Bức xúc nạn đổ trộm chất thải xuống sông Chảy
Gia đình bà Đặng Thị Dương, thôn Soi Bầu, xã Bảo Yên sở hữu một khoảng đất trống sát mép sông Chảy. Khoảng không gian này vốn được gia đình tận dụng làm bãi phơi ván bóc, thế nhưng chính vị trí thuận tiện cho xe cơ giới lùi xuống tận bờ sông đã vô tình biến nơi đây thành “địa điểm lý tưởng” cho các đối tượng chuyên chở đất, đá, phế thải xây dựng đến xả trộm.
Bà Đặng Thị Dương bức xúc chia sẻ: “Từ khoảng tháng 5, tháng 6, các đối tượng liên tục mang xỉ thải từ nơi khác sang đổ trộm tại bãi đất của gia đình tôi. Dù họ lý giải việc đổ thải là để giúp gia đình có thêm mặt bằng sử dụng, nhưng thực tế việc này chỉ gây ô nhiễm môi trường. Do đó, gia đình tôi đã kiên quyết không cho đổ và rào chắn khu vực này để phơi ván bóc. Tôi mong muốn tình trạng xả thải trái phép sớm chấm dứt”.
Việc hộ gia đình bà Dương tự tay rào chắn bãi đất ven sông chỉ là giải pháp tự phát và tạm thời. Khi điểm đổ này bị rào lại, các đối tượng xả thải trái phép không dừng hành vi vi phạm, mà lại dịch chuyển sang các khoảng trống khác dọc bờ sông hoặc lén lút trút xuống những vị trí hẻm khuất.
Dọc theo tuyến sông Chảy đi qua xã Bảo Yên, không khó để nhận ra những khoảng trống ven bãi sông đang bị biến thành nơi trút phế thải. Nạn đổ trộm phế thải không chỉ làm hẹp dòng chảy mà còn biến lòng sông Chảy thành những “bẫy” nguy hiểm rình rập người dân sinh sống xung quanh. Các loại phế thải được mang đến xả xuống lòng sông rất đa dạng: từ đất đá công trình, xỉ than, gạch vỡ cho đến những vật liệu cực kỳ nguy hiểm như mảnh sành, gương, kính vỡ…
Để né tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng và người dân, các đối tượng thường chọn thời điểm chiều muộn, đêm tối hoặc rạng sáng. Ông Vũ Văn Sửu, thôn Soi Bầu, xã Bảo Yên cho biết: “Nhiều hôm tôi đi trông cháu đến 7-8 giờ tối về vẫn chưa thấy gì, nhưng sáng hôm sau đi qua đã thấy phế thải chất đống rồi. Đổ xuống sông như vậy ảnh hưởng rất lớn đến nguồn nước và nguy hiểm cho người dân. Nhiều lúc chúng tôi muốn xuống bờ sông lấy bông chít cũng không dám vì sợ mảnh chai, mảnh gương, kính vỡ. Tôi chỉ mong sao bờ sông luôn sạch sẽ, lực lượng chức năng sớm bắt và xử phạt thật nặng để không còn ai đổ trộm phế thải xuống dòng sông Chảy”.
Không chỉ riêng khu vực phố Soi Bầu, tình trạng xả rác bừa bãi còn diễn ra nhức nhối tại khu vực chân cầu Phố Ràng. Ngay dưới chân cầu, hàng loạt túi nilon, sọt nhựa, bao bì, cùng nhiều loại rác thải sinh hoạt khó tiêu hủy bị vứt bỏ ngổn ngang. Khi nước dâng lên rồi rút xuống, một lượng lớn rác thải nhựa mắc kẹt, tạo thành những đống rác bốc mùi hôi thối. Đồ nhựa khó phân hủy tồn đọng lâu ngày không chỉ làm cản trở dòng chảy tự nhiên mà còn gây nguy cơ ô nhiễm nguồn nước.
Cần có giải pháp quyết liệt
Được biết, thời gian qua UBND xã Bảo Yên đã chủ động triển khai nhiều biện pháp nhằm chấn chỉnh và xử lý tình trạng xả trộm chất thải ra môi trường nói chung, sông Chảy nói riêng.
Bà Dương Thu Trang - Phòng Kinh tế xã Bảo Yên cho biết: UBND xã Bảo Yên đã thành lập các tổ công tác kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi xả rác ô nhiễm nơi công cộng. Tuy nhiên, sau sáp nhập, địa bàn rộng trong khi lực lượng mỏng, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ chuyên môn nên việc kiểm tra, giám sát chưa thể diễn ra thường xuyên, dẫn đến còn tình trạng vi phạm lén lút.
Nhìn nhận khách quan, việc xử lý nạn đổ trộm phế thải ven sông Chảy không thể chỉ dựa vào sự rào chắn tự phát của người dân hay những đợt ra quân nhỏ lẻ của lực lượng chức năng. Để giải quyết triệt để vấn đề này, xã Bảo Yên cần có giải pháp đồng bộ và quyết liệt hơn. Trong đó, tăng cường tuyên truyền, vận động các hộ dân, đặc biệt là các đơn vị thi công xây dựng, vận tải phế thải trên địa bàn nâng cao ý thức bảo vệ môi trường; cam kết đổ rác đúng nơi quy định. Nâng cao vai trò giám sát của người dân tại các thôn, bản; khuyến khích người dân chụp ảnh, quay video ghi lại hành vi vi phạm để cung cấp cho chính quyền; lắp đặt hệ thống camera giám sát tại các “điểm nóng” về xả thải trộm; tổ công tác liên ngành của xã cần thay đổi phương thức hoạt động, khung giờ; kiên quyết xử phạt hành chính ở mức cao nhất, thậm chí tạm giữ phương tiện vi phạm để tạo tính răn đe.
Song song với việc cấm và xử phạt, địa phương cần rà soát, bố trí thêm các điểm tập kết phế thải xây dựng cố định, hợp pháp để người dân và doanh nghiệp có chỗ đổ thải đúng quy định. Đồng thời huy động lực lượng đoàn viên, thanh niên và nhân dân phối hợp với các đơn vị thu gom rác tiến hành dọn dẹp rác thải, trả lại cảnh quan xanh - sạch - đẹp cho dòng sông.
Dòng sông Chảy không chỉ mang giá trị về sinh thái, thủy văn mà còn là biểu tượng gắn liền với đời sống của người dân Bảo Yên. Việc chung tay bảo vệ môi trường dòng sông chính là bảo vệ sức khỏe và không gian sống bền vững cho thế hệ mai sau.
