LCĐT - Tình trạng xe chở quá khổ, quá tải lưu thông trên các tuyến Quốc lộ, tỉnh lộ thuộc các địa phương trong tỉnh, đặc biệt là trên quốc lộ 70, 4E, Tỉnh lộ 153 thời gian qua, được xác định là một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến kết cấu hạ tầng giao thông xuống cấp và tiềm ẩn gây mất an toàn giao thông đường bộ.
Thực hiện công điện của Thủ tướng Chính phủ, từ đầu tháng 3/2013, Bộ Công an, Bộ Giao thông - Vận tải chỉ đạo các lực lượng chức năng tập trung xử lý tình trạng xe chở quá khổ, quá tải, trọng điểm là các tuyến quốc lộ. Ban Giám đốc Công an tỉnh đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát giao thông, phối hợp với lực lượng Cảnh sát cơ động, Cảnh sát Trật tự để chấn chỉnh tình trạng các phương tiện vận tải đường bộ chở quá tải trọng. Lần đầu tiên cân tải trọng di động được thực hiện tại một số tuyến đường gồm: Quốc lộ 70, 4E và Tỉnh lộ 153. Qua thực tế kiểm tra cho thấy, tình trạng xe ô tô chở các loại hàng hóa, những tháng đầu năm trở lại đây là cao điểm của các phương tiện vận tải hàng hóa như quặng các loại, phân đạm, gạo, đất đá… đi qua các tuyến Quốc lộ 70, 4E, Tỉnh lộ 153… trên địa bàn tỉnh phải ngày ngày gồng mình gánh hàng trăm lượt xe chở hàng hóa quá tải trọng từ 20% đến 100%, thậm chí vượt trên 300% tải trọng cho phép.
Một trạm cân tải trọng di động trên Quốc lộ 70.
Chỉ tính riêng trong ngày 26/3/2013, trên tuyến Tỉnh lộ 153, khu vực Cửa khẩu Bát Xát, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh phối hợp với Công an huyện Bát Xát tuần tra, kiểm soát và cân tải trọng các phương tiện vận tải hàng hóa đang lưu thông. Kiểm tra và cân tải trọng 16 xe ô tô chở hàng gồm quặng, gạo, phân đạm, thì cả 16 xe này đều quá tải trọng cho phép từ 30% đến 100% và 300%. Ngày 27/3, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh kiểm tra trên tuyến Quốc lộ 4E, đoạn thuộc địa bàn phường Bắc Cường (thành phố Lào Cai) kiểm tra và cân tải trọng xe ô tô biển kiểm soát 24C - 009.69 thuộc Công ty Hương Giang do lái xe Trần Văn Bảo điều khiển, xe được phép tải trọng là 26 tấn, song, khi tiến hành cân kiểm tra toàn bộ tải trọng là trên 39 tấn, 1 xe khác mang biển kiểm soát 24C - 009.68 cũng của Công ty Hương Giang tải trọng được phép là trên 26 tấn, song, khi cân kiểm tra tải trọng lên đến hơn 42 tấn, trường hợp này vượt quá tải trọng cho phép trên 30%. Khi lực lượng Cảnh sát giao thông lập biên bản vi phạm, yêu cầu lái xe ký, thì lái xe từ chối không ký vào biên bản vi phạm. Việc làm này đã gây rất nhiều khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm của lực lượng chức năng.
Ngày 28/3/2013, chúng tôi tiếp tục hành trình theo chân Cảnh sát giao thông làm nhiệm vụ tại Km6, Quốc lộ 70 thuộc địa bàn xã Bản Phiệt, huyện Bảo Thắng. Chỉ sau 1 giờ, số xe vận tải hàng hóa bị lực lượng Cảnh sát giao thông kiểm tra tải trọng đã lên đến con số hàng chục xe. Kiểm tra xe ô tô mang biển kiểm soát 77C - 000.74, do lái xe Châu Xuân Quang, trú tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định điều khiển, đây là loại xe sơ mi rơ móoc, theo quy định tiêu chuẩn kỹ thuật chỉ được phép kéo tải trọng 39 tấn, song, khi cân kiểm tra xe đã kéo tới gần 85 tấn. Lái xe Quang cho biết, xe nhận gạo từ Hải Phòng chở lên Lào Cai, khi hỏi vì sao biết xe chở quá tải trọng quy định, lái xe một mực cho rằng do chi phí đi đường nhiều vấn đề, buộc phải chở quá tải…Xe mang biển kiểm soát 89L - 1919, do lái xe Phạm Quang Võ thuộc Công ty TNHH Tiến Đạt, tỉnh Hưng Yên điều khiển, tải trọng của xe được phép chở là 25 tấn, khi cân kiểm tra tải trọng lên đến trên 75 tấn, xe này cũng chở gạo xuất phát từ Hải Phòng đi Lào Cai, khi phóng viên tiếp cận hỏi thì lái xe Võ loanh quanh cho rằng: Do áp lực của chủ hàng và do chi phí thấp cho việc vận tải nên đành phải phạm luật. Một xe khác mang biển kiểm soát 24C - 011.87, do lái xe Tạ Duy Hiên điều khiển, thuộc Công ty Tiến Thành, trên xe chở xi măng, khi kiểm tra được biết tải trọng cho phép của xe là 17,6 tấn. Sau khi cân tải trọng kiểm tra thực tế lên đến xấp xỉ 69,3 tấn, sau khi trừ kết cấu của xe, lượng hàng trên xe là hơn 56 tấn, kết luận xe chở quá tải trọng cho phép trên 3 lần. Khi được lực lượng Cảnh sát giao thông thông báo xe chở quá tải trọng nhiều lần so với quy định, lái xe cho rằng thật bất ngờ khi số hàng lấy ở kho so với thực tế là không đúng.
