Theo kế hoạch, 3 bãi đỗ xe thông minh, không dùng tiền mặt được thí điểm sẽ là: Bãi đỗ xe tạm sân vận động thị xã Sa Pa; Bãi đỗ xe cuối bờ đập hồ Mắt Ngọc và Bãi đỗ xe trước cửa chợ Sa Pa.
Từ cuối tháng 8/2024, 2 bãi đỗ xe được Công ty cổ phần VETC Việt Nam lắp đặt hệ thống kỹ thuật là Bãi đỗ xe tạm sân vận động thị xã Sa Pa và Bãi đỗ xe cuối bờ đập hồ Mắt Ngọc. Bãi đỗ xe trước cửa chợ Sa Pa đang trong giai đoạn chuẩn bị lắp đặt, vận hành.
Tại các bãi đỗ xe thông minh, du khách có thể sử dụng ứng dụng VETC để tìm kiếm chỗ đỗ, chỉ đường đến bãi xe, đặt chỗ và thanh toán không dùng tiền mặt. Hệ thống ghi nhận thời gian đỗ và tự động tính số tiền phải trả qua QR code. Nếu đã có ví VETC để thu phí tự động, việc thanh toán sẽ thực hiện tự động bằng cách trừ trực tiếp tiền trong tài khoản ví khi phương tiện rời khỏi bãi đỗ xe, không mất thời gian dừng chờ thanh toán. Với khách hàng chưa cài đặt ví VETC hoặc chưa có tài khoản thì việc thanh toán sẽ thực hiện thông qua quét mã QR hiển thị tại cổng ra khi xe rời bãi đỗ.
Anh Bùi Việt Phú sống tại phường Sa Pa, thị xã Sa Pa. Tuyến phố gia đình anh Phú đang sinh sống và kinh doanh khá chật hẹp nên những ngày cuối tuần, dịp nghỉ lễ, xe của gia đình và của khách sẽ không thể đỗ bên lề đường. Do đó, gia đình anh Phú thường lựa chọn các bãi đỗ xe ở gần nhà để gửi xe.
Anh Phú chia sẻ: Khi chưa có bãi đỗ xe thông minh, tôi thường gửi ở ngoài. Giá gửi xe vì thế cũng không đồng nhất, những ngày cao điểm thường xuất hiện tình trạng tăng giá, có khi gấp 2 - 3 lần ngày thường. Từ ngày có bãi đỗ xe thông minh, tôi gửi xe ở đây thấy rất yên tâm vì giá được niêm yết công khai, phí gửi tính theo ngày, theo giờ, từng loại xe.
Còn với anh Vũ Đình Tuấn, lái xe của hãng xe Sao Việt, từ khi bãi đỗ xe thông minh được vận hành thì việc gửi, lấy xe ra khỏi vị trí gửi thuận tiện hơn rất nhiều. Theo anh Tuấn, với đặc thù xe khách giường nằm 2 tầng nên kích thước rất lớn, việc đỗ xe trên địa bàn thị xã Sa Pa, đặc biệt vào dịp nghỉ lễ không phải là chuyện nhỏ.
“Trước đây, khi chưa có bãi đỗ xe thông minh, mỗi lần đưa xe ra khỏi bến, tôi phải thanh toán bằng tiền mặt nên mất thêm thời gian. Nhưng giờ đây, hãng xe đã đăng ký gửi, thanh toán theo tháng, xe ra - vào đều được nhận diện, quét tự động trên hệ thống rất tiện lợi" - anh Tuấn chia sẻ.
Mô hình thí điểm công nghệ thu phí đỗ xe không dùng tiền mặt được thực hiện tại thị xã Sa Pa là một trong những nội dung thuộc Đề án xây dựng đô thị “Sa Pa Sạch” cũng như thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh tại Khu du lịch quốc gia nổi tiếng này. Mô hình thí điểm được thực hiện với kỳ vọng góp phần công khai, minh bạch hoạt động trông giữ phương tiện, hạn chế tình trạng lạm thu, cũng như giảm tình trạng đỗ xe không đúng nơi quy định gây cản trở giao thông.
Ông Đỗ Trọng Nguyên, Trưởng Ban Quản lý Phát triển du lịch và di tích thị xã Sa Pa cho biết: Những ngày đầu thí điểm, mô hình gặp một số trục trặc kỹ thuật liên quan đến phương pháp tính tiền trông giữ xe cũng như xác định loại phương tiện để tính giá tiền. Chúng tôi đã ghi nhận, tiếp thu ý kiến của nhà xe, chủ phương tiện và phối hợp với bộ phận kỹ thuật của đơn vị cung cấp dịch vụ (VETC) nhanh chóng xử lý. Hiện nay, những trục trặc kỹ thuật ban đầu đã được giải quyết, mức giá trông giữ xe được tính đúng theo quy định của Nhà nước. Mức giá hợp lý, hạ tầng thuận tiện, an ninh, trật tự được đảm bảo nên các đơn vị kinh doanh, chủ phương tiện rất yên tâm khi gửi xe tại đây.
Cũng theo ông Nguyên, gần 2 tháng sau khi thí điểm, việc vận hành hiện đã thông suốt. Với bãi đỗ xe tại sân vận động thị xã (Ban Quản lý Phát triển du lịch và di tích thị xã Sa Pa đang trực tiếp quản lý) hiện có 4 hãng xe đăng ký điểm đỗ xe cố định, hơn 1.000 lượt gửi xe.
Do ảnh hưởng sau thiên tai, thời điểm này lượng khách đến Sa Pa giảm nên mỗi ngày, bãi đỗ xe có khoảng 40 lượt xe gửi. Ngoài việc bố trí nhân lực để trông giữ phương tiện, đảm bảo an ninh, trật tự, đơn vị cũng bố trí nhân viên vận hành, theo dõi về mặt kỹ thuật để kịp thời xử lý khi có những sự cố phát sinh, đảm bảo việc ra – vào bãi đỗ xe được thuận tiện, hiệu quả, không gây ùn tắc, đảm bảo quyền lợi cho khách hàng.
Giải pháp bãi đỗ xe thông minh sẽ giúp kiểm soát được số lượng phương tiện, chi phí trông giữ, tránh thất thoát, lạm thu, đồng thời mang lại những trải nghiệm thuận tiện cho người dân, du khách. Việc triển khai thu phí trông giữ phương tiện không dùng tiền mặt cũng là một trong những giải pháp công nghệ được áp dụng cho hệ thống giao thông thông minh, giúp khách hàng sử dụng dịch vụ được tiếp cận công nghệ mới, tiết kiệm thời gian, góp phần kiến tạo đô thị ngày càng văn minh, hiện đại.
