Nắng nóng cực đoan làm tăng nguy cơ sốc nhiệt, say nắng. Nếu không được nhận biết và sơ cứu kịp thời, tình trạng này có thể gây biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong.
Bác sĩ Nguyễn Minh Hiếu, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, chia sẻ về cách nhận biết, xử trí và phòng sốc nhiệt, say nắng, nóng.
Theo đó, triệu chứng say nóng, say nắng đa dạng, khác nhau tùy độ tuổi, từ nhẹ đến nặng.
Ở trẻ sơ sinh, triệu chứng dễ nhầm lẫn với bệnh khác, do trẻ chưa biết nói nên khó phát hiện. Biểu hiện ban đầu gồm sốt cao, mất nước, da nhăn, khát bú. Trường hợp nặng có thể co giật, hôn mê. Cần lập tức dừng hoạt động, chuyển sang nơi mát, bù nước kịp thời để tránh nặng hơn.
Ở trẻ lớn, người lớn thường xuất hiện sốt cao, trên 40°C. Nôn, buồn nôn, hoa mắt chóng mặt, nặng hơn là rối loạn ý thức, co giật, hôn mê. Các triệu chứng khác bao gồm: Thở nhanh, tim đập nhanh, da khô, nóng và chuột rút do mất nước.
Theo bác sĩ Hiếu, khi đang ở trong một môi trường nắng nóng mà tự nhiên thấy mệt quá hoặc khát nước, buồn nôn, cần nhận biết đây là dấu hiệu sớm tình trạng say nóng, say nắng.
Lúc này phải cần lập tức dừng hoạt động, chuyển sang nơi mát, bù nước sớm để tránh tiến triển nặng. Sơ cứu kịp thời là yếu tố sống còn. Cần đưa nạn nhân ra khỏi vùng nắng nóng, cởi bớt quần áo, lau khăn ướt vùng cổ, nách, bẹn, kết hợp quạt để tản nhiệt.
Nếu người bệnh tỉnh táo, có thể cho uống oresol pha đúng cách, hoặc nước mát. Nếu bất tỉnh, cần đặt nằm nghiêng và gọi cấp cứu ngay.
Tuyệt đối không dùng thuốc hạ sốt, không cho uống nước đá, không tự pha nước muối hay chườm đá trực tiếp vì có thể làm tình trạng tệ hơn.
Theo bác sĩ Hiếu, say nắng, say nóng nếu không xử lý kịp thời có thể gây suy đa tạng, suy gan, thận, tổn thương não. Để phòng tránh, người dân cần hạn chế hoạt động ngoài trời vào thời điểm nắng gắt, đặc biệt là giữa trưa.
Trước - trong - sau khi vận động ngoài trời cần uống đủ nước và điện giải, tối thiểu 600 - 800 ml trước khi vận động, bổ sung 200 ml mỗi 20 phút, kể cả khi chưa khát.
Mặc quần áo sáng màu, rộng rãi, thấm mồ hôi, đội mũ rộng vành, dùng kem chống nắng. Hạn chế ăn quá nhiều đạm vì dễ sinh nhiệt, bổ sung thực phẩm đủ năng lượng.
Tuyệt đối tránh rượu bia khi làm việc ngoài trời vì gây giãn mạch, mất nước. Trẻ nhỏ, người cao tuổi, người có bệnh mạn tính cần ở trong môi trường mát, tránh nắng nóng trực tiếp. Nếu cần ra ngoài, nên di chuyển bằng phương tiện kín như ô tô để tránh sốc nhiệt do chênh lệch nhiệt độ.