Đó mới chỉ là những thí điểm đầu tiên của lực lượng Cảnh sát giao thông khi triển khai cân điện tử tại một tuyến đường trên địa bàn tỉnh từ ngày 26/3 đến ngày 28/3. Tuy nhiên, tình trạng xe chở quá khổ, quá tải vẫn đang hằng ngày diễn ra trên Quốc lộ 70, 4E và Tỉnh lộ 153… Các lái xe vi phạm thường cho xe “nghỉ dọc đường” khi biết có lực lượng chức năng làm việc, số khác thì tìm nơi tránh tạm, đợi tới giữa trưa hoặc lúc lực lượng chức năng giao ca mới tiếp tục lưu thông. Còn một thực tế nữa cũng đang diễn ra hằng ngày, đó là các xe vận tải hàng hóa của Trung Quốc khi qua Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai vào nội địa Lào Cai, thì hầu hết các xe này đều vượt quá tải trọng, quá khổ quy định, song, cho đến nay vẫn chưa có chế tài xử phạt đối với những phương tiện vận tải của nước ngoài lưu thông tại địa phương. Những con đường đã và đang gồng mình gánh chịu do những phương tiện vận tải siêu trường, siêu trọng gây ra, đường xuống cấp nghiêm trọng, tai nạn giao thông xảy ra bất cứ lúc nào, nhiều xe chở hàng vượt tải trọng vẫn nghênh ngang trên đường bất chấp luật pháp. Người dân đang mong đợi ở các cơ quan chức năng sớm ra tay ngăn chặn tình trạng này.
Với vị trí của tỉnh là điểm cuối của các tuyến Quốc lộ 70, nên xử lý vi phạm đối với xe quá tải, quá khổ gặp không ít khó khăn. Bởi theo quy định, khi phát hiện xe quá khổ, quá tải thì cơ quan chức năng phải lập biên bản vi phạm hành chính. Sau đó là áp dụng hình thức buộc phải hạ tải ngay phần quá tải, dỡ phần quá khổ rồi mới cho tiếp tục lưu thông. Nhưng trong thực tế, việc áp dụng biện pháp hạ tải gần như không thực hiện được đối với công tác tuần tra, kiểm tra trên đường. Trên các tuyến quốc lộ thuộc địa phận của tỉnh chưa có trạm cân cố định và bến, bãi hạ tải. Thêm vào đó, phương tiện phục vụ cho công tác kiểm tra, kiểm soát của Cảnh sát giao thông cũng vẫn còn thiếu.
Thiết nghĩ, ngoài tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật tới chủ phương tiện, người điều khiển nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm, thì cần tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động vận tải trên các tuyến đường, xử lý lỗi vi phạm đối với chủ xe. Bên cạnh đó, cần phải có quy định chung rõ ràng về cước phí vận chuyển hàng hóa, chứ việc giữ nguyên cơ chế tự thỏa thuận như hiện nay thì có khi càng phạt nặng, lái xe càng cố chở thêm hàng cho các chuyến sau để bù chi phí! Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các lực lượng liên quan trong công tác thanh tra, kiểm tra, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm, nhất là tập trung xử lý vi phạm về trọng tải; đầu tư trang, thiết bị, công cụ hỗ trợ phục vụ nhiệm vụ của lực lượng chức năng. Đặc biệt, việc kiểm tra tải trọng xe phải được thực hiện ngay tại gốc, các điểm xuất phát hàng hóa và tại điểm cuối, không để xe quá tải có điều kiện lưu thông trên đường mới kiểm tra, rồi xử phạt.
