Từ bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm, nghĩ về tư duy hội nhập trong kỷ nguyên mới

Hội nhập quốc tế đã trở thành một bộ phận hữu cơ của chiến lược phát triển quốc gia kể từ công cuộc Đổi mới. Tuy nhiên, trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều chuyển biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường, đòi hỏi tư duy về hội nhập cũng phải được cập nhật và nâng tầm trong kỷ nguyên mới.

Bài viết "Vươn mình trong hội nhập quốc tế" của Tổng Bí thư Tô Lâm là một chỉ đạo quan trọng, thể hiện cách tiếp cận mới của Đảng về hội nhập trong điều kiện đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào các chuỗi giá trị, chuỗi sản xuất toàn cầu.
Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào các chuỗi giá trị, chuỗi sản xuất toàn cầu.

1. Từ tiếp nhận sang đóng góp: Tư thế chủ động và trách nhiệm quốc tế

Một thông điệp xuyên suốt trong bài viết là việc xác lập một tư thế mới cho Việt Nam trong hội nhập quốc tế. Từ vị thế đi sau, học hỏi, tiếp nhận kinh nghiệm, Việt Nam từng bước vươn lên khẳng định vai trò là một đối tác chủ động, có trách nhiệm, sẵn sàng tham gia vào quá trình định hình trật tự và luật chơi quốc tế, nhất là trong các lĩnh vực mới nổi.

Đây là sự phát triển tự nhiên, dựa trên những thành tựu hội nhập trong 40 năm qua, đồng thời là yêu cầu tất yếu đặt ra khi Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào các chuỗi giá trị, chuỗi sản xuất toàn cầu và tham gia vào nhiều thể chế kinh tế, chính trị quốc tế quan trọng.

2. Khẳng định vai trò quyết định của nội lực trong hội nhập

Một điểm nhấn lý luận quan trọng trong bài viết là mối quan hệ giữa nội lực và ngoại lực. Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng nội lực giữ vai trò quyết định, còn ngoại lực có vai trò bổ sung. Điều này vừa phản ánh đúng thực tiễn phát triển đất nước, vừa thể hiện tư duy độc lập, tự chủ, tự cường trong bối cảnh thế giới đang dịch chuyển nhanh theo hướng đa cực, đa trung tâm, tiềm ẩn nhiều rủi ro và xung đột lợi ích.

Tư tưởng này đồng thời là một nguyên tắc định hướng trong hoạch định chính sách: hội nhập cần gắn chặt với quá trình tái cơ cấu nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển khoa học công nghệ, nâng cao năng lực thể chế và chất lượng nguồn nhân lực. Nếu không nâng cao nội lực, hội nhập có thể dẫn tới sự lệ thuộc, dễ tổn thương trước các cú sốc từ bên ngoài.

3. Hội nhập không còn là nhiệm vụ riêng của Đảng và Nhà nước

Một điều chỉnh đáng chú ý về tư duy được thể hiện trong bài viết là việc xem hội nhập quốc tế không chỉ là công việc của Đảng và Nhà nước, mà là sự nghiệp của toàn dân, của cả hệ thống chính trị. Người dân và doanh nghiệp được xác định là trung tâm và là chủ thể của quá trình hội nhập. Đây là một bước phát triển phù hợp với thực tiễn hội nhập hiện đại, trong đó khu vực tư nhân, các tổ chức xã hội và cộng đồng địa phương giữ vai trò ngày càng quan trọng.

Việc chuyển từ tư duy "hội nhập của Đảng và Nhà nước" sang "hội nhập toàn xã hội" cũng góp phần xây dựng một nền tảng xã hội hoá cho hội nhập, từ đó nâng cao hiệu quả thực thi chính sách và khả năng thích ứng của cả hệ thống.

4. Hội nhập đi liền với bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc

Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh rằng hội nhập quốc tế không đồng nghĩa với thỏa hiệp, từ bỏ nguyên tắc, mà là quá trình vừa hợp tác, vừa đấu tranh. Điều này phản ánh cách tiếp cận cân bằng giữa việc mở rộng hợp tác với các đối tác, đồng thời giữ vững độc lập, chủ quyền, bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế.

Trong một thế giới nhiều biến động, tư duy "hợp tác để đấu tranh và đấu tranh để hợp tác" là một công cụ thực tiễn giúp Việt Nam duy trì ổn định và phát triển trong khi vẫn giữ được vị thế và bản sắc riêng.

5. Liên kết giữa hội nhập, cải cách thể chế và đổi mới sáng tạo

Một điểm có giá trị chiến lược trong bài viết là việc kết nối hội nhập quốc tế với các chủ trương cải cách trong nước, đặc biệt là ba nghị quyết lớn: Nghị quyết 18 (về tinh gọn bộ máy), Nghị quyết 57 (về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số), và Nghị quyết 59 (về hội nhập quốc tế). Bộ ba này thể hiện sự lồng ghép giữa nội dung đối ngoại và cải cách nội trị, giữa phát triển thể chế với phát triển năng lực cạnh tranh quốc gia.

Chỉ khi gắn hội nhập với cải cách thể chế và phát triển khoa học công nghệ thì Việt Nam mới có thể hội nhập một cách thực chất, tận dụng được các cơ hội, đồng thời hạn chế được các rủi ro.

6. Phát triển con người – nền tảng bền vững cho hội nhập

Bài viết dành sự quan tâm đặc biệt đến phát triển con người và giáo dục. Tổng Bí thư đề cập đến chiến lược xây dựng "thế hệ vươn mình" – những công dân trẻ có năng lực toàn cầu, có thể sánh vai với bạn bè quốc tế vào năm 2045. Đây là một cách tiếp cận có chiều sâu, cho thấy hội nhập không chỉ là vấn đề thị trường hay công nghệ, mà trước hết là câu chuyện của trí tuệ, văn hóa và phẩm chất con người.

Định hướng phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, giáo dục – đào tạo chuẩn hóa, y tế chuyên sâu, du lịch bền vững… cũng cho thấy quan điểm hội nhập toàn diện, không chỉ dừng lại ở kinh tế hay chính trị - an ninh.

Hội nhập quốc tế như một phương thức phát triển mới

Bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra một khuôn khổ lý luận và thực tiễn cho giai đoạn hội nhập mới của đất nước. Hội nhập không chỉ là chính sách đối ngoại, mà là phương thức phát triển mang tính tích hợp cao, trong đó yếu tố con người, thể chế, khoa học công nghệ và văn hóa giữ vai trò trung tâm.

Những định hướng nêu trong bài viết cần được thể chế hóa thành các chiến lược cụ thể, triển khai một cách đồng bộ từ Trung ương tới địa phương, từ cơ quan nhà nước đến doanh nghiệp và người dân. Quan trọng hơn, đây là lúc chúng ta cần xây dựng một năng lực hội nhập mới: năng lực tư duy, năng lực hành động và năng lực thích ứng – để đất nước không chỉ "bắt nhịp" mà còn có thể góp phần "tạo nhịp" trong dòng chảy hội nhập toàn cầu.

baochinhphu.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Xã Gia Phú: Nâng cao chất lượng đội ngũ bí thư chi bộ ở cơ sở

Xã Gia Phú: Nâng cao chất lượng đội ngũ bí thư chi bộ ở cơ sở

Xây dựng đội ngũ bí thư chi bộ thôn có bản lĩnh, trách nhiệm, uy tín và gần dân được Đảng ủy xã Gia Phú xác định là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân, thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chính trị được giao.

Kịp thời thay thế cán bộ thiếu bản lĩnh đổi mới, không dám quyết, không dám làm

Kịp thời thay thế cán bộ thiếu bản lĩnh đổi mới, không dám quyết, không dám làm

Hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh việc xây dựng đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; kịp thời thay thế cán bộ né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, thiếu bản lĩnh đổi mới, lo sợ, không dám quyết, không dám làm, không dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Nơi gặp gỡ những dòng chảy hội nhập

Nơi gặp gỡ những dòng chảy hội nhập

Trong dòng chảy hội nhập của đất nước, Lào Cai đang từng bước khẳng định vai trò là điểm kết nối chiến lược, nơi hội tụ các dòng chảy thương mại, đầu tư, du lịch và văn hóa quốc tế. Khát vọng ấy không chỉ là tầm nhìn phát triển của một địa phương biên giới, mà còn là sự đóng góp của Lào Cai vào mục tiêu nâng cao vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng và phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc.

Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam giám sát việc thực hiện dân chủ ở cơ sở tại Lào Cai

Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam giám sát việc thực hiện dân chủ ở cơ sở tại Lào Cai

Chiều 4/10, tại trụ sở UBND tỉnh, Đoàn giám sát của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam làm việc với UBND tỉnh Lào Cai về việc thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm của người đứng đầu theo Quy định số 124-QĐ/TW ngày 2/2/2018 của Ban Bí thư.

Bài cuối: Khát vọng vươn tới trung tâm kết nối khu vực

Nơi gặp gỡ những dòng chảy hội nhập Bài cuối: Khát vọng vươn tới trung tâm kết nối khu vực

Lịch sử phát triển của Lào Cai gắn liền với những tuyến giao thương xuyên biên giới. Từ những đoàn thương nhân qua lại trên tuyến đường cổ nối Vân Nam với vùng đồng bằng Bắc Bộ, đến những đoàn tàu liên vận quốc tế hôm nay. Với vị trí địa lý đặc thù, đã mang đến cho vùng đất Lào Cai những cơ hội phát triển khác biệt.

