Triệu tập 70 người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan
Sáng nay (28/9), TAND TP Hà Nội mở phiên xét xử sơ thẩm 65 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương về 9 tội danh: Tàng trữ trái phép chất ma túy; Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; Môi giới hối lộ; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Làm sai lệch hồ sơ vụ án; Đánh bạc; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản...
Trong đó, bị cáo (SN 1979, trú phường Thanh Xuân, Hà Nội) bị xét xử 3 tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Môi giới hối lộ; Đưa hối lộ”. Chồng của Mai Anh là (SN 1978, trú phường Từ Liêm, Hà Nội) bị xét xử 2 tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy; Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”.
Cặp đôi này là mắt xích quan trọng, “thao túng” cả Viện Pháp y tâm thần Trung ương để đạt được mục đích. Nhân thân cho thấy, Mai Anh có 7 tiền án, tiền sự; Đông có 13 tiền án, tiền sự.
Trong khi đó, Viện Pháp y tâm thần Trung ương có hai cựu Viện trưởng Trần Văn Trường (SN 1973) và Ngô Văn Vinh (SN 1962), Dương Văn Lương (SN 1962, cựu Phó Viện trưởng), bà (vợ ông Trần Văn Trường) cùng 45 bị cáo khác là cựu cán bộ, bác sĩ, điều dưỡng, bảo vệ của Viện. Nhóm này bị xét xử các tội “Môi giới hối lộ; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Tàng trữ trái phép chất ma túy; Đánh bạc".
Ngoài ra, 15 bị cáo khác cũng hầu tòa về các tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đưa hối lộ hoặc các tội liên quan ma túy.
Trước phiên tòa ghi nhận có 31 luật sư đăng ký tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho bị cáo; HĐXX triệu tập 70 người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, trong đó có đại diện Viện Pháp y tâm thần Trung ương, đại diện Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc.
Hiện có tổng cộng 19 bị cáo được cơ quan tố tụng cho tại ngoại, 46 bị cáo bị bắt tạm giam.
Nữ tội phạm được hưởng 'đặc quyền'
Cáo trạng xác định, Nguyễn Thị Mai Anh thuộc diện áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh từ năm 2016 và 2020 nhưng bị cáo nhiều lần trốn viện để tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội.
Để làm được như vậy, Mai Anh và Lê Văn Đông hối lộ tiền mặt hoặc tài trợ các chuyến du lịch, nghỉ dưỡng cho lãnh đạo, bác sĩ và nhân viên y tế để được sinh hoạt tự do tại Viện.
Nhờ vậy, quá trình điều trị Mai Anh được bố trí buồng riêng có điều hòa, tủ lạnh, đưa hai con nhỏ và người giúp việc vào ở cùng. Đông cũng được tự do ra vào, ăn ở và sinh hoạt tại đây.
Nhiều bác sĩ, điều dưỡng bị cáo buộc nhận tiền hằng tháng để làm ngơ cho người chữa bệnh bắt buộc trốn viện và che giấu thông tin khi cơ quan điều tra xác minh. Một số nhân viên bảo vệ cũng nhận tiền để mở cổng, giúp Mai Anh trốn viện 37 lần, Đông 11 lần.
Đáng chú ý, vào tối 7/6/2025, tại bãi biển Sầm Sơn (Thanh Hóa) Công an Hà Nội và Công an tỉnh Thanh Hóa, bắt quả tang Lê Văn Đông tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, trong số người đang bay lắc có bị cáo Trần Quốc An (điều dưỡng của Viện Pháp y tâm thần Trung ương) tham gia hút cần sa, uống "nước vui" do Đông cung cấp và còn cất giấu ma túy trong túi quần.
Khám xét khẩn cấp buồng bệnh của Đông và Mai Anh, cảnh sát thu giữ nhiều loại ma túy. Khám xét nhà Trần Quốc An, lực lượng chức năng cũng phát hiện ông ta tàng trữ ma túy.
Nhóm cán bộ Viện Pháp y bị xét xử chủ yếu liên quan đến hành vi nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ. Riêng bị cáo Nguyễn Văn Quang (điều dưỡng Viện Pháp y tâm thần Trung ương) bị xét xử thêm tội “Đánh bạc” do quá trình điều tra mở rộng, cảnh sát phát hiện Quang nhiều lần tham gia cá độ bóng đá quốc tế, số tiền giao dịch 10 triệu đồng/trận.
Biến tội phạm thành người tâm thần, nhận tiền "chạy việc"
Ngoài nhận hối lộ và sử dụng ma túy, các lãnh đạo và bác sĩ Viện Pháp y tâm thần Trung ương còn “biến tội phạm thành bệnh nhân tâm thần” thông qua việc làm sai lệch hồ sơ vụ án khi giám định pháp y.
Cụ thể, lợi dụng quy định thời gian chữa bệnh bắt buộc được trừ vào thời hạn chấp hành án phạt tù, các bị can, bị cáo phạm tội nguy hiểm trong các vụ án ma túy, giết người, lừa đảo đã chi hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng để "chạy" kết luận tâm thần. Cáo trạng xác định cựu Viện trưởng Trần Văn Trường đã trực tiếp nhận hối lộ 4,68 tỷ đồng từ hành vi "chạy giấy tâm thần".
Các bị cáo là cán bộ Viện cố ý ghi thêm, chỉnh sửa các triệu chứng lâm sàng giả như "ảo thanh đàm thoại", "khí sắc trầm", "bi quan chán nản" vào hồ sơ bệnh án để kết luận các đối tượng "mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi". Nhóm cán bộ sẽ được chia phần tiền hối lộ ít hơn, thông thường mỗi thành viên tổ giám định nhận từ vài triệu đến vài chục triệu đồng mỗi vụ.
Bị cáo chính là người “chạy bệnh án tâm thần” cho đồng phạm nhiều nhất. Mai Anh thậm chí còn can thiệp vào công việc nội bộ của Viện Pháp y tâm thần Trung ương để cho cán bộ, nhân viên có quan hệ thân thiết với mình được bổ sung vào quy hoạch lãnh đạo khoa, phòng, được tham gia các khóa đào tạo nghiệp vụ, được luân chuyển vị trí công tác thuận lợi cho việc giúp sức Mai Anh.
Phía Viện có bị cáo (Phó Trưởng phòng Tổ chức cán bộ của Viện Pháp y tâm thần Trung ương) là "đầu mối" nhận 3,46 tỷ đồng của 7 trường hợp, sau đó chuyển 3 tỷ đồng cho cựu Viện trưởng Trần Văn Trường để quyết định tuyển dụng, bổ nhiệm trái quy định.
Khám xét nơi ở của Viện trưởng Trường, cơ quan điều tra thu giữ thùng chứa 4,5 tỷ đồng tiền mặt, 5 sổ tiết kiệm trị giá 3,4 tỷ đồng, 6 sổ tiết kiệm trị giá hơn 55.000 USD cùng 8 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Toàn vụ án, tổng số tiền ông Trần Văn Trường phải chịu trách nhiệm về tội nhận hối lộ lên tới hơn 8 tỷ đồng, trong đó, ông hưởng lợi riêng 6,8 tỷ đồng.
Bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh bị xác định đưa hối lộ hơn 1,5 tỷ đồng; môi giới hối lộ hơn 5,9 tỷ đồng (hưởng lợi 3,3 tỷ đồng); lừa đảo chiếm đoạt khoảng 3,7 tỷ đồng.
