nhiều hơn. Với các hạt có kích thước > 2,5 micromet, tương đương hạt phấn hoa và bụi thì ở dưới lại cao hơn owe trên cao một chút. Điều đó cho thấy, ở trên cao cũng bị ảnh hưởng bởi hạt bụi mịn của ô nhiễm không khí.

Ngoài ra, còn phụ thuộc vào hướng gió và mức độ thông khí của tòa nhà. Nếu căn hộ ở tầng cao nằm ở hướng gió của nhà máy điện than hoặc ngành công nghiệp thải ra khí qua ống khói cao thì chất lượng không khí có thể kém hơn so với mặt đất.

Không tập thể dục trong những ngày ô nhiễm không khí nặng?

Vào những ngày mức độ ô nhiễm nặng, nhiều người lựa chọn ở nhà và ngừng tập thể dục. Tuy nhiên, việc tập thể dục mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe. Thậm chí. Các đánh giá rủi ro của Châu Âu cho thấy, lợi ích về bệnh tim mạch của việc tập thể dục mang lại còn lớn hơn nguy cơ mắc bệnh tim mạch do tiếp xúc với ô nhiễm không khí liên quan đến việc đạp xe dọc theo đường đô thị. Tuy nhiên, vẫn cần thêm các nghiên cứu khác để chứng minh.

Bộ y tế khuyến nghị vào những ngày ô nhiễm không khí, nên tránh các hoạt động ngoài trời kéo dài và mạnh mẽ. Thay vào đó, các hoạt động thể chất mạnh mẽ, ngắt quãng, lặp đi lặp lại trong nhà, dù chỉ kéo dài 4-5 phút cũng có lợi cho sức khỏe như đi bộ nhanh, leo cầu thang, mang vác đồ nặng, làm việc nhà…

Chỉ rửa mặt sau khi đi ngoài đường về?

Điều này là chưa đủ để loại bỏ bụi. Sau khi ra ngoài về, cần rửa mặt, rửa tay. Bảo vệ mắt bằng cách đeo kính khi ra ngoài và nhỏ nước muối sinh lý. Vệ sinh mũi, súc họng sáng tối bằng nước muối sinh lý hoặc nước ấm hàng ngày.

Hiện nay, chưa có phương pháp "thải độc" nào được chứng minh là có hiệu quả trong việc loại bỏ các tác hại do ô nhiễm không khí gây ra. Ví dụ như việc bổ sung chất chống oxy hóa có trong mầm bông cải xanh hay bổ sung dầu cá, củ cải đường và các thực phẩm giàu nitrat khác trong chế độ ăn, đều chưa được chứng minh trên diện rộng.

"Thải độc" do ô nhiễm không khí?

Aspirin được khuyến cáo rộng rãi và có hiệu quả trong việc dự phòng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Tuy nhiên, việc sử dụng cần được cân nhắc giữa lợi ích, cũng như cần thời gian để chứng minh hiệu quả.

Do vậy, cách tốt nhất để giảm tác hại của ô nhiễm không khí đối với sức khỏe là giảm thiểu nguồn khí thải ra ngoài môi trường. Với các đối tượng có nguy cơ cao như người cao tuổi, người có bệnh lý nền hay trẻ em, cần chủ động phòng tránh theo khuyến cáo của Bộ Y Tế như đeo khẩu trang, làm sạch không khí trong nhà, vệ sinh mũi họng, ăn uống cân bằng…

Báo Tổ quốc

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Từ năm học 2026 - 2027: Trường mầm non, tiểu học phải rà soát tiền sử tiêm chủng của học sinh

Từ năm học 2026 - 2027: Trường mầm non, tiểu học phải rà soát tiền sử tiêm chủng của học sinh

Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 165/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, quy định các cơ sở giáo dục phải tổ chức rà soát tiền sử tiêm chủng đối với trẻ nhập học mầm non, học sinh tiểu học ngay từ đầu năm học. Quy định nhằm tăng cường công tác phòng bệnh và phối hợp triển khai tiêm chủng mở rộng trong trường học.

Bé trai 3,3 kg ngừng thở, mất nhịp tim được hồi sức thành công sau hơn 30 phút tại Lào Cai

Bé trai 3,3 kg ngừng thở, mất nhịp tim được hồi sức thành công sau hơn 30 phút tại Lào Cai

Một ca sinh ngôi ngược diễn biến nguy kịch vừa được các y, bác sĩ điểm Trạm Y tế An Lương, xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai xử trí thành công. Bé trai 3,3 kg chào đời trong tình trạng ngạt nặng, không bắt được nhịp tim, ngừng thở; sau hơn 30 phút hồi sức tích cực, trẻ đã có nhịp tim trở lại và tự thở.

Chính sách đặc thù vì sức khỏe Nhân dân

Chính sách đặc thù vì sức khỏe Nhân dân

Nghị quyết số 261/2025/QH15 đặt ra mục tiêu tạo đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân (Nghị quyết 261). Tỉnh triển khai thực hiện Nghị quyết 261 mang theo quyết tâm đưa những chính sách nhân văn và lợi ích thiết thực đến với người dân.

Tập huấn nâng cao năng lực về Nhi khoa cho các trung tâm y tế khu vực

Tập huấn nâng cao năng lực về Nhi khoa cho các trung tâm y tế khu vực

Trong 2 ngày (20 – 21/8), Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Lào Cai phối hợp với Bệnh viện Nhi Trung ương tổ chức 2 lớp tập huấn về gây mê trong phẫu thuật tiêu hóa ở trẻ em và chẩn đoán, điều trị một số bệnh lý tiêu hóa ở trẻ em cho cán bộ y tế của Bệnh viện Sản Nhi và các trung tâm y tế khu vực trên địa bàn tỉnh.

Cảnh giác nguy cơ ngộ độc từ nấm rừng và thực phẩm tự nhiên

Cảnh giác nguy cơ ngộ độc từ nấm rừng và thực phẩm tự nhiên

Từ năm 2025 đến nay, toàn tỉnh Lào Cai ghi nhận 5 vụ ngộ độc thực phẩm, làm 48 người mắc, 1 người tử vong. Đáng chú ý, trong 4 vụ ngộ độc do độc tố tự nhiên, có 2 vụ liên quan đến nấm rừng. Những con số này cho thấy nguy cơ ngộ độc từ thực phẩm tự nhiên vẫn hiện hữu, có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe, nhất là tại các địa bàn vùng cao.

Công an tỉnh Lào Cai: 461 đơn vị máu từ chương trình “Giọt máu nghĩa tình – Vì bình yên cuộc sống”

Công an tỉnh Lào Cai: 461 đơn vị máu từ chương trình “Giọt máu nghĩa tình – Vì bình yên cuộc sống”

Sáng 13/8, Công an tỉnh Lào Cai tổ chức chương trình hiến máu tình nguyện với chủ đề “Giọt máu nghĩa tình - Vì bình yên cuộc sống”. Chương trình có sự phối hợp của Ban Chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện tỉnh Lào Cai, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương và Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai.

Chính thức triển khai Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030

Chính thức triển khai Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1515/QĐ-TTg ngày 10/8/2026, phê duyệt Đề án “Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030” trên phạm vi toàn quốc. Đề án đặt mục tiêu xây dựng hệ thống cấp cứu ngoại viện đồng bộ, hiện đại, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ cấp cứu của người dân và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng trong những tình huống khẩn cấp.

fb yt zl tw