Bài 2: Mở cửa thị trường đón dòng chảy nguồn lực

Nơi gặp gỡ những dòng chảy hội nhập Bài 2: Mở cửa thị trường đón dòng chảy nguồn lực

Đều đặn mỗi ngày, những chuyến tàu liên vận quốc tế qua ga Lào Cai, hàng nghìn tấn hàng hóa lưu chuyển qua cửa khẩu Kim Thành và ngày càng nhiều doanh nghiệp quốc tế tìm đến khảo sát cơ hội đầu tư. Đó là kết quả của quá trình mở rộng đối ngoại, chủ động hội nhập quốc tế mà Đảng bộ tỉnh đã kiên trì thực hiện nhiều năm qua.

Bài 1: Vị thế của điểm kết nối chiến lược

Nơi gặp gỡ những dòng chảy hội nhập: Bài 1: Vị thế của điểm kết nối chiến lược

Về địa lý, Lào Cai ở đầu nguồn sông Hồng chảy vào đất Việt, nhưng trên bản đồ kinh tế khu vực, Lào Cai có vị trí quan trọng, là điểm giao thoa của các hành lang phát triển, nơi kết nối giữa Việt Nam, ASEAN với thị trường rộng lớn phía Tây Nam Trung Quốc và xa hơn là không gian kinh tế Á - Âu.

Phía sau hồi còi báo cháy

Phía sau hồi còi báo cháy

Không ai biết hồi còi báo cháy sẽ vang lên lúc nào. Vì vậy, với những người lính phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, mỗi ngày đều bắt đầu bằng tâm thế sẵn sàng nhận nhiệm vụ. Khi tính mạng, tài sản của Nhân dân đứng trước hiểm nguy, họ không cho phép mình chậm trễ.

Nêu cao tinh thần gương mẫu, trách nhiệm

Nêu cao tinh thần gương mẫu, trách nhiệm

Phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, trong cuộc sống đời thường, cán bộ, hội viên cựu chiến binh tỉnh luôn nêu cao tinh thần gương mẫu, trách nhiệm, tích cực hiến đất, góp công, xây dựng hạ tầng, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và chăm lo an sinh xã hội. Những việc làm thiết thực ấy đang góp phần làm đổi thay diện mạo nông thôn, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ các nước trình Quốc thư

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ các nước trình Quốc thư

Ngày 3/10, tại Phủ Chủ tịch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền các nước Palestine, Cộng hòa Séc, Đan Mạch, Hàn Quốc, Malaysia, Na Uy, Hà Lan, Bỉ, Brazil và Pháp nhân dịp các Đại sứ trình Quốc thư, chính thức bắt đầu nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam.

Thủ tướng: Quyết tâm cao nhất để GDP quý IV tăng trên 12,5%

Thủ tướng: Quyết tâm cao nhất để GDP quý IV tăng trên 12,5%

Trong bối cảnh tăng trưởng GDP quý III đạt 9,95%, 9 tháng đạt 9,01%, cao nhất từ năm 2011, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong cả năm thì tăng trưởng GDP quý IV phải ở mức trên 12,5%, đây là áp lực rất lớn, nhiệm vụ rất nặng nề đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương phải quyết tâm và nỗ lực cao nhất. 

Bảo đảm cung cấp đầy đủ thiết bị y tế, thuốc thiết yếu cho người dân với giá phù hợp

Bảo đảm cung cấp đầy đủ thiết bị y tế, thuốc thiết yếu cho người dân với giá phù hợp

Trưa 3/10, tại Hà Nội, Văn phòng Chính phủ họp báo thường kỳ dưới sự chủ trì của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong. Tại họp báo, đại diện lãnh đạo một số bộ, ngành đã trả lời câu hỏi của các nhà báo liên quan những vấn đề nóng đang được dư luận xã hội quan tâm.

Phó Bí thư Tỉnh ủy Giàng Thị Dung dự sinh hoạt chi bộ, nắm tình hình cơ sở tại phường Lào Cai

Phó Bí thư Tỉnh ủy Giàng Thị Dung dự sinh hoạt chi bộ, nắm tình hình cơ sở tại phường Lào Cai

Sáng 3/10, đồng chí Giàng Thị Dung - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh dự sinh hoạt Chi bộ tổ dân phố số 45 Bản Phiệt, thuộc Đảng bộ phường Lào Cai; đồng thời thăm một số hộ dân, nắm tình hình đời sống, sản xuất và kết quả triển khai các chương trình hỗ trợ trên địa bàn.

fb yt zl tw