Vật thể phát xung sóng kỳ lạ trong Dải Ngân hà thách thức hiểu biết của giới khoa học

Một vật thể lặp lại xung vô tuyến và tia X đều đặn mỗi 44 phút được phát hiện cách Trái Đất 15.000 năm ánh sáng, gây sửng sốt cho giới thiên văn.

Hình ảnh tổ hợp cho thấy vật thể ASKAP J1832-0911 qua tia X, sóng vô tuyến và ánh sáng hồng ngoại.
Hình ảnh tổ hợp cho thấy vật thể ASKAP J1832-0911 qua tia X, sóng vô tuyến và ánh sáng hồng ngoại.

Một nhóm các nhà khoa học quốc tế vừa phát hiện một vật thể vũ trụ bí ẩn trong Dải Ngân hà, phát ra các xung sóng vô tuyến và tia X mạnh mẽ theo chu kỳ hai phút, lặp lại đều đặn mỗi 44 phút. Vật thể có tên ASKAP J1832-0911, nằm cách Trái Đất khoảng 15.000 năm ánh sáng.

Đây là lần đầu tiên một vật thể thuộc nhóm "period transients" (vật thể phát xung chu kỳ dài) lại phát ra cả tia X - một loại bức xạ năng lượng cao thường chỉ bắt gặp trong môi trường cực nóng hoặc cực mạnh. Phát hiện này được xem là có thể mở ra một hướng nghiên cứu hoàn toàn mới trong vật lý thiên văn.

ASKAP J1832-0911 được phát hiện vào tháng 12/2023 nhờ kính thiên văn ASKAP ở Australia. Tháng 2/2024, vật thể tiếp tục phát ra những xung sóng vô tuyến cực sáng - nằm trong số chưa tới 30 vật thể từng đạt mức độ này. Tình cờ, kính thiên văn không gian Chandra X-ray Observatory của NASA đang quan sát cùng vùng trời và ghi nhận được các xung tia X đồng thời. Tuy nhiên, sáu tháng sau, khi Chandra quan sát lại, tia X đã không còn xuất hiện.

Điều này cho thấy ASKAP J1832-0911 không chỉ phát xung định kỳ mà còn có mức độ phát xạ biến đổi theo thời gian. Đội nghiên cứu cũng sử dụng thiết bị CRACO để xác nhận chu kỳ xung và liên kết tín hiệu giữa sóng vô tuyến và tia X. Dữ liệu thu thập từ nhiều kính thiên văn tại Mỹ, Nam Phi, Ấn Độ… cho thấy đây là một nỗ lực hợp tác toàn cầu.

Vùng trời quanh ASKAP J1832-0911 với dữ liệu từ Chandra, MeerKAT và kính thiên văn Spitzer.
Vùng trời quanh ASKAP J1832-0911 với dữ liệu từ Chandra, MeerKAT và kính thiên văn Spitzer.

Về bản chất, giới khoa học vẫn chưa xác định chính xác vật thể này là gì. Một số giả thuyết cho rằng đây có thể là magnetar (sao neutron có từ trường cực mạnh) hoặc sao lùn trắng trong một hệ sao đôi. Tuy nhiên, theo tiến sĩ Andy Wang - người dẫn đầu nhóm nghiên cứu - không giả thuyết nào giải thích trọn vẹn hiện tượng phát xung đặc biệt này.

"Khả năng đây là một dạng vật thể hoàn toàn mới hoặc liên quan đến cơ chế vật lý chưa từng biết tới", ông Wang nhận định. Nhóm nghiên cứu hy vọng các quan sát tia X trong tương lai sẽ giúp xác định thêm các đặc điểm như nhiệt độ, kích thước và nguồn gốc của vật thể.

vtv.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ba điểm nóng cùng chuyển động: Trung Quốc, Nga và Mỹ phát đi thông điệp mới

Ba điểm nóng cùng chuyển động: Trung Quốc, Nga và Mỹ phát đi thông điệp mới

Những diễn biến ngoại giao đáng chú ý liên tiếp xuất hiện ngày 5/6 khi Trung Quốc xác nhận chuyến thăm Triều Tiên của Chủ tịch Tập Cận Bình, Nga phát đi thông điệp mới về quan hệ giữa Ukraine và Liên minh châu Âu (EU), trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng gặp lãnh tụ tối cao mới của Iran nếu đạt được thỏa thuận hòa bình.

