Thông tư được ban hành để hướng dẫn thực hiện Luật Phòng, chống bạo lực gia đình và có hiệu lực từ hôm nay.
Người có hành vi bạo lực gia đình sẽ bị giám sát 3-4 ngày
Luật Phòng, chống bạo lực gia đình quy định 10 biện pháp ngăn chặn hành vi bạo lực, trong đó có “cấm tiếp xúc”. Đây là biện pháp ngăn người có hành vi bạo lực đến gần nạn nhân hoặc sử dụng phương tiện, công cụ để tiếp tục gây bạo lực.
Lệnh cấm tiếp xúc do Chủ tịch UBND xã hoặc Tòa án ban hành theo đề nghị của nạn nhân, người giám hộ hoặc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền, khi hành vi bạo lực có nguy cơ đe dọa tính mạng. Thời hạn lệnh kéo dài từ 3–4 ngày, có thể chấm dứt sớm nếu không còn cần thiết hoặc theo yêu cầu của nạn nhân.
Thông tư 66 yêu cầu trưởng công an xã, trong vòng 1 giờ kể từ khi nhận quyết định cấm tiếp xúc, phải ban hành quyết định phân công người giám sát và lập kế hoạch giám sát. Trước đây, dự thảo từng đề xuất thời hạn từ 6 giờ đến 3 ngày, nhưng quy định chính thức rút xuống còn 1 giờ để bảo đảm kịp thời bảo vệ nạn nhân.
Trong vòng một giờ sau khi phân công, công an xã phải triệu tập đầy đủ: người bị giám sát và thân nhân; nạn nhân và người nhà; trưởng thôn, tổ trưởng dân phố; lực lượng bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở; cùng người được giao giám sát. Tại cuộc họp, công an xã phổ biến nội dung quyết định cấm tiếp xúc, giới thiệu người giám sát và phân định rõ trách nhiệm các bên.
Người được phân công giám sát phải có uy tín, đạo đức tốt, tự nguyện và có khả năng thực hiện nhiệm vụ. Lực lượng này có thể là: trưởng thôn, tổ trưởng dân phố, thành viên tổ bảo vệ an ninh cơ sở, hội viên Hội phụ nữ, thành viên Ban quản lý nhà chung cư, hoặc người có uy tín khác trong cộng đồng.
Nhiệm vụ của họ không chỉ bảo đảm người có hành vi bạo lực không đến gần nạn nhân, mà còn tuyên truyền, giáo dục về: nhận diện hành vi bạo lực, trách nhiệm pháp lý, kỹ năng ứng xử trong gia đình, kiểm soát hành vi và giải tỏa căng thẳng.
Vi phạm lệnh cấm có thể bị xử lý hình sự
Người bị áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc phải ký cam kết chấp hành, tham gia các chương trình giáo dục, chuyển đổi hành vi, thậm chí lao động công ích như chăm sóc cây xanh, vệ sinh đường phố, tu sửa nhà văn hóa cộng đồng...
Nếu vi phạm, tùy tính chất và mức độ, họ có thể bị xử lý hành chính, bị yêu cầu trình diện, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; trường hợp gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định pháp luật. Gia đình người bị giám sát cũng có trách nhiệm phối hợp quản lý, động viên và hỗ trợ để họ sửa chữa sai phạm.
Theo quy định, nạn nhân được bố trí nơi tạm lánh do Chủ tịch UBND xã quyết định hoặc do cá nhân, tổ chức tự nguyện hỗ trợ. Họ cũng được bảo đảm nhu cầu thiết yếu theo quy định về trợ giúp xã hội.
Theo Bộ Công an, giám sát việc thực hiện quyết định cấm tiếp xúc là biện pháp then chốt, vừa bảo vệ trực tiếp tính mạng, sức khỏe nạn nhân, vừa răn đe, ngăn chặn tái diễn bạo lực, góp phần xây dựng gia đình an toàn, xã hội văn minh.
