Từ bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm, nghĩ về tư duy hội nhập trong kỷ nguyên mới

Hội nhập quốc tế đã trở thành một bộ phận hữu cơ của chiến lược phát triển quốc gia kể từ công cuộc Đổi mới. Tuy nhiên, trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều chuyển biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường, đòi hỏi tư duy về hội nhập cũng phải được cập nhật và nâng tầm trong kỷ nguyên mới.

Bài viết "Vươn mình trong hội nhập quốc tế" của Tổng Bí thư Tô Lâm là một chỉ đạo quan trọng, thể hiện cách tiếp cận mới của Đảng về hội nhập trong điều kiện đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào các chuỗi giá trị, chuỗi sản xuất toàn cầu.
Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào các chuỗi giá trị, chuỗi sản xuất toàn cầu.

1. Từ tiếp nhận sang đóng góp: Tư thế chủ động và trách nhiệm quốc tế

Một thông điệp xuyên suốt trong bài viết là việc xác lập một tư thế mới cho Việt Nam trong hội nhập quốc tế. Từ vị thế đi sau, học hỏi, tiếp nhận kinh nghiệm, Việt Nam từng bước vươn lên khẳng định vai trò là một đối tác chủ động, có trách nhiệm, sẵn sàng tham gia vào quá trình định hình trật tự và luật chơi quốc tế, nhất là trong các lĩnh vực mới nổi.

Đây là sự phát triển tự nhiên, dựa trên những thành tựu hội nhập trong 40 năm qua, đồng thời là yêu cầu tất yếu đặt ra khi Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào các chuỗi giá trị, chuỗi sản xuất toàn cầu và tham gia vào nhiều thể chế kinh tế, chính trị quốc tế quan trọng.

2. Khẳng định vai trò quyết định của nội lực trong hội nhập

Một điểm nhấn lý luận quan trọng trong bài viết là mối quan hệ giữa nội lực và ngoại lực. Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng nội lực giữ vai trò quyết định, còn ngoại lực có vai trò bổ sung. Điều này vừa phản ánh đúng thực tiễn phát triển đất nước, vừa thể hiện tư duy độc lập, tự chủ, tự cường trong bối cảnh thế giới đang dịch chuyển nhanh theo hướng đa cực, đa trung tâm, tiềm ẩn nhiều rủi ro và xung đột lợi ích.

Tư tưởng này đồng thời là một nguyên tắc định hướng trong hoạch định chính sách: hội nhập cần gắn chặt với quá trình tái cơ cấu nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển khoa học công nghệ, nâng cao năng lực thể chế và chất lượng nguồn nhân lực. Nếu không nâng cao nội lực, hội nhập có thể dẫn tới sự lệ thuộc, dễ tổn thương trước các cú sốc từ bên ngoài.

3. Hội nhập không còn là nhiệm vụ riêng của Đảng và Nhà nước

Một điều chỉnh đáng chú ý về tư duy được thể hiện trong bài viết là việc xem hội nhập quốc tế không chỉ là công việc của Đảng và Nhà nước, mà là sự nghiệp của toàn dân, của cả hệ thống chính trị. Người dân và doanh nghiệp được xác định là trung tâm và là chủ thể của quá trình hội nhập. Đây là một bước phát triển phù hợp với thực tiễn hội nhập hiện đại, trong đó khu vực tư nhân, các tổ chức xã hội và cộng đồng địa phương giữ vai trò ngày càng quan trọng.

Việc chuyển từ tư duy "hội nhập của Đảng và Nhà nước" sang "hội nhập toàn xã hội" cũng góp phần xây dựng một nền tảng xã hội hoá cho hội nhập, từ đó nâng cao hiệu quả thực thi chính sách và khả năng thích ứng của cả hệ thống.

4. Hội nhập đi liền với bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc

Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh rằng hội nhập quốc tế không đồng nghĩa với thỏa hiệp, từ bỏ nguyên tắc, mà là quá trình vừa hợp tác, vừa đấu tranh. Điều này phản ánh cách tiếp cận cân bằng giữa việc mở rộng hợp tác với các đối tác, đồng thời giữ vững độc lập, chủ quyền, bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế.

Trong một thế giới nhiều biến động, tư duy "hợp tác để đấu tranh và đấu tranh để hợp tác" là một công cụ thực tiễn giúp Việt Nam duy trì ổn định và phát triển trong khi vẫn giữ được vị thế và bản sắc riêng.

5. Liên kết giữa hội nhập, cải cách thể chế và đổi mới sáng tạo

Một điểm có giá trị chiến lược trong bài viết là việc kết nối hội nhập quốc tế với các chủ trương cải cách trong nước, đặc biệt là ba nghị quyết lớn: Nghị quyết 18 (về tinh gọn bộ máy), Nghị quyết 57 (về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số), và Nghị quyết 59 (về hội nhập quốc tế). Bộ ba này thể hiện sự lồng ghép giữa nội dung đối ngoại và cải cách nội trị, giữa phát triển thể chế với phát triển năng lực cạnh tranh quốc gia.

Chỉ khi gắn hội nhập với cải cách thể chế và phát triển khoa học công nghệ thì Việt Nam mới có thể hội nhập một cách thực chất, tận dụng được các cơ hội, đồng thời hạn chế được các rủi ro.

6. Phát triển con người – nền tảng bền vững cho hội nhập

Bài viết dành sự quan tâm đặc biệt đến phát triển con người và giáo dục. Tổng Bí thư đề cập đến chiến lược xây dựng "thế hệ vươn mình" – những công dân trẻ có năng lực toàn cầu, có thể sánh vai với bạn bè quốc tế vào năm 2045. Đây là một cách tiếp cận có chiều sâu, cho thấy hội nhập không chỉ là vấn đề thị trường hay công nghệ, mà trước hết là câu chuyện của trí tuệ, văn hóa và phẩm chất con người.

Định hướng phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, giáo dục – đào tạo chuẩn hóa, y tế chuyên sâu, du lịch bền vững… cũng cho thấy quan điểm hội nhập toàn diện, không chỉ dừng lại ở kinh tế hay chính trị - an ninh.

Hội nhập quốc tế như một phương thức phát triển mới

Bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra một khuôn khổ lý luận và thực tiễn cho giai đoạn hội nhập mới của đất nước. Hội nhập không chỉ là chính sách đối ngoại, mà là phương thức phát triển mang tính tích hợp cao, trong đó yếu tố con người, thể chế, khoa học công nghệ và văn hóa giữ vai trò trung tâm.

Những định hướng nêu trong bài viết cần được thể chế hóa thành các chiến lược cụ thể, triển khai một cách đồng bộ từ Trung ương tới địa phương, từ cơ quan nhà nước đến doanh nghiệp và người dân. Quan trọng hơn, đây là lúc chúng ta cần xây dựng một năng lực hội nhập mới: năng lực tư duy, năng lực hành động và năng lực thích ứng – để đất nước không chỉ "bắt nhịp" mà còn có thể góp phần "tạo nhịp" trong dòng chảy hội nhập toàn cầu.

baochinhphu.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên thúc đẩy mô hình liên kết "ba nhà", tạo động lực đổi mới sáng tạo

Tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên thúc đẩy mô hình liên kết "ba nhà", tạo động lực đổi mới sáng tạo

Sáng 16/11, tại tỉnh Lào Cai, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với UBND tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên tổ chức Hội thảo quốc tế “Thúc đẩy liên kết Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp trong đào tạo, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Đề cao vai trò của Cộng đồng Pháp ngữ trong thúc đẩy đối thoại, đoàn kết, củng cố lòng tin

Đề cao vai trò của Cộng đồng Pháp ngữ trong thúc đẩy đối thoại, đoàn kết, củng cố lòng tin

Trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20, sáng 16/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể bàn tròn, đề cao vai trò của Cộng đồng Pháp ngữ trong thúc đẩy đối thoại, đoàn kết, củng cố lòng tin, ngăn ngừa xung đột, tạo dựng nền tảng cho hòa bình và hợp tác, phát triển bền vững.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba trọng tâm chiến lược nhằm nâng tầm hợp tác ASEAN - Trung Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba trọng tâm chiến lược nhằm nâng tầm hợp tác ASEAN - Trung Quốc

Sáng 16/11, tại Manila, Philippines, trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã cùng các nhà Lãnh đạo ASEAN và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Trung Quốc lần thứ 29.

Ngày hội đại đoàn kết lan tỏa bản sắc văn hóa ở Lào Cai

Ngày hội đại đoàn kết lan tỏa bản sắc văn hóa ở Lào Cai

Hướng tới kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), nay là Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam, nhiều địa phương trong tỉnh Lào Cai đồng loạt tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và chăm lo an sinh xã hội.

Phát huy trí tuệ, nhiệt huyết của doanh nghiệp và thế hệ trẻ vì tương lai ASEAN

Phát huy trí tuệ, nhiệt huyết của doanh nghiệp và thế hệ trẻ vì tương lai ASEAN

Ngày 15/11, tại Manila, trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị cấp cao liên quan, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam, đại diện Việt Nam tham dự hai phiên đối thoại của các nhà lãnh đạo ASEAN với Hội đồng Tư vấn kinh doanh ASEAN (ASEAN-BAC) và với đại diện thanh niên khu vực.

Các hoạt động tiếp xúc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20

Các hoạt động tiếp xúc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20

Theo đặc phái viên TTXVN, chiều 15/11, tại thủ đô Phnom Penh, Vương quốc Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc gặp với Tổng Thư ký Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF) Louise Mushikiwabo, Tổng thống Bulgaria Iliana Yotova, Tổng thống Benin Romuald Wadagni tại Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20.

Quán triệt, học tập, triển khai Chỉ thị 06-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới

VKSND khu vực 6 - Lào Cai: Quán triệt, học tập, triển khai Chỉ thị 06-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới

Quán triệt tinh thần Chỉ thị, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Lào Cai coi việc học tập, triển khai thực hiện là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với đổi mới tổ chức, nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, xây dựng đơn vị trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn Doanh nghiệp Pháp ngữ về đổi mới sáng tạo tại Campuchia

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn Doanh nghiệp Pháp ngữ về đổi mới sáng tạo tại Campuchia

Theo đặc phái viên TTXVN, ngày 15/11, tại Phnom Penh, Campuchia, Diễn đàn Doanh nghiệp đổi mới sáng tạo Pháp ngữ (FrancoTech 2026) đã được tổ chức nhân dịp Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ, đã có bài phát biểu quan trọng khai mạc diễn đàn.

Đổi mới hoạt động để tạo sự đồng thuận ở Hạnh Phúc

Đổi mới hoạt động để tạo sự đồng thuận ở Hạnh Phúc

Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hạnh Phúc đang từng bước đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng gần dân, sát cơ sở; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động và triển khai các phong trào thi đua thiết thực. Qua đó, góp phần củng cố khối đại đoàn kết, tạo sự đồng thuận, huy động sức dân chung tay xây dựng xã Hạnh Phúc phát triển.

fb yt zl tw