Ukraine đề xuất lệnh ngừng bắn toàn diện, ông Zelensky kêu gọi gặp ông Putin

Ukraine đề xuất lệnh ngừng bắn toàn diện, ông Zelensky kêu gọi gặp ông Putin

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đề xuất tổ chức cuộc gặp trực tiếp với Tổng thống Nga Vladimir Putin nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột, đồng thời tuyên bố Kiev sẵn sàng thực hiện lệnh ngừng bắn toàn diện trong thời gian đàm phán. Động thái được đánh giá là tín hiệu ngoại giao đáng chú ý trong bối cảnh các nỗ lực hòa giải quốc tế đang được thúc đẩy mạnh mẽ.

Liban đứng trước “cơ hội cuối cùng” ngừng bắn, máy bay Boeing 787 gặp sự cố, xả súng sau lễ tốt nghiệp ở Mỹ, cháy viện dưỡng lão nghiêm trọng ở Sri Lanka

Liban đứng trước “cơ hội cuối cùng” ngừng bắn, máy bay Boeing 787 gặp sự cố, xả súng sau lễ tốt nghiệp ở Mỹ, cháy viện dưỡng lão nghiêm trọng ở Sri Lanka

Trong những giờ qua, nhiều diễn biến đáng chú ý đã xảy ra trên thế giới. Liban coi thỏa thuận mới với Israel là cơ hội cuối cùng để đạt lệnh ngừng bắn toàn diện, một máy bay Boeing 787 của Lufthansa bất ngờ sập càng đáp tại sân bay Frankfurt, vụ xả súng sau lễ tốt nghiệp ở bang California khiến một người thiệt mạng, trong khi Sri Lanka ghi nhận vụ cháy viện dưỡng lão nghiêm trọng làm ít nhất 12 người tử vong.

Đàm phán Mỹ - Iran vào giai đoạn quyết định, thị trường dầu mỏ toàn cầu dõi theo từng diễn biến

Đàm phán Mỹ - Iran vào giai đoạn quyết định, thị trường dầu mỏ toàn cầu dõi theo từng diễn biến

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đang bước vào giai đoạn then chốt khi những bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran vẫn chưa được tháo gỡ. Trong bối cảnh đó, giới quan sát cho rằng kết quả đàm phán không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ song phương mà còn có thể tác động đáng kể tới thị trường năng lượng toàn cầu, vốn đang chịu sức ép từ tình trạng gián đoạn nguồn cung.

Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang: Kuwait kích hoạt phòng không, Mỹ tung thêm đòn trừng phạt

Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang: Kuwait kích hoạt phòng không, Mỹ tung thêm đòn trừng phạt

Căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục nóng lên khi hàng loạt diễn biến quân sự và kinh tế dồn dập xảy ra trong đêm. Còi báo động vang lên tại nhiều quốc gia vùng Vịnh sau các vụ phóng tên lửa và máy bay không người lái, trong khi Washington đồng thời mở rộng chiến dịch gây sức ép kinh tế nhằm vào Tehran.

Căng thẳng tại Trung Đông leo thang: Iran phóng tên lửa tấn công căn cứ Mỹ, cảnh báo Washington trả giá đắt

Căng thẳng tại Trung Đông leo thang: Iran phóng tên lửa tấn công căn cứ Mỹ, cảnh báo Washington trả giá đắt

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục leo thang nghiêm trọng khi quân đội Mỹ xác nhận vừa đánh chặn các tên lửa đạn đạo từ Iran nhắm vào lực lượng Mỹ tại Kuwait. Động thái này diễn ra ngay sau các cuộc không kích của Mỹ vào lãnh thổ Iran, bất chấp một thỏa thuận ngừng bắn mong manh đang được thiết lập.

WHO tăng tốc tìm vaccine, thuốc điều trị giữa lúc Ebola bùng phát tại Congo

WHO tăng tốc tìm vaccine, thuốc điều trị giữa lúc Ebola bùng phát tại Congo

Dịch Ebola do chủng virus Bundibugyo tại CHDC Congo tiếp tục diễn biến phức tạp với số ca nghi nhiễm và tử vong gia tăng, khiến nhiều quốc gia siết chặt kiểm soát y tế. Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đang đẩy nhanh đánh giá các loại vaccine và thuốc điều trị tiềm năng nhằm ứng phó với đợt bùng phát được đánh giá là đáng lo ngại này.

fb yt zl